‘Het’ belastingplan als Sinterklaascadeau? Door AI bedacht en in elkaar gezet?

Posted on by Panglosss

 

 

Laten ‘ze’ het ‘Belastingplan’ door AI in elkaar zetten? Het kan slechter.

  • In arren moede en ten lange leste, ja. Het Bureau van Sinterklaas, de dependance in Rome, zou het hebben bevestigd.

Ze konden ook moeilijk anders, want ze hebben zelf niets anders in huis dan lege dozen, gevuld met gebakken lucht en prietpraat….’.

  • Benieuwd hoe ze dit aan het volk gaan verkopen.

Nou, zou het niet dat ze ons afdankertjes-raketten en drones op ons dak sturen? Met een paar miljoen rest-anti-Coronavaccins, omgekat tot griepprikken?

  • Wat een creatief idee! De Corona-bewijzen willen ze vernietigen? Dat ruikt niet fris. En dan: ‘op ons dak.’ Natuurlijk. Op vijf december zijn de Nederlandse daken zeker veilig want Sinterklaas is immers gecanceld, dus die die zal dan niet over de daken zwalken en schimmelen.

Juist, en zwarte Piet al helemáál niet.

  • We weten nu tenminste enigszins waar ons dure belastinggeld naartoe verdwijnt. Ondanks het gezwatel van de Kaasstolp-nomenklatoera-clowns.

Een scrabble-woord. Ik keur het goed!

  • ‘En toch, en toch…’ zo zeiden Amerikaanse vrienden tegen Dorthea: ‘Toch vernielen de Amerikaanse politici én de Nederlandse, onze respectieve maatschappijen grondig. Terwijl we zogenaamd in een democratie leven. We kunnen er hoegenaamd niets tegen doen, want zelfs na nieuwe verkiezingen – die altijd te laat komen om het politiek vandalisme te smoren – zullen er nieuwe Filistijnen achter de knoppen komen.’

Ze vinden een Revolutie geloof ik de enige oplossing, is het niet? A Glorious Revolution wel teverstaan.

  • Kansloos! Zie jij koning Willie als nieuwe stadhouder van Amerika?

 

  Deze spotprent is AI-gegenereerd, na het met ChatGPT samen zingen van Sinterklaasliedjes en het doneren van een grote wortel.

 

 

 

 

Van Joosje Pek tot Joost van Bommelstein. Over voedselzekerheid, duivels, heuse huisknechten en de rehabilitatie van een naam (een AI-essay)

Posted on by Panglosss

 

 

PARKEER

 

Dit is verhipte frappant. Wij hadden met AI een gesprek over Marten Toonder en spiegels in de bijbel, onder andere: Jakobus 1:23-24 en 1 Korintiërs. Daar komt dan tenslotte dit onderstaande essay-tje uit, maar hoe wist ******* dat over de spiegels? Ze stuurt een link naar deze foto van Paul Garnes in de NRC.

  • Misschien is ze parapsychologisch behept, ik weet het niet. Misschien door de posting over Alice en de spiegel. De foto is trouwens wel erg ad rem, want wat is de Oval Office anders dan een ‘spiegelzaal’ waar allerhande fata morgana’s opdoemen en verdwijnen?

Laat de jongelui dit maar nader uitwerken.

*

Een AI-essaytje

‘In de Nederlandse taal leeft een merkwaardig gezegde voort: “Joost mag het weten.” Wie het uitspreekt, bedoelt doorgaans dat hij geen flauw idee heeft hoe iets zit. Achter die onschuldige woorden gaat een lange cultuurgeschiedenis schuil. De “Joost” uit de uitdrukking verwees oorspronkelijk vermoedelijk niet naar een persoon, maar was een benaming voor de duivel. Wat ooit verwees naar een vreemde godheid of een demonische macht, veranderde geleidelijk in een volksfiguur die men opriep wanneer alle kennis tekortschiet. Zonder het te beseffen spreken Nederlanders dus nog altijd een eeuwenoude duivelsnaam uit. Als bezwering, of juist niet?

Tegen die achtergrond is het verleidelijk de vraag te stellen wat er gebeurt wanneer dezelfde naam opduikt in de wereld van Marten Toonder. Want ook in Rommeldam woont een Joost. Niet als demon, maar als betrouwbare bediende. Niet als verleider, maar als verzorger. Niet als brenger van chaos, maar als bewaker van orde, regelmaat en reinheid.
Die tegenstelling wordt nog interessanter wanneer we letten op iets dat in de Bommelverhalen voortdurend aanwezig is, maar nauwelijks als thema uit de verf komt: voedsel.
Hoewel de avonturen van heer Bommel en Tom Poes gaan over filosofische, politieke en maatschappelijke vraagstukken, eindigen zij opvallend vaak aan tafel. Wanneer de storm is gaan liggen en de wereld toch nog niet ten onder blijkt te gaan, verschijnt daar steevast Joost met een “eenvoudige doch voedzame maaltijd”.
Dit is meer dan een running gag. De maaltijd dient in Toonders universum als het herstel van de normale orde. Waar de verhalen beginnen met ontregeling, verwarring  en chaos, eindigen zij met voedsel en veilige voeding. Wanneer de samenleving wordt belaagd en bedreigd door wilde en abstracte ideeën, keert men tenslotte terug naar brood, soep, koffie en huiselijkheid. De maaltijd bevestigt als het ware dat het leven doorgaat.
Vanuit cultuurhistorisch perspectief is dat veelzeggend.
Toonder behoorde tot een generatie die de oorlog, de schaarste en de wederopbouw had meegemaakt. Voor veel Nederlanders van die tijd was voedsel geen vanzelfsprekendheid maar een bestaansvoorwaarde. Achter de humor van de “eenvoudige doch voedzame maaltijd” schuilt een beschavingservaring die voor jongere generaties minder vanzelfsprekend is geworden: de overtuiging dat een goed geordende samenleving uiteindelijk moet zorgen dat de mensen te eten hebben.

