“Integreren, inburgeren, assimileren, ja, ja, maar intussen! Overal in de wereld trekken volken, naties, nationaliteiten, muren rondom hun territoir op om zichzelf enigszins te beschermen tegen de tastbare invloeden van buiten: Turkije bouwt momenteel een muur tegen de IS, Saoedi-Arabië bouwt een muur, de Israëli hebben een muur tegen de Palestijnen gebouwd, De Hongaren en Polen leggen prikkeldraad om hun land en ga maar door. Maar wij, in het Vrije Westen van de Euro (let wel: de € ), wij, onze politieke vertegenwoordigers zeggen juist: weg met grenzen en laat iedereen maar binnenkomen.” David zegt het met zucht. “Zijn zij nou extreem verstandig, honderdtwintig procent uitgeslapen en compleet bij de tijd, of zijn wij gewoon weer de gekke Henkie van de wereld?”
“Je doelt nu vooral op de weigering van de Israëlische machthebbers om het laatste boek van Dorit Rabinyan, getiteld Gader Haya (vertaald met Grensleven), op het officiële onderwijsprogramma te zetten?” vraagt Ilham, terwijl ze op het papier wijst dat David in de hand houdt, en ze vervolgt: “Rabinyan beweert dat haar roman integratie tussen joden en niet-joden kan bevorderen. Tja, dat vindt zij. Maar de roman is niet verboden, toch? Iedereen kan het lezen, het mag alleen niet in het officiële curriculum worden opgenomen, niet in de canon dus. Wat is daar tegen? Indoctrinatie vind ik nooit zo geslaagd. Iedereen kan een roman schrijven over een liefdesrelatie tussen een jood en een niet-jood en eisen dat die verplicht op scholen gelezen wordt, omdat het verhaal integratie bevordert. Een schrijver kan het als omzetverhogende stunt gebruiken. Neen, ik vind het sop de kool niet waard.”
“De Israëli zijn in mijn gedachten en voor mijn gevoel, permanente migranten,” zegt Marieke, “die eigenlijk geen eigen land hebben, al wonen ze in een gebied dat Israël heet. Dat is best curieus, maar zo voelt het voor mij wel. Op bladzijde 56 van Judas haalt Gershom Wald woorden van Chaim Weizmann aan: > Chaim Weizmann heeft eens gezegd, in zijn wanhoop, dat een joodse staat nooit ofte nimmer zou kunnen bestaan, omdat die een tegenstrijdigheid bevat: als er een staat komt, is het geen joodse staat, en als hij joods is, zal het zeker geen staat worden. Zoals geschreven staat: het is een volk dat lijkt op een ezel.’ <
Uiteindelijk hebben ze het land waar ze op wonen toegewezen gekregen, zonder dat de Arabieren die daar toen woonden enige zeggenschap hadden. Vreemd idee. Je moet welhaast super-orthodoxe fundamentalitische joodse gelovige zijn om met een gerust geweten dat land het jouwe te durven noemen en toch rustig te slapen.”
Ilham: “Lang niet alle Israëli zijn orthodox of zelfs religieus en de orthodoxe joden hoeven niet het leger in. Weizmann spreekt geen totale onzin, hij legt een tegenstrijdigheid bloot. Woonden er alleen ‘echte’ joden in Israël dan hadden ze geen leger. Dan zou Israël niet lang bestaan, vrees ik. Israël heeft een heel sterk en effectief leger, dat dus bestaat uit niet-echte joden. Tja, lusjenogpeultjes? Niet dat ik de Israëli hun land misgun of ze slechte dingen toewens, maar Marieke heeft gelijk als ze zegt dat het alles bij elkaar een beetje gekunsteld aandoet.”
“Het is als met het lezen van romans,” meent Marieke, “wij lezen romans nu heel anders dan vijftig jaar terug. We accepteren tot op zekere hoogte cannonieke duidingen, maar gaan al snel kritisch zelf op betekenisverlening uit. Het verhaal van en over de staat Israël wordt dus ook steeds anders gelezen. Dat is niet te vermijden.”
“Laat ik het er voor mijzelf voorlopig maar op houden dat Israëli en jood niet per se synoniem zijn,” lacht Ilham. “Ik kan me de nachtelijke marathondiscussies, met onder andere Yigal, hierover nog levendig herinneren.”
David: “Dus, de vraag over de roman is een afgeleide vraag, zij het een belangrijke. De kernvraag luidt natuurlijk: waarom hoeven en willen de joden, de tegenwoordige Israëli, niet integreren in het Midden-Oosten? Dorit Rabinyan dringt daar op aan, middels haar roman. Ze is niet de enige en zeker niet de eerste. Iedere Arabier uit Syrië die hierheen vlucht vanwege Amerikaanse bombardementen, krijgt direct te horen: wees inburgerbereid en pas je vanaf eergisteren aan bij ons. Er bestaat momenteel zelfs een PvdA-minister, een nominale nepsociaaldemocraat, die iedere nieuwe Nederlander (!) een ‘participatiecontract’ onder de neus duwt en zegt: tekenen bij het kruisje a.u.b., u bent verplicht u te verbinden onze waarden te omhelzen en uit te dragen.”