Dat maakt Joost tot veel meer dan een huisknecht.
Hij bewaakt de voedselketen van Bommelstein.
Terwijl heer Bommel zich weleens laat meeslepen door een luchtkasteel, een wilde ideologie of een fantastische uitvinding, blijft Joost verbonden met de meest fundamentele vraag van elke beschaving: hoe houden wij het dagelijkse leven draaiend en gaande en hoe zorgen wij voor voedsel?

Wie de wereldgeschiedenis beziet, ontdekt dat vrijwel alle samenlevingen uiteindelijk op die vraag terugvallen. Koningen kunnen oorlog voeren, politici kunnen debatteren, filosofen kunnen speculeren, maar aan het eind van de dag moet er toch gegeten worden. Misschien ligt daarin wel de diepste betekenis van het Nederlandse gezegde dat alle liefde door de maag gaat?

Vooral vandaag klinkt dat onverwacht actueel.
In een tijd waarin begrippen als energiezekerheid, klimaatbestendigheid en voedselzekerheid steeds belangrijker worden, wint Marten Toonders bescheiden maaltijd aan nieuwe actualiteit. Achter de dampende soep van Joost schuilt immers een beschavingsideaal waarin zorg, continuïteit en verantwoordelijkheid centraal staan.

Dat is precies het tegendeel van de wereld van Joosje Pek.
Die oude Joost uit de folklore behoort tot de sfeer van het onbekende en oncontroleerbare. Hij vertegenwoordigt de krachten die mensen uit hun evenwicht brengen. De Joost van Bommelstein doet het omgekeerde. Hij zorgt ervoor dat mensen hun evenwicht hervinden en bewaren.
In zekere zin fungeert hij als een seculiere beschermheilige van de dagelijkse orde.
Men zou zelfs kunnen zeggen dat Toonder een subtiele rehabilitatie van de naam Joost heeft bewerkstelligd. Waar de oude Joost verbonden was met de onderwereld, wordt de nieuwe Joost verbonden met de kookplek en de keuken. Waar de eerste associaties opriep met duisternis en onzekerheid, roept de tweede beelden op van geurende koffie, veilige verzorging en rustige betrouwbaarheid.

De weg van Joosje Pek naar Joost van Bommelstein blijkt dan ook meer dan een taalkundige curiositeit. Zij weerspiegelt een fundamentele spanning in de cultuurgeschiedenis tussen chaos en orde, tussen verleiding en verantwoordelijkheid, tussen ontregeling en verzorging.
En misschien verklaart dat waarom zoveel lezers zich Joost blijven herinneren.
Niet vanwege heroïsche daden.
Niet omdat hij de problemen oplost.
Maar omdat hij bewaart, wat de problemen dreigen te overspoelen en zelfs vernietigen.

Terwijl anderen een list verzinnen, of druk doen alsof, behoedt Joost de beschaving. Hij zorgt ervoor dat de tafel gedekt blijft, de koffie klaarstaat en de maaltijden voedzaam en gezond zijn. Zonder krijsende ketelmuziek, pr-tam-tam of propaganda-bombarie.
Dat lijkt misschien een bescheiden taak. Maar wie de geschiedenis kent, weet dat vrijwel iedere beschaving uiteindelijk afhangt van mensen die precies dát doen.
Waarschijnlijk wist Toonder dat beter dan wie ook. Want in Rommeldam wordt de wereld misschien gered door Tom Poes, maar Joost houdt onze wereld bewoonbaar. Dat zijn, ‘als je begrijpt wat ik bedoel,’ twee heel verschillende dingen. Daar is meer voor nodig dan een ris listen die elkaar buitelend opvolgen als vileine volvetter spoken en zeverende linke kwakzalvers.

Misschien kun jíj een list verzinnen, of beter nog: solide en effectief beleid, dat hout snijdt, in elkaar steken? ‘

*

  Ai-gegenereerde afbeelding naar aanleiding van een gedachtenwisseling met AI over de broodnodige canonisatie van Marten Toonders Tom Poes – Bommelstrips als anti-dotum

 

 

 

Van voetnoot naar veldslag. Niet het plagiaat, maar de projectie. Over Nathan Cofnas, Jason Arday en een tragedie van symbolen

Posted on by Panglosss

 

 

PARKEER

 

    www.blckbx.tv/binnenland/deepdive-ancilla-van-de-leest-nathan-cofnas

 

 

…………………………….  ………………………..  …………………………….

…………………………….  ………………………..  …………………………….

 

 

 

 

 

 

‘Kwestie van smaak of van centen?’

Posted on by Panglosss

 

 

*

‘Collage’ staat tussen aanhalingstekens, omdat deze twee (obscene?) vignetten naast elkaar op de AD-site stonden. Wij hebben dus niks  met collage gedaan.

  • En dat ‘obsceen’ ?

Dat was een spontane reactie van enkele jongelui toen ze deze combi zagen: Gaza en honger naast bolle borsten in een Wexner-beha. Dat vonden zij obsceen. Ach, daar hebben ze de leeftijd nog voor, denk ik dan maar. Het zal wel afstompen met de jaren.

  • Bovendien is Wexner een vriend van Netanyahu, een gulle donateur aan zionistenclubs, een verzamelaar van datacenters en was hij een holmaatje van Epstein, maar dat weten de jongelui geloof ik niet allemaal. Hoe het zij, Maxime en Pleun hebben het omgebogen naar de theorie, want aan vrijzwevende walging heb je zo weinig. Dat kunnen we dagelijks zien aan de beelden van het parlementaire gebeuren onder de Haags Kasstolp – indien die tenminste niet dik beslagen van stoom en druipende dampen is.