“Wat Lodewijk Asscher wil, dat schijnt juridisch niet te kunnen,” zegt Ilham, “dat is pure politieke propaganda. Maar om aan te sluiten bij de casus Rabinyan: moet van nieuwkomers in Nederland worden geëist dat ze bijvoorbeeld romans over de Herenliefde lezen, of verplicht een examen Gerard Reve – Nader tot U zou een supersterke zijn zeg! – en Andreas Burnier afleggen als onderdeel van hun inburgercursus? Kom nou toch!”
“Okay, okay!” roept David, “maar diezelfde Arabier, die pal naast de Israëli woont, die weet vanaf zijn geboorte dat zijn buren de joden zich nergens hoeven in te burgeren. Hoezo niet? Omdat ze vriendjes zijn met Amerika soms? Hebben wij, Arabieren, de sjoa, holocaust, bedacht en op touw gezet? Bombarderen de Amerikanen ons, Syriërs, niet alleen als proxy (duvelstoejager, knechtje en handlanger) van de Saoedische koning, maar ook als proxy van de Israëli? Met hoeveel en met welke maten wordt er eigenlijk gemeten?”
“Nou,” valt Marieke in, “ik heb toevallig ook hierover gemaild met Yigal, en die vindt het een grensgeval, een borderline, om speels te alluderen op de titel van de roman, Grensleven. Het gaat om bewust streven naar uiteindelijk samen leven van Israëli en niet-Israëli. Yigal en Ghaada konden niet in Israël trouwen, want Ghaada is niet-joods (maar Palestijns-Duits!) en dan krijg je het hele naargeestige – althans ik vind het behoorlijk naargeestig – verhaal van ongewenste vermenging, bla, bla, bla. Yigal (en met hem vele andere joden) is voorstander van de integratie van Israël in het Midden-Oosten.
Zo lang Israël een uitzonderingspositie claimt, zal het etteren blijven. De Arabieren zijn namelijk niet op hun achterhoofd gevallen en hebben donders goed door dat zij worden gediscrimineerd. Door ons? Jawel, ook door ons. Amos Oz’s roman ‘Judas’ gaat in mijn lezing voor een belangrijk deel over die uitzonderingspositie van Israël in de regio.”
“Juist, en daarom wonen Yigal en zijn gezin nu in Denemarken, of niet soms?” David klinkt opgewonden. “Dat bizarre verhaal van het uitverkoren volk, dat er mede toe leidt dat iemand als Adolf Hitler kan zeggen: Wat? Willen jullie hier apart uitverkoren zitten wezen, te midden van ons, hoog beschaafde Duitsers? Wel, dat vinden we maf en helemaal niet goed, want toevallig zijn wij uitverkoren. Dus vangen we alle joden die we kunnen vangen en zetten ze scheep naar Madagascar. Dan kunnen jullie daar in je uppie de uitverkorenen spelen ….. toch? Assimileren en integreren, of anders: wegwezen, moven!“ 
Ilham: “Toevallig, heel toevallig, staat er in de NRC van afgelopen zaterdag een berichtje over de roman Grensleven (Derk Walters schrijft: ‘Een roman over een Joods-Palestijnse liefde past niet in het Israëlische onderwijs, vindt het ministerie.’), pal naast een bericht dat Hitlers meesterwerk Mein Kampf nu vrij van Duits copyright is.
De vraag in Duitsland met betrekking tot Mein Kampf is dezelfde als die in Israël met betrekking tot Grensleven: moet het boek in het officiële schoolcurriculum worden opgenomen? Echter: de Duitse minister van Wetenschap en Onderzoek vindt juist dat Mein Kampf op scholen gelezen moet worden. David vindt dit, mijns inziens terecht, een afgeleide vraag, die komt ná de vraag: waarom vertikken de Israëli het te integreren in de regio?”
“HEAR HEAR!” roept Marieke. ”Marc Leijendekker in de NRC: ‘Het Duitse copyright van Mein Kampf is vervallen. Historici geven het werk nu uit, met 3.500 kanttekeningen. Minister van Wetenschap en Onderzoek Johanna Wanka heeft gesuggereerd dat het boek op school moet worden gebruikt.’ Gaat de sjoa, de holocaust, niet uiteindelijk over deze vraag: wie erbij hoorden en wie niet?”
Ilham: “Wie bepalen dat: wie wel en wie niet …. Toch niet Brussel, wel?”
* VROLIJKHEID *
“Adolf Hitler draaide het als het ware om,” zegt David. “Hitler zei tegen de joden: jullie horen hier niet thuis. Niks uitverkoren volk, dat zijn wij, Edelgermanen, namelijk. Jullie zijn Untermenschen en Ungeziefer (ongedierte) dat , ausradiert, getilgt, moet worden.”
Ilham: Kijk op de site van Der Stern en lees dat de historicus Christian Hartmann > und das Institut für Zeitgeschichte hatten die Idee [hatten], “Mein Kampf” mit Fußnoten zu entkräften. Fußnoten, die Hitlers Gedankenwelt hinterfragen, ihre Ungereimtheiten herausarbeiten, ihre Botschaften widerlegen. Hartmann will mit der Kraft der Aufklärung den Wahn besiegen. Er sagt: “Wir sind gewissermaßen der Kampfmittelräumdienst, wir drehen die Zünder raus.” < Dus Hartmann wil de onstekingsmechanismen uit de bom draaien door de ongerijmdheden bloot te leggen en zo ‘Mein Kampf’ kalt stellen, ontzekeren, ontzenuwen, als bom.
Enfin, een bescheiden rel lijkt geboren, lees maar na op de Duitse site. Het boek verbieden kan niet vanwege de vrijheid van wetenschappelijk onderzoek. Net zo min als Grensleven in Israël verboden kan worden, alleen wordt Grensleven niet op het officiële schoolcurriculum gezet.”
“Mein Kampf was al lang op internet te lezen,” merkt Marieke op, “en wij hebben er met onze Hagenpreek clubs hele passages uit gelezen. Ook in een Nederlandse vertaling. Wie werd daar warm of koud van? Het tractaat is gewoon niet te verstouwen. Ik ben een beetje bang dat juist de commotie eromheen het geschrift populair maakt bij specifieke groepen. Nou ja: populair, is misschien net te veel gezegd, want je moet flink doorkauwen om de tekst tot je te nemen.”
David, grinnikend: “Hitler wordt waarschijnlijk heel snel net zo triviaal vanwege het algemene ‘ver-amuseren’ als alle andere ‘kennis’, hier, hoor maar: > Hitler bedient heute das Bedürfnis nach grenzwertiger Unterhaltung: Hitlers letzte Stunde, Hitlers liebste Hunde. Vor Kurzem erschien eine Studie über die Zahnhygiene des Führers, Titel: “Dentist des Teufels“ < Ik heb op de site van het satirische blad ‚Titanic‘ gesurfd en daar staan me rauwe items tussen. Foei zeg!“ 
Marieke: ‘‘Al met al niet mis hoor. Meneer Hartmann heeft gelijk als hij waarschuwt Mein Kampf niet te licht op te vatten, want wat het boek beschrijft wordt naderhand werkelijkheid: > Das Buch formuliere in groben Umrissen vieles, was später zur Tat wurde. Hitler schreibt etwa explizit über die Eroberung von Lebensraum im Osten und davon, unliebsame Volksgenossen gewaltsam zu unterdrücken, er verfasst hasserfüllte Abschnitte über seine zahlreichen Gegner: Juden, Marxisten, aber auch Bürgerliche oder die Kirchen. Deutschland, fabuliert er in einer bekannteren Passage, hätte den Ersten Weltkrieg nicht verloren, wenn es entschlossen gewesen wäre, die Juden “unbarmherzig auszurotten”, und wenn man “12.000 oder 15.000” von ihnen “unter Giftgas gehalten” hätte. <
Toe maar: Duitsland zou de Eerste Wereldoorlog niet hebben verloren, indien ze vastberaden waren geweest de joden genadeloos uit te roeien > und wenn man “12.000 oder 15.000” von ihnen “unter Giftgas gehalten” hätte < Tjonge, die Adolf Hitler had bepaald geen schroom. Eigenlijk een rasechte politicus. Vermoed ik althans. Die lui die vandaag de dag achter de knoppen zitten, nou ….. ‘Wäre alles anders gekommen, hätten die Deutschen damals “Mein Kampf” nur gründlicher gelesen?‘ nou, ik weet het zo net nog niet hoor.“
“Is het toeval dat zo’n roman als Onderworpen van Michel Houellebecq en Judas van Amos Oz, net nu, in deze periode het licht zien?,” vraagt Ilham. “Dat denk ik niet. Ik geloof dat goede schrijvers zoals Houellebecq en Oz, de tijdgeest haarscherp aanvoelen en dat ze die weergaloos weergeven in hun boeken. Bij hen gaat het immers over het actuele thema anders-zijn en apartheid, maar onderhuidser dan bij Rabinyan denk ik.”
“Zo ongeveer als A. F. Van der Heijden met de tandeloze tijd,” merkt David op.
“Ja, maar dan vilein analytisch en kritisch,” meent Marieke. “Veel mensen lezen over de kritiek bij Oz en Houellebecq heen, daarom worden ze vooralsnog als ongevaarlijk beschouwd door de machthebbers. Echter, indien de maatschappijkritiek expliciet en evident is, zoals vermoedelijk in de roman van Dorit Rabinyan, dan wordt het door establishment openlijk afgekeurd. Het gaat altijd over kritiek op het establishment, zowel bij Houellebecq als bij Oz.”