Jakkes! Brrrrrrr. Theorie? Welke theorie?

  • Smaak. Dus Pierre Bourdieu. Toevallig.

Nou moe. Heel toevallig keken we naar een aflevering van Martin Visser (Kwestie van centen) en hadden we deze link naar dit pdf van Bourdieu net binnen. Sociaal kapitaal. Of het nou borsten en billen zijn, of relaties en reputaties, het is allemaal te vangen onder ‘sociaal kapitaal.’

  • Inderdaad, évidemment.  Een wrange combi van Frans en Frans, als je bedenkt wat er momenteel in Frankrijk aan de gang is. Dat is weinig sociaal kapitaal.

 

 

 

 

 

 

‘Zag eentje ze maar vliegen…?’

Posted on by Panglosss

 

 

 

 

 

www.af.mil/About-Us/Biographies/Display/Article/821704/alexus-g-grynkewich

www.nrc.nl/nieuws/2026/10/12/we-zullen-de-vijand-breken-navo-generaal-grynkewich-noemt-rusland-niet-maar-richt-zich-wel-tot-poetin-a4938787?t=1791830237

www.defensie.nl/magazines/defensiekrant/2026/editie-7/03_interview-elanor-boekholt-osullivan

*

Alastair Crooke: Insurrection & Regime Change Coming to Saudi Arabia – A New Middle East Emerging  –   www.youtube.com/watch?v=3g8gpkZrkg0

 

 

 

‘Ironie in Bermuda’ (met Richard Rorty en AI-Copilot)

Posted on by Panglosss

 

*

Dit gaat vooral over ‘ironie’ naar aanleiding van de podcast van Bergsma & Bennink, nr 47 (08.09.2026).
Nou, daar komt inderdaad een ris cliniclowns voorbij; da’s niet te weinig zeg. Laten we onze dicussie met AI-Copilot maar op de site zetten, maar wel ingekort, want anders komen we ruimte tekort.

*

Prompt voor AI: Kun jij de puntjes op de ‘i’ zetten bij Rorty’s boek:  Contingency, Irony and Solidarity.
Bijna iedereen weet wel wat ‘contingency’ ongeveer betekent (toevalligheid, ongewisheid ….), ironie en solidariteit, maar waarom zet Rorty ze bij elkaar in een boek en waarom in deze volgorde?

Copilot said: Jazeker, die volgorde is allesbehalve toevallig. Sterker nog: de drie begrippen vormen bij Rorty een soort opbouw. Jullie hinten olijk op de Heilige Drie-eenheid, maar die laat ik graag als speelse zijsprong voor jullie rekening. Het boek laat zien hoe een moderne, liberale mens kan leven nadat alle aanspraken op absolute waarheid zijn weggevallen.
1. Contingency: niets heeft een noodzakelijk fundament
Rorty begint met contingency omdat dit voor hem het meest fundamentele inzicht is.
Met contingentie bedoelt hij niet alleen toeval in alledaagse zin. Hij bedoelt dat:
– onze taal contingent is;
– ons zelfbeeld contingent is;
– onze maatschappelijke instituties contingent zijn.
Er bestaat volgens hem geen “woordenboek van de werkelijkheid” dat de dingen beschrijft zoals ze echt zijn. De taal die wij gebruiken is historisch gegroeid en had ook anders kunnen zijn.
Evenzo is ons karakter niet de uitdrukking van een vaste menselijke natuur. Wij zijn producten van opvoeding, cultuur, tijd en toeval.
En ook democratie, mensenrechten en liberalisme berusten niet op eeuwige waarheden. Ze zijn historische verworvenheden die anders hadden kunnen ontstaan of zelfs helemaal niet. Daarmee verwerpt Rorty het klassieke filosofische project van Plato tot Kant: het zoeken naar een tijdloos fundament.

  1. Irony: hoe leef je met dat inzicht?
    ( …………… ) ( ………………)

 ( ………………… )       ( ………………….. )

 

*

Laten we nu maar naar de “ironische” poging van de boeren met hun aandoenlijke bord-in-de-tuin gaan, want daar ging het in eerste instantie om. Deze theoretische uitweidingen en filosfische omzwervingen komen later nog wel aan bod.

  • Waar gaat het precies om? Om dit (protest-)bord dat boeren op hun erf plaatsen als een ironisch bedoeld protest tegen de vanwege het regime beoogde uit- en wegkopen van de boeren.
    De Nederlandse boeren wíllen namelijk helemaal niet worden uitgekocht.

 

*

You said: De (miskende en misplaatste) IRONIE van Nederlandse boeren, die dit bord op hun erf plaatsen. Ter informatie deze minister (van landbouw) heet Van Essen en is een van de velen op rij die is ingehuurd om de Nederlandse boeren hoe dan ook weg te krijgen. De bedoelde ironie is dat de boerderij helemaal niet koop is gezet door de betreffende boer, want die wil gewoon dóór-boeren, maar hij wordt gedwongen uitgekocht; de boeren worden door de politiek in de uitverkoop gedaan. Intussen zouden zo’n duizend boeren zelfmoord hebben gepleegd, vanwege dit overheidsbeleid, maar dat weten we niet zeker, want zulke cijfers worden niet gepubliceerd.
Echter, de voorbijganger dit bord ziet – en misschien niet eens weet wie Van Essen is, want die gasten veranderen om de haverklap en sneller dan we me met onze ogen knipperen – denkt hoogstwaarschijnlijk dat de boer zijn boerderij werkelijk te koop zet. Dus deze ‘IRONIE’ schiet volgens ons zijn doel finaal voorbij! Of zie je dit anders?