Ilham: “Zowel Michel Houellebecq als Amos Oz voeren een literaire vivisectie uit op huidige maatschappijen. Met name op die neoliberale imperiums in de Westerse hemisfeer. Zogenaamd seculier, maar intussen doordesemd van markt fundamentalisme, dat fanatiek wordt beoefend als een religie.”
David: “Amos Oz komt in Israël weg met de schimpscheuten die hij zijn personages in de mond legt, omdat Jezus uiteindelijk niet de messias blijkt te zijn. Hij komt immers niet van het kruis af en verlost de joden niet van hun onderdrukkers, de Romeinen.” 
“Hoe raken de goudvissen van Gershom Wald uit de roman Judas van Amos Oz, in hemelsnaam verzeild op de omslag van de roman Grensleven van Dorit Rabinyan?” vraagt Ilham. “Zijn de vissen bij Amos Oz een toespeling op het symbool voor christendom, ichtus? Raakt Grensleven via de vis gecontamineerd met christendom?”
“Bij een schrijver als Oz zou me dat niet verbazen,” grinnikt David, “maar welke lezers zien dat er in? Wie weet nog waar ichtus voor staat, wat het betekent? Ik acht Oz best in staat om de christelijke-ideologie-volgens-Oz op deze wijze in het verhaal te smokkelen.”
“Dan zit er ook ironie in,” zegt Marieke: “de stomme vissen, tegenover de spraakwaterval Gershom Wald. De joodse Wald kan dus gewoon geen christen zijn.” Marieke grinnikt: “Tenminste niet volgens Amos Oz. Best geestig eigenlijk.”
Ilham: “Wanneer je Judas grondig en vaak leest, zit het vol humor, soms grimmige humor. Bij Amos Oz flopt de romanfiguur Jezus van Nazareth als project en product van Judas Iskariot.
Oz wijdt hoofdstuk 32, bladzijde 184 – 194, aan de mislukte marketing van Jezus door Judas. Dat is ongeveer midden in het verhaal. Op (193) staat: ‘Judas Iskariot was dus de bedenker, de impresario, de regisseur en de producent van het spektakel van de kruisiging.’ Op (190) schrijft Oz dat Judas degene is die begrijpt hoe ‘public relations’ (sic) werkt en hoe hij Jezus aan het grote publiek kan verkopen. Judas stippelt de strategie uit en zet het draaiboek in elkaar. Jezus laat zich manipuleren en uiteindelijk als een lam aan het hout spijkeren. Judas ziet zijn investering – financieel en moreel? – naar de gallemiezen gaan en verhangt zich.”
David onderbreekt haar: “In dit centrale hoofdstuk steekt Oz in mijn lezing de draak met zowel de figuur Jezus, een kinderziel, als met de manipulator Judas. De romanpersonages zijn karikaturen van de onnozele jood die zich laat misleiden door de sluwe jood. Joden zijn net mensen. Lees maar op (56), waar Gershom Wald tegen Sjmoeël Asj zegt: ‘Maar de waarheid, jonge vriend, de echte waarheid zien wij hier immers in het Land Israël recht voor onze ogen: precies zoals de oude jood is ook de nieuwe jood die hier zogenaamd is opgegroeid, helemaal niet sterk en kwaadaardig, maar hebzuchtig, sluw, luidruchtig, bang en verteerd door achterdocht en angsten.’
De onnozelaar Jezus wordt nota bene de grondlegger van een wereldgodsdienst, het christendom. Ik lees het als een-op-de-hak-nemen van gevestigde ideologieën, canons en interpretaties. Wat dit betreft, toont Amos Oz zich een evenknie van Michel Houellebecq.”
Ilham knikt en ze zegt zacht: “Die naam ‘Asj’ (Asch, as) vond ik van meet af onheilspellend klinken, want het doet me denken aan de as van de Duitse ovens.”
“Het is dat je erover begint,” zegt Marieke, “hij heet Sjmoeël Asj, dus: S.A.. Het Horst Wesselied klinkt me in de oren” Ze zingt: “SA marchiert mit ruhig festem Schritt …. Of Amos Oz dit heeft bedacht en bedoeld, weet ik natuurlijk niet, maar dat doet ook niet ter zake: de roman is er en ik lees hem op mijn manier. Daar heeft de schrijver niets over te zeggen. Net zo min als Hitler iets over zijn boek Mein Kampf te zeggen heeft. De kwestie is, hoe wij, lezers, met een boek omgaan, en dat verschilt per context en per lezer.”
Ilham grinnikt en zegt: “Grappig dat Sjmoeël Asj juist niet mit ruhig festem Schritt marcheert, maar als een ukkie, een kleine peuter die net kan lopen, zijn hoofd achterna rent. Hier, op bladzijde 12, aan het begin van het verhaal stelt Oz hem aan ons voor: ‘.. zijn manier van lopen, waarin altijd een latent rennen aanwezig was: trappen nam hij altijd met twee treden tegelijk, drukke straten stak hij schuin over, haastig, met gevaar voor eigen leven, zonder naar rechts en naar links te kijken, zijn bebaarde hoofd met krullen krachtig, krijgslustig naar voren gestoken. Het leek altijd alsof zijn voeten uit alle macht zijn lichaam achternazaten, dat zelf weer zijn hoofd achternazat ….’ zo dribbelt een ukkie.