Copilot said:  Ik denk dat je hier iets raakt wat verrassend goed aansluit bij Rorty’s onderscheid tussen gewone ironie en wat hij ironisme noemt.
Neem dit bord letterlijk. De zichtbare tekst luidt ongeveer:
“Makelaar Van Essen”
“TE KOOP”
“Wij verkopen het platteland”

De maker van het bord bedoelt kennelijk te zeggen: “Minister (?) Van Essen treedt op als makelaar die onze boerderijen uitverkoopt.”
Dat is een politieke boodschap. Om die te begrijpen moet de voorbijganger echter al beschikken over minstens drie stukjes voorkennis:
1. weten wie Van Essen is;
2. weten dat er een conflict bestaat rond landbouwbeleid;
3. begrijpen dat het bord een parodie is op een makelaarsbord.
Ontbreekt een van die drie voorwaarden, dan leest men simpelweg: “Deze boerderij staat te koop.” En dan werkt de ironie inderdaad niet.

Sterker nog: de boodschap slaat om in haar tegendeel. Het bord produceert dan juist de indruk die de boer níet wil wekken.

Vanuit de communicatietheorie is dat een bekend probleem. Ironie veronderstelt een gedeelde context. Zonder gedeelde context wordt ironie vaak letterlijk opgevat en valt in het water.
Dat is ook waarom sommige politieke satire briljant werkt binnen een kleine kring, maar volledig mislukt in de openbare ruimte.

Nietzsche [over hem hebben we het in dit bestek ook gehad] zou hier vermoedelijk om glimlachen.
Nietzsche had een uitgesproken afkeer van wat hij “slechte stijl” noemde.
Zijn maatstaf was uiteindelijk vrij eenvoudig: bereikt de formulering haar doel?
In jouw casus+analyse bereikt dit bord het doel niet noodzakelijkerwijze.

Een krachtige politieke metafoor moet vrijwel onmiddellijk worden begrepen.
Denk bijvoorbeeld aan:
– “de boer is de melkkoe van de staat!?”;
– “de Haagse Kaasstolp ……”;
– “de groeten uit Brussel”.
Daar zit weinig uitleg tussen.
Bij dit bord moet echter eerst de code worden gekraakt.

Rorty zou waarschijnlijk iets soortgelijks zeggen. Voor Rorty gaat taal niet om correcte representatie maar om effect.
De vraag luidt niet: “Is deze ironie theoretisch juist?”
maar: “Werkt deze beschrijving in de praktijk?”
Als de gemiddelde voorbijganger denkt of kan denken dat de boerderij werkelijk te koop staat, dan heeft het ‘vocabulaire’ (Rorty) gefaald in zijn politieke functie.
Eigenlijk is het zelfs geen ironie
Dat is misschien nog het interessantste.
Wat men gewoonlijk “ironie” noemt, is vaak een boodschap die het omgekeerde zegt van wat bedoeld wordt.
Maar hier wordt niet echt het tegenovergestelde gezegd.
Er wordt een fictieve werkelijkheid gecreëerd: Van Essen is makelaar.
Dat is eerder satire, parodie of persiflage dan ironie.
En zoals alle satire werkt zij alleen wanneer het publiek de verwijzing begrijpt.
Misschien kun je jullie kritiek samenvatten als: de makers hebben zich laten verleiden door de geestigheid van het beeld (volgens hen althans geestig), maar onvoldoende nagedacht over de ontvangst ervan door niet-ingewijden.

*

 – na deze theepauze we gaan verder – 

You said: Die handleiding van drie pagina’s is, zoals je opmerkt, voor zo’n ‘ironisch protest-bord’ op een boerenerf beslist nodig, ook al staat het ding volgepropt met symboliek, van top tot teen: de omgekeerde Nederlandse vlag , via de D66-ministers, naar de verkoop van de bewuste boerderij.
Wij hadden het nóg mooier, en nóg onbegrijpelijker gemaakt door er bijvoorbeeld op te zetten: ‘Ze verkopen het platteland per morgen, voor een land dat plat ligt van de zorgen.’ Dan moet je echter weten dat een ‘morgen land’ bijna en hectare is, en zo blijf je doormodderen …. met de zelfde kluitjes politici, die allen uit dezelfde klei zijn getrokken.

AI-Copilot said:  Ja, en juist jouw voorbeeld met die “morgen” laat mooi zien hoe taal zich soms tegen haar eigen bedoeling keert.
“Ze verkopen het platteland per morgen, voor een land dat plat ligt van de zorgen.”
Als woordspel is dat eigenlijk rijker dan het bord op de boerderij:
– morgen als oude oppervlaktemaat;
– morgen als tijdsaanduiding;
– platteland versus plat liggen en plat leggen;
– land als grondgebied én als landbouwgrond.
En dan kun je ook nogeens ‘het land hebben aan…’ bijvoorbeeld ‘politici’ die de kluit besuikeren?

Dat is erg rijk aan betekenis, maar precies daardoor wordt het nóg afhankelijker van voorkennis. Wie niet weet dat een morgen een oude landmaat is, ziet slechts een wat raadselachtige zin.
Eigenlijk functioneren de omgekeerde vlag, het Van-Essen-bord en jouw “morgen”-woordspel als een soort herkenningstekens. Voor ingewijden zit er een heel netwerk van betekenissen achter:
– de omgekeerde vlag (noodsignaal);
– het stikstofdossier (een onbegrijpelijk Nederlands ‘gebed-zonder-end’);
– de uitkoopregelingen;
– D66 (een ‘nieuwe partij’?);
– de landbouwgeschiedenis;
– de oude maten en gewichten;
– de teloorgang van familiebedrijven.
Echter, voor de toevallige, oningewijde, voorbijganger resteert slechts een decor van symbolen.
Dat is wat mij betreft ook waarom je de term “Ironie in een Bermuda” zo aardig vindt. Het is bijna een metafoor voor de metafoor zelf. De boodschap verdwijnt namelijk in haar eigen Bermudadriehoek van verwijzingen. In deze context staat ‘Bermuda’ vooral voor korte broek, dus de broek voor jongens die (nog) geen lange broek aanhebben.
Hoe meer betekenislagen worden toegevoegd, des te groter de kans dat de eigenlijke boodschap wordt opgeslokt.

En dat is eigenlijk een heel oude les uit de retorica. Aristoteles wist het al: een metafoor moet verrassen, maar niet zóveel dat de toehoorder eerst een handleiding nodig heeft.
Misschien zit hier zelfs een ironie die Rorty zou hebben gewaardeerd:

Mensen die zich verzetten tegen een politiek vocabulaire bouwen soms een eigen tegen-vocabulaire op dat zo intern en zelfreferentieel wordt dat buitenstaanders het niet meer kunnen lezen. Dan ontstaat er een soort gesloten taalspel.

Je laatste zin raakt daar ook aan: “zo blijf je doormodderen … met dezelfde kluitjes politici, die allen uit dezelfde klei zijn getrokken.”
Dat is retorisch sterker dan veel van de andere voorbeelden, omdat vrijwel iedereen onmiddellijk begrijpt wat er bedoeld wordt. Niemand hoeft te weten wie minister zus of partij zo is. De beeldspraak sluit rechtstreeks aan op bekend Nederlands idioom. Wat is er tenslotte Nederlandser dan modder, kluiten en klei, nog los van ‘gebeden-zonder-end’?

Dat is misschien wel de paradox van effectieve politieke taal: de slimste woordspeling is zelden de meest overtuigende. De krachtigste metafoor is vaak degene waarvoor géén uitleg nodig is. Zodra de toelichting langer wordt dan de slogan zelf, begint de boodschap al een beetje in haar eigen Bermudadriehoek, het zwarte gat, te verdwijnen. Hij wordt als het ware door het putje gespoeld.

*

 

 

 

Stikstoffuik en ’tongval’

Posted on by Panglosss

 

Cartoons zijn een probaat middel om nieuwsthema’s te kaderen en van een anker te voorzien, zodat ze niet blijven zweven. Vind je niet?

  • Dat helpt. Jawel hoor. Hadden jullie nog bijschriften? Bij Kamagurka hebben wij: ax to grind, en bij Oppenheimer: polder-fascisme. Wat jullie met de tongval bedoelen, ontgaat ons.

‘Ax to grind’ is steengoed, omdat Trump een rancuneuze man is, die nu hij president is probeert iedereen jegens wie hij wrok koestert alsnog te pakken. Trump has many axes-to-grind. Daarmee hakt hij zichzelf tenslotte de vernieling in, zoals de cartoon laat zien.
‘Polder-fascisme’ voor bij de Oppenheimer-cartoon vind ik ook niet slecht. Dat ‘Land’ bij Landarbeit had weg gemogen, want bijna alle arbeid die tegenwoordig wordt verricht is op de een of andere manier onder fascisme te resumeren. Misschien is Landarbeit toch goed, omdat momenteel vooral de boer slachtoffer van fascistsche kommacopuleerders is. En de tongval? Is dat een bruggetje naar de stikstoffuik? Een fuik is een val.

  • En een tong is een vis. Kijk, dit is nou echt Nederlanderschap! Een fuik is een vissenval, klopt. Bijna het verschil tussen Scheveningen en Ssssjeeveningen. Dit is wat ik in een buitenland na enige tijd altijd ga missen: de dubbele taalbodems en idiomatische woordspeligheden. Je hebt gelijk, het is een bruggetje, want ik meen bij Femke Wiersma een Noordelijke tongval te bespeuren; heel licht en nauwelijks hoorbaar, maar toch. Ik gok op Friesland, mede vanwege dat ‘ma’ van haar naam: ‘ma’ en ‘stra’ is bijna altijd noordelijk, maar ik kan me natuurlijk vergissen, want ik ben geen Henry Higgins die zelfs feilloos kan vertellen uit welke Londense wijk iemand komt.

Oké, is Femke Wiersma een zeemeermin die de stikstoffuik weet te mijden, of een fair lady – ze is tenslotte blond? Of is ze een nuchtere boerin op klompen, zonder gefleem, poespas en bombarie?

  • Ik ga graag voor het laatste. Zulke types kunnen we in de Nederlandse politiek zéér gebruiken: ad rem, terzake, en geen geflikvlooi met meel in de mond.

De Nederlandse visserij is trouwens al de vernieling ingedraaid door de Groenen; dat ze nu PRO heten, helpt ze geen zier. Dus zeemeerminnen hebben in Nederlandse wateren geen leven meer. Al die mallotige windmolens, gruwelijk!

  • Met de Oppenheimer-cartoon kun je bijna alle kanten op. Daar gaan we nog mee stoeien.

De cartoon van Oppenheimer kun je als bruggetje naar de BBB zien en Femke Wiersma is in Dokkum geboren, heb ik even nagezocht, dus jouw oor heeft je niet bedrogen wat haar tongval betreft. Nuchtere Friezin, maar geen ‘vrouwtje van Stavoren.’

 

*

 

 

 

Loyaliteit als pasmunt, wisselgeld of Trump Card?