En, ook Jezus krijgt op bladzijde 190 van Oz een kinderhart: ’Jezus twijfelde hevig of hij de raad van Judas moest opvolgen en naar Jeruzalem moest gaan. Diep in zijn kinderhart knaagde voortdurend de worm van de twijfel: ben ik de mens? Ben ik daar niet te onbeduidend voor? Stel dat de stemmen mij misleiden? Of dat mijn vader in de hemel mij op de proef stelt? Een spelletje met me speelt? Mij gebruikt voor een doel waarvan het geheim voor mij verborgen wordt gehouden?’ Het valt niet mee de messias te zijn.”
* Vrolijkheid *
“Ja,” zegt David, “zelfs in verband met die vader-in-de-hemel klinkt kinderhart toch koddig voor een messias. Het verband tussen Sjmoeël Asj en Jezus zou via kinderlijk kunnen worden gelegd. Ik vind het humor voor de fijnproever.”
“Helemaal waar,” zegt Marieke, “wat dat kinderloopje betreft: ga maar bij de Kindergarten hier op de hoek kijken, dan zie je die ukjes achter hun grote hoofdjes aan dribbelen. Oz laat Sjmoeël Asj bovendien in kringetjes rennen. Lees maar even verder op dezelfde bladzijde: ‘Elke dag van zijn leven zag hij als een uitputtende cirkelvormige hindernisbaan die hem van de slaap waaraan hij ’s ochtends werd ontrukt, terugvoerde naar de winterdeken. …. Hij hield graag betogen tegen iedereen die het horen wilde, vooral tegen zijn vrienden uit de Kring voor Socialistische Vernieuwing’: de Kring! Asj rent de hele dag in kringetjes rond.”
* Vrolijkheid *
Ilham gaat verder: “Sjealtiël Arbabanel is symbolisch pseudo-gevaarlijk, omdat hij in zijn opvattingen over samenleven van Arabieren en joden (235) door de christelijke ideologie angehaucht lijkt. Maar christus blijkt een kinderlijke charlatan en geen messias, dus vanuit die optiek, ongevaarlijk. Wat ik bijvoorbeeld op bladzijde 280 lees, klinkt – zeker nu – erg redelijk: > De voornaamste Arabische bezwaren, beweerde Abarbanel, golden niet het bestaande zionistische project, dat hoofdzakelijk bestond uit een handvol stadjes en enkele tientallen dorpen in de kustvlakte, maar het verzet kwam voort uit de angst voor de toenemende macht van de joden en hun vergaande ambities. Ze noemden hem [Arbabanel] ook een verrader omdat hij in 1947, en zelfs nog in 1948, op het hoogtepunt van de Onafhankelijkheidsoorlog, bleef beweren dat het besluit om een joodse staat te stichten een tragische vergissing was. Het was beter, zo zei hij altijd, dat er in plaats van het verkruimelende Britse mandaat een internationaal mandaat zou komen of een tijdelijk Amerikaans bewind.
Hoogstwaarschijnlijk, zei hij, zouden honderdduizend overlevenden van de Sjoa uit de doorgangskampen her en der in Europa toestemming krijgen om naar het land te immigreren, zelfs de Amerikanen steunden een dergelijke eenmalige immigratie, en dan zou de joodse gemeenschap van 650.000 groeien naar driekwart miljoen. Daarmee zou de meest urgente nood van de joodse displaced persons gelenigd zijn. Daarna zouden we het beste wat terughoudend kunnen zijn, de Arabieren de kans geven geleidelijk aan, in de loop van tien of twintig jaar, te wennen aan onze aanwezigheid in het land. In de tussentijd zou er misschien rust heersen, op voorwaarde dat we niet langer zouden zwaaien met de eis van een Hebreeuwse staat. <
Vergelijk dit bedachtzame scenario nu eens met het geforceerde tempo waarin de Brusselse boys, de eurobobo’s, de testosteron kids, ons het project Europa door onze keel wringen. Getemporiseerd, geleidelijk aan, met de nodige gewenningstijd, zou oneindig veel beter zijn geweest. Nu schuurt en wringt het aan alle kanten en wij worden steeds kopschuwer van Europa en van politici.”
“Het grote verschil tussen Europa en de staat Israël, hun respectieve politici, vind ik de ideologie,” zegt Marieke, “het feit dat de Israëlische bobo’s joods zijn. Deze euro-kids zijn grotendeels ideologie- en identiteitloos. Hun enige religie is geld. Ze denken dat ze alles door correcte procedures en prijskaartjes alleen kunnen fixen en dat werkt gewoon niet, dat zien we keer op keer. En toch gaan ze fantasieloos ijzeren Heinig door. Ze kunnen ook niet anders, want ze weten niet beter. Ze zijn Europeaan noch Nederlander, Fransman, Duitser of wat dan ook. Het zijn uiteindelijk kleurloze bureaucraten, anonieme procesmanagers, die opdrachten uitvoeren. Ze vergaren genoeg centen en netwerkrelaties om naderhand, na gedane zeken, elders hun tenten op te slaan, terwijl ze ons met hun rokende puinhopen opgescheept laten.