Posted on by Panglosss

 

*

Donald Trump eist ‘loyaliteit’ van iedereen om hem heen. Zijn aanvaring met James Comey die het soort loyaliteit dat Trump van hem eiste, niet wilde en kon geven, is destijds breed uitgemeten. Trump lijkt daar niet van te hebben geleerd. Nu eist hij loyaliteit van Amerika’s bondgenoten, die hij steeds vaker inwrijft dat ze in feite zijn vazallen zijn.

  • Dat is op zich natuurlijk al bizar, maar in het geval van Trump komt daar een extra complicatie bij, omdat Benjamin Netanyahu hem, Trump dus, ieder moment van zijn bestaan laat voelen dat hij de vazal van Israël en Netanyahu is. Bij iemand als Trump wrikt en wringt dat enorm. Zowel Netanyahu als Trump beschouwen de staat waarover zij de baas zijn als hun privé-bezit en -eigendom. Helaas heeft de persoonlijke animositeit tussen deze twee mannen gevolgen voor ons allemaal.
    Laten we het maar zo samenvatten. Iedereen die er dieper in wil duiken, kan dat uiteraard op eigen kosten doen. Wij schrijven tenslotte geen paper voor Cambridge of Oxford.

Precies. Die ambitie hebben we niet. Laten we dit zo simpel als mogelijk uitwerken en daarbij AI gebruiken en de casus van Roy Mottahede en de Buyiden. Tenslotte ligt Trump momenteel met de Perzen overhoop, dus actueler kan het haast niet. Mottahede begint zijn boek met aanhalen van Tocqueville: ‘American readers will recall that de Tocqueville considered manners (moeurs), which he defined as “the sum of the moral and intellectual dispositions of men in society,” to be the most important influence in maintaining American political institutions—more important than laws or physical circumstances. This “sum” is a figure too perfect tor any observer of a contemporary society to obtain, even the brilliant de Tocqueville.’

  • Mottahede zegt ook: ‘My first interest has been the manners of individuals rather than the manners of groups. I have tried to describe the ways in which the individuals in this society formed commitments to each other, and to suggest how the manners of these individuals can account for the shape of political life in this society as a whole. Individuals, not unexpectedly, formed such commitments in roughly similar ways for generation after generation; and it is this similarity, after all, that enables us to give general descriptions of their manners.’ (ISBN 186064 181 4, p.4; vet toegevoegd)
    Individuen en niet zozeer groepen. Mooier kan het bijna niet. Beginnen we met het onderscheid tussen loyaliteit en gehoorzaamheid.
    Loyaliteit is een innerlijke, duurzame verbondenheid die je motiveert om iemand of iets te steunen. Gehoorzaamheid is extern gedrag waarbij je doet wat een ander zegt, ongeacht of je het ermee eens bent. Dat is het fundamentele verschil: loyaliteit komt van binnenuit, gehoorzaamheid wordt van buitenaf opgelegd.
    Amitai Etzioni werkt dit uit aan de hand van: commitment, compliance, obedience.

*

De casus Donald Trump & extended family is qua loyaliteiten een Gordiaanse knoop. Begin bijvoorbeeld eens met de positie van een Jared Kushner, een schoonzoon van Trump, die als vertegenwoordiger (envoy) rondreist zonder een officiële en formele regeringsfunctie te bekleden. Kushner schijnt vaker privé-deals te sluiten dan dat hij voor het Amerikaanse volk in de weer is. Dat loopt onnavolgbaar door elkaar heen en dat is natuurlijk op z’n zachtst gezegd uitermate curieus.

  • Dat kun en kon je je bij iemand als Mark Rutte ook afvragen: voor wie opereerde en acteert de gast in feite? Toch vooral voor Mark Rutte, had men het idee. Weinig loyaliteit richting Nederland en de Nederlanders – die beschouwt hij als instrumenten. De relatie tussen Jared en Bibi N. is ook een heel speciale. Jared lijkt veel op een pleegzoon van Bibi N.. Leuk detail: als Netanyahu bij de Kushners op weekend kwam, dan sliep hij in Jareds bed, terwijl Jared op een kleedje voor de deur lag. Het was nog net geen hot bedding (video >>> 12:25) maar veel scheelde dat niet.

Kijkaan, hier hebben we meteen de relatie Amerika – Israël via Jared, Netanjahu en Trump, alsook een lijntje naar de Russiche marine via hot bedding.

  • Allemaal tot je dienst met het globlabla, maar in Nederland hebben we te maken met politici in de Tweede Kamer en de Senaat die ons Nederlanders lijken te willen uitpersen en afknijpen ‘om meneer Rutte zijn Navo en Brussel te gerieven’ (is dit gebaseerd op patronage, ‘mafiose-modellen’, een mix van chantage en ideologische oogkleppen, private verdienmodellen …..? wie kan het zeggen; het is stuff voor politieke pulp-faction).

Laten we ook maar een link leggen naar de laatste aflevering van Wynia’s week: ‘Voortmodderen met Jesse en Jetten’ waarin de heren enigszins geneigd lijken om het Als Ob-gehalte van de Nederlandse politiek ter discussie te stellen. Het is uiteraard allemaal apenkool en l*l-en-lariekoek, maar we doen besmuikt alsof. Totdat de wal het schip tenslotte keert.

  • Zucht, de Nederlandse politiek. Hier een link naar het gekef tussen Paulusma (D66) en Van Mijeren (FvD), met als commentaar: ‘Paulusma is een beroeps-lellebel, maar Van Mijeren trapt er weer grandioos in. Hij had een sterk punt waar hij het gewoon bij had kunnen laten, maar hij laat zich provoceren en gaat – zoals hij vaker doet – krijsen en stampvoeten en verliest het dan uiteraard toch. Tragisch. Hij zou nodig op acteercursus moeten.’ Goed. Laten we die hopeloze soap voorlopig maar niet meer bekijken, en verdergaan met de Buyiden en Trump.

*

Prompt voor AI >>>> Jouw matrices zijn weer te gek! Nu naar de ‘humor’ – tenminste voor sommigen – via Donald Trump, die een verklaring van loyaliteit van zijn NATO-bondgenoten vraagt. Waarom verslikken zoveel serieuze mensen in een lachstuip als ze dit lezen?

AI reageert >>> : Serieuze mensen schieten in de lach omdat Trump een vorm van loyaliteit eist die in moderne internationale politiek simpelweg niet bestaat — namelijk Etzioni’s hoogste categorie, commitment — terwijl NAVO‑relaties structureel draaien op compliance en geïnstitutionaliseerde wederkerigheid, niet op persoonlijke trouw aan een leider.
De grap is dus niet dat het absurd is dat hij het vraagt, maar wat hij vraagt: een middeleeuwse vorm van persoonlijke loyaliteit binnen een 21e‑eeuws multilateraal systeem dat juist gebouwd is om zulke persoonlijke claims onmogelijk te maken.

🧩 Waarom dit zo komisch is volgens Etzioni’s model
1. NAVO = Compliance, niet Commitment
NAVO‑lidstaten handelen volgens: verdragsrecht, wederkerige verplichtingen, strategische belangen, bureaucratische procedures
Dit is textbook Compliance: instrumentele naleving van afspraken omdat het voordeel oplevert.
Er is geen emotionele, normatieve of persoonlijke binding aan een leider. Er is binding aan het instituut.
2. Trump vraagt Commitment (eigenlijk: loyaliteit vermengd met obdience en deference)
Wanneer Trump een “verklaring van loyaliteit” vraagt, vraagt hij om:
– persoonlijke trouw
– normatieve identificatie
– een soort feodale band (“I want you to be loyal to me”)
Dat is Commitment — de hoogste, meest innerlijke vorm van binding.
Maar commitment is precies wat moderne multilaterale instituties proberen te vermijden, omdat het instabiliteit creëert: als de leider verandert, verandert de loyaliteit.
NAVO is ontworpen om persoonlijke politiek te neutraliseren.
3. Gehoorzaamheid (Obedience) bestaat niet tussen staten
Trump’s vraag impliceert een hiërarchie: de VS boven de bondgenoten.
Maar in internationale politiek bestaat geen verticale gehoorzaamheid. Staten zijn formeel gelijkwaardig. NAVO is een horizontaal systeem van wederkerigheid.

Daarom voelt de vraag als een categorie‑fout: alsof iemand in een schaakclub vraagt om een feodale eed van trouw.
🎭 Waarom de mensen lachen: drie lagen van humor
1. Categorie‑verwarring
Trump behandelt een multilaterale organisatie alsof het een persoonlijke entourage is. Serieuze mensen herkennen onmiddellijk de mismatch tussen: moderne internationale orde (compliance), premoderne patronagepolitiek (commitment).
Dit is cognitief komisch: een genre‑fout.
2. Performativiteit
Een “verklaring van loyaliteit” (ook in de vorm van tribuut betalen) is een performative act die alleen werkt binnen een systeem dat loyaliteit als norm erkent. NAVO erkent dat niet. Het is alsof iemand in een bibliotheek roept: “Wie zweert mij trouw?”
De performatieve context ontbreekt → humor.
3. Historische ironie
NAVO is opgericht om:
– persoonlijke machtspolitiek van ‘leiders’ te beteugelen
– collectieve veiligheid te garanderen
– institutionele stabiliteit boven leiderschap te plaatsen
En nu vraagt de leider van het machtigste land binnen dat systeem om een persoonlijke loyaliteitsverklaring. Dat is ironie op systeemniveau.
📌 Synthese
Serieuze mensen lachen omdat Trump een commitment‑claim maakt in een domein dat bijna uitsluitend op compliance draait. Hij eist persoonlijke loyaliteit in een systeem dat juist gebouwd is om persoonlijke loyaliteit irrelevant te maken.
Het is alsof iemand een middeleeuwse eed van trouw probeert te introduceren in een moderne bureaucratie.

Prompt voor AI >>>  Vergelijk Trumps loyaliteitsverwachting eens met met Mottahedeh’s patronage als je wilt.

AI reageert >>> : Trump’s verwachting van loyaliteit lijkt sterk op de patronage‑logica die Mottahedeh beschrijft voor de 10e‑eeuwse Buyiden: een leider die stabiliteit zoekt door persoonlijke trouw te vorderen. Maar NAVO‑politiek is gebouwd op geïnstitutionaliseerde wederkerigheid, niet op persoonlijke loyaliteit. De vergelijking werkt dus precies omdat Trump een premoderne loyaliteitsvorm probeert te projecteren op een moderne multilaterale orde.
Hieronder zet ik het naast elkaar in een matrix.

Prompt voor AI >>> Dankjewel. Kun je Claude Lefort in dit kader toepassen op loyaliteit en patronage?

AI antwoordt: Lefort maakt meteen zichtbaar waarom Trump’s loyaliteitsverwachting en Mottahedeh’s patronage‑model op elkaar lijken — én waarom ze in moderne democratieën botsen. Patronage probeert de lege plaats van de macht te vullen met persoonlijke trouw; democratie houdt die plaats structureel leeg. Daarom voelt Trump’s vraag aan NAVO‑bondgenoten als een premoderne claim binnen een moderne orde.

Ik werk het uit in drie stappen: Lefort → patronage → Trump.