Israëlische politici zijn waarschijnlijk geen haar beter als het om ethos en moraal gaat, maar ze blijven in elke geval altijd en overal joods, hetzij nadrukkelijk uit eigen keuze dan wel doordat de anderen hen genadeloos als joods definiëren, en dat maakt dat ze gedwongen hun eigenbelang verbinden met dat van Israël. Het is misschien schamel en armetierig als basis voor een motivatie tot fatsoenlijke politiek jegens je kiezers , maar ik vind dat nog altijd meer dan wat deze jongens en meisjes schijnt te drijven.”
”Dat is inderdaad een ander soort ‘geen nooduitgang’ dan wat de euro heet te zijn, “ zegt David. “De EU-no-exit geldt eigenlijk alleen voor de massa, het klootjesvolk dat als kanonnenvoer dient.” Hij zucht, en vervolgt, ‘’’Maar wat wil je? Wij kiezen ze toch zelf? Wij legitimeren die politieke prutsers toch? Maar, de Israëlische politici – ook in de roman Judas – ontberen net zo goed een visie op de lange termijn. Vanuit dat perspectief zijn het net zulke zieke Judassen, die Israël en de massa, het klootjesvolk, de tokkies, verraden. Als ik de persoon Amos Oz goed lees, is dat ook grotendeels zijn mening, maar dat is mijn lezing.”
“De betekenissen kantelen tijdens het lezen voortdurend,” zegt Marieke, “maar dat moet toch ook, bij een goed verhaal?”
David, die in de roman heeft zitten bladeren, kijkt op uit het boek en zegt: “Over de middenpositie van hoofdstuk 32 valt nog iets te zeggen met betrekking tot jaartallen. Oz vertelt meteen aan het begin wanneer zijn roman speelt: ‘Dit is een verhaal dat zich afspeelt in de winterdagen van 1959 en het begin van 1960. Dit verhaal bevat vergissing en begeerte, teleurgestelde liefde en een religieuze kwestie die hier onbeslist blijft.’
Dat betekent dat het verhaal zich afspeelt ná de Eerste Arabische Oorlog van 1948 en ná de Suez-oorlog van 1956 (de Tweede Arabisch-Israëlische Oorlog) , maar vóór de Derde Arabische Oorlog (de Zesdaagse) van 1967 en vóór de Jom Kipoer Oorlog van 1973. Dus ‘in het midden’ van vier oorlogen. De Jom Kipoer werd op het nippertje niet verloren door Israël, maar Golda Meir trad daarna wel af (en Moshe Dayan kreeg ook voor zijn andere oog een lapje ….) 
Dit past volgens mij naadloos op de laatste zin van het verhaal op bladzijde 388: ‘Sjmoeël bleef staan waar hij stond, midden in de lege straat. Hij haalde de plunjezak van zijn schouder. Zette hem op het stoffige asfalt. Op de plunjezak legde hij zijn jas en ook zijn stok en zijn muts. En hij bleef staan om zich af te vragen.’ Hij bleef staan om zich af te vragen ……. “
“Hoe zal het verder gaan ….?”
“Heerlijk toch, om zo te kunnen lezen,” jubelt Marieke. “Leve het ouderwetse onderwijs!”
“Ik ben een mooi voorbeeld tegengekomen van conventioneel lezen en denken ten aanzien van Houellebecq’s roman Onderworpen,” zegt Ilham met een brede glimlach. “Het staat in een bespreking van de roman, in Tirade 460, 2015: ‘De toekomst als mythe.’ De bespreker heeft weliswaar door dat Houellebecq niet in de eerste plaats de Franse moslims op de korrel neemt, maar hij kan zich blijkbaar niet voorstellen dat het Franse establishment Houellebecq zou willen uitschakelen. Hij kan Houellebecq’s venijn jegens het Franse establishment niet helemaal doorzien en kan zich bepaalde reacties van dat establishment niet voorstellen. Alleen moslims kunnen immers met moordaanslagen en terreur reageren. Hoe deze reviewer de bombardementen op Syrië duidt, vind ik niet moeilijk te raden.
Op bladzijde 13 schrijft hij: ‘Het is dan ook moeilijk te begrijpen waarom Houellebecq om dit boek moest worden beveiligd (behalve misschien tegen rabiate feministes zoals zijn eigen, in 2010 overleden moeder die zijn bloed wel kon drinken). Van moslim zijde valt hem hoe dan ook weinig te verwijten…’ Hij gaat er zondermeer van uit dat Houellebecq alleen van moslim zijde iets naars te duchten zou kunnen hebben. Weten jullie nog wat onze vrienden in Parijs zeiden?”
“Jazeker,” zegt Marieke, “dat ze angstiger zijn voor de woorden en daden van Franse politici en mediapiepeltjes, dan voor aanslagen door moslims. De moslims kunnen weliswaar aanslagen plegen, maar dan toch vooral als reactie op domme politiek van fantasieloze onverantwoordelijke politici. Bijvoorbeeld bombarderen. De reviewer in Tirade beweert overigens dat Ben Abbes een Algerijn is, maar volgens Houellebecq is Ben Abbes een Tunesische Fransman. Dat kan ook bijna niet anders vanwege zijn leidende positie in Moslimbroederschap, de ikhwan. Houellebecq heeft degelijke research gepleegd. De Tunesiërs hebben de fundi’s onlangs in verkiezingen verslagen.”
“De figuur op de Charlie Hebdo omslag,” vind ik dubbelzinnig,“ zegt Ilham. “Wie en wat kun je daar in zien? Een Arabier, een jood, een vrijmetselaar, een lid van de illuminatie, een combinatie van dit alles? Kijk eens naar die driehoek achter zijn hoofd. Staat daar het ‘Alziend Oog’ in verbeeld en waar verwijst dat dan eventueel naar? Ik weet het niet, maar het is allemaal satire. Nietwaar?”
“Éloise en Peyronne waren nog specifieker,” herinnert David zich. “Die suggereerden dat Houellebecq naar Ierland uitweek, omdat hij wellicht een risico liep op last van het Franse establishment geneutraliseerd te worden op een wijze die suggereren zou dat moslims het gedaan hadden. Tenslotte zijn er in Amerika weliswaar mannen gearresteerd voor de moorden op John F. en Robert Kennedy, maar of de echte moordenaars zijn gepakt, is voor veel Amerikanen nog steeds de vraag.”
“De gebroeders Kennedy namen hun taak te serieus,” zegt Ilham, “die dachten werkelijk dat ze ook de grote en fundamentele corruptie konden aanpakken en uitroeien, en dan ga je onherroepelijk de mist in. De belangen zijn gewoon te groot.”
“Tja, Obama heeft twee dochters, dus …” zegt David, “waar kies je als vader voor.”
“Houellebecq en Oz hebben hun kritiek zo subtiel in satire verpakt, dat de meeste mensen er overheen lezen,” meent Marieke, “of ze gaan snobistisch aan de haal, zoals de bespreker in Tirade, die het holle personage, de windbuil Robert Rediger in Onderworpen allerhande verheven ideeën toedicht.”
“Ik heb gegoogeld naar reacties en reviews van Rabinya’s roman,” zegt Ilham, “en ik stuitte op enkele verrassende, bijvoorbeeld deze van Menachem Schwartz, die schrijft dat de integrale identiteit en (culturele?) erfenis van de scholieren beschermd en bewaard moet blijven: > ‘Dorit Rabinyan’s “Gader Haya” (known in English as “Borderlife”) was rejected because of the need to maintain “the identity and heritage of students in every sector” and the belief that “intimate relations between Jews and non-Jews threatens the separate identity.” <
Ene Shahar Chai schrijft dat de afzonderlijke identiteiten van Arabieren en Joden niet door de roman gecompromitteerd mogen worden: > “Intimate relations, and certainly the available option of institutionalizing them by marriage and starting a family – even if that does not happen in the story – between Jews and non-Jews, are seen by large portions of society as a threat on the separate identities (of Arabs and Jews),” said acting Pedagogic Secretariat Dalia Fenig. < “
“Dus,“ concludeert David: “komen joden Europa gewoon niet in, want ze vertikken het om te integreren.”
* VROLIJKHEID *
“Ho, ho, zegt Ilham nuchter, ”de roman van Dorit Rabinyan is zover ik weet vrij te koop en iedereen die dat wenst kan hem lezen. Het boek wordt alleen niet verplicht gesteld via het curriculum; het wordt niet geïnstitutionaliseerd.
Indien je zou doen wat mevrouw Rabinyan wil, dus haar roman verplicht stellen, dan doe je precies hetzelfde wat de Duitsers met Mein Kampf deden. Dat boek werd op een gegeven ogenblik van staatswege cadeau gedaan aan ieder bruidspaar en bij iedere andere officiële gelegenheid die zich daartoe leende. Hitler werd multimiljonair aan royalties en zijn ideologie werd ook nog eens massaal door de strot van zijn brave Duitsers gestampt. Wat kon Hitler zich beter wensen? Het mes sneed aan twee kanten.
Amos Oz’s Judas, is volgens mij – ik heb Grensleven niet gelezen – veel knapper geschreven en zal waarschijnlijk op den duur, net als Houellebecq’s roman Onderworpen, veel werkzamer blijken. Al kunnen we nu al vaststellen dat slechts een beperkte groep lezers de boeken zo lezen als wij doen.”
Marieke: “En laat dat nou uitgerekend die lezers zijn die ‘geen problemen veroorzaken’ zoals Houellebecq in zijn roman zegt. Helaas pindakaas. Weest echter getroost, want pindakaas is heerlijk en voedzaam.”
“Ik hoop maar dat Hitlers Mein Kampf ook vooral wordt gelezen door personen die geen problemen veroorzaken,” zegt David, “maar dat zou weleens heel anders kunnen uitpakken. Het gaat om de vraag hoe de Duitse samenleving met Hitler omgaat, 70 jaar na zijn dood. Juist nu, terwijl de laatste ooggetuigen sterven: ‘Es geht um die Frage, wie die deutsche Gesellschaft mit Hitler umgeht, 70 Jahre nach dessen Tod, jetzt, da die letzten Zeitzeugen sterben.‘ ”
“Of de euro, de uitbreidingsmanie en de ongebreidelde kippendrift van de eurocraten uiteindelijk tot algehele Europese integratie zal leiden, is voor mij zeer de vraag. Eerlijk gezegd heb ik er een zwaar hoofd in en zie ik vooral steeds heviger desintegratie inzetten, maarre Mein Kampf zou ik op Nederlandse scholen eventueel alleen als zwaar strafwerk vertalen-uit-het-Duits verplicht willen stellen,” besluit Marieke.
= = = = = = =
Dorit Rabinyan: Gader Haya (roman) > googelen
Derk Walters over de roman van Dorit Rabinyan in de NRC van zaterdag 2 januari 2015
Menachem Schwartz: ‘Novel banned from Israeli schools out of assimilation fear’ First Published: 12/30/2015 http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/205723#.VofFTE1gm70
Shahar Chai: ‘Book on Israeli-Palestinian love excluded from schools’ – Published: 12.31.2015 http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4746725,00.html
Paul Goldman: ‘Israel Bans Teaching of ‘Borderlife’ Novel With Jewish-Arab Love Story’ http://www.nbcnews.com/news/world/israel-bans-teaching-borderlife-novel-jewish-arab-love-story-n488401
Nicolas Büchse: ‘Gibt es “Mein Kampf” von Adolf Hitler bald in deutschen Buchläden?’ – Der Stern, 31. Dezember 2015 http://www.stern.de/politik/deutschland/mein-kampf-von-adolf-hitler-kommt-auf-den-markt—gibt-es-das-buch-bald-im-buchladen-6625552.html
Marc Leijendekker – http://www.nrc.nl/handelsblad/2016/01/02/geen-geintjes-over-mein-kampf-1575581
Jan Techau (directeur van Carnegie Europe: ‘Het Westen zal zich vooral onderwerpen aan zijn kleinzielige zelf’ / Volkskrant29 januari 2015 / http://www.volkskrant.nl/opinie/het-westen-zal-zich-vooral-onderwerpen-aan-zijn-kleinzielige-zelf~a3839605/
Malika Sorel: ‘De elites brengen ons in gevaar’ / http://www.trouw.nl/tr/nl/4496/Buitenland/article/detail/4206682/2015/12/13/De-elites-brengen-ons-in-gevaar.dhtml
Amos Oz (2014): Judas (roman) ISBN: 9789023492399 > googelen https://www.youtube.com/watch?v=xpeje4eQriM Gepubliceerd op 16 nov. 2015
https://www.youtube.com/watch?v=Xrrmo1UR4cE
Michel Houellebecq (2015): Onderworpen (roman) / Amsterdam: Arbeiderspers / ISBN: 978 90 295 3861
Tirade (letterkundig tijdschrift), 460, 2015: ‘De toekomst als mythe’ – over de roman ‘Onderworpen’ van Michel Houellebecq http://www.magvilla.nl/magazine/5433/tirade
Titanic – Duits satirisch magazine – http://www.titanic-magazin.de/
$ $ $
Historische achtergrond Saoedi-Arabië en de regio in vogelvlucht
De Arabieren worden verraden en verkocht door het Westen (met name door de Judassen: Frankrijk (Georges Clémenceau) en Engeland (David Lloyd George en George Curzon).
Prins Faisal die met T.E. Lawrence de Turken verdreef, wordt vervangen door Ibn Saoud (stamvader van het nu regerende koningshuis), die kneedbaarder was voor de westerse grootmachten en in ruil voor oliebelangen de onafhankelijkheid van Saoedi-Arabië compromitteerde.
https://nl.wikipedia.org/wiki/Sykes-Picotverdrag
https://nl.wikipedia.org/wiki/Faisal_I_van_Irak
http://www.vecip.com/default.asp?onderwerp=403
de film A Dangerous man, Lawrence after Arabia is op dvd verkrijgbaar
https://en.wikipedia.org/wiki/A_Dangerous_Man:_Lawrence_After_Arabia
https://www.youtube.com/watch?v=a729KpqD5oI
* Adam Shatz: ‘Magical Thinking about Isis’ / London Review of Books, december 2015