🧭 1. Lefort: de macht is een lege plaats
Voor Lefort is democratie uniek omdat:
– de macht niet toebehoort aan een persoon of groep
– de plek van de macht symbolisch leeg blijft
– legitimiteit resulteert uit procedures, komt niet vauit personen
– politieke strijd gaat over tijdelijke bezetting, nooit over eigendom. [Trump is slechts een tijdelijke bewoner van het Witte Huis, maar gaat ermee om – de balzaal en de bunker daaronder – alsof hij dat vastgoed in eigendom heeft]’
De lege plaats van Lefort is dus een anti‑patronage‑principe: niemand kan zeggen “de macht is van mij, dus jij bent mij trouw verschuldigd”.
Dit is de kern van Lefort’s democratiebegrip: macht is onpersoonlijk, open, betwistbaar.
🧩 2. Mottahedeh: patronage vult de lege plaats
In Mottahedeh’s wereld (Buyiden, 10e eeuw) is de macht niet leeg maar belichaamd:
– de patroon is de macht
– loyaliteit is persoonlijk
– wederkerigheid is moreel en sociaal
– stabiliteit komt uit commitment, niet uit instituties
– de staat is zwak; sociale netwerken zijn sterk.
Patronage is dus een soort vulmechanisme: de leider vult de machtsplaats met zijn persoon, zijn netwerk, zijn charisma, zijn rechtvaardigheid. De machtsplaats is niet open, maar bezit.
🧩 3. Trump: een patronageclaim in een Lefortiaanse wereld
Wanneer Trump een “verklaring van loyaliteit” van NAVO‑bondgenoten vraagt, doet hij conceptueel hetzelfde als een Buyidische emir:
– hij personaliseert de machtsplaats
– hij verwacht commitment (innerlijke trouw)
– hij leest internationale samenwerking als persoonlijke wederkerigheid
– hij interpreteert steun als trouw aan hem, niet aan het instituut
– hij probeert de machtsplaats te vullen met zijn persoon.
Maar de NAVO is een Lefortiaans instituut: macht is procedureel, legitimiteit is gedeeld, posities zijn tijdelijk, staten zijn gelijkwaardig, loyaliteit is aan het verdrag, niet aan een leider. Daarom voelt Trump’s vraag als een categorie‑fout: een patronageclaim in een systeem dat patronage structureel uitsluit; in de 21ste eeuw, in een democratische context. Dit heeft een tamelijk koddig effect en werkt bij menigeen op de lachspieren.
Een tegenwoordige Franse president (ná Charles le grand de Gaulle) die zou verkondigen: L’État ç’est moi, zou waarschijnlijk een soortgelijk absurdistisch effect sorteren.

Prompt voor AI >>> Was Jim Comey (‘A higher loyalty’) nou overdreven preuts en wereldvreemd, of stond hij werkelijkvoor authentieke Amerikaanse pincipes?

AI antwoordt: Comey was niet “preuts” of wereldvreemd, maar handelde vanuit wat hij zelf ziet als commitment (Etzioni’s hoogste categorie) aan onpersoonlijke, procedurele principes — precies het soort Lefortiaanse “lege plaats van de macht” dat patronage‑logica probeert te vullen. Zijn boek A Higher Loyalty is dus geen moralistische pose, maar een poging om persoonlijke loyaliteit te vervangen door institutionele loyaliteit.
🧭 Comey’s “higher loyalty”: commitment aan principes
Comey definieert loyaliteit niet als trouw aan een persoon, maar aan:
– de wet
– de procedure
– de onafhankelijkheid van de FBI
– de norm dat presidentiële macht in een democratie niet persoonlijk is
Dit is textbook commitment: een innerlijke, normatieve binding aan waarden die boven personen staan.
Comey’s titel is letterlijk een statement: Mijn loyaliteit is niet aan een president, maar aan een principe.
Dat is geen preutsheid, maar een institutionele ethiek.
🧩 2. Trump’s loyaliteitsverwachting: autoritaire patronage in moderne vorm.
Trump vroeg Comey om:
– persoonlijke loyaliteit
– wederkerigheid (“I need loyalty, I expect loyalty”- rauwe reciprociteit )
– een relationele band die lijkt op Mottahedeh’s patronage
– een vorm van commitment aan hem, niet aan het instituut
Dit is precies wat jij eerder benoemde als: een premoderne loyaliteitsclaim in een moderne institutionele context.
Trump opereert in de logica van die patronage: de machtsplaats wordt gevuld door de leider, en loyaliteit is persoonlijk.
🧩 3. Lefort: Comey verdedigt de lege plaats van de macht
Lefort zou kunnen zeggen:
– Comey staat voor de lege plaats van de macht
– Trump probeert die plaats te vullen (letterlijk en figuurlijk) met zijn persoon
– loyaliteit aan een leider is een anti‑democratische claim
– loyaliteit aan procedures is een democratische claim
Comey’s “higher loyalty” is dus een Lefortiaanse reflex: de macht moet onpersoonlijk blijven.

Prompt voor AI >>> Jij hebt het over ‘Civiele religie’ dat klinkt mij Frans in de oren (laïcité)? Daarmee zijn we meteen bij de godsdienst. Islam, secularisme, …….. narcisme? Sommigen vragen spottend of Trump soms stiekem moslim is geworden.

AI antwoordt: Je raakt hier aan een fascinerende kruising: civiele religie, laïcité, secularisme, islam, én de manier waarop sommigen Trump’s loyaliteitsverwachting interpreteren als iets “quasi‑religieus”. Niet omdat hij moslim zou zijn (dat is natuurlijk een ironische grap), maar omdat hij een religieus‑achtige vorm van loyaliteit vraagt binnen een domein dat normaal seculier‑institutioneel is.
Ik zet het uiteen, met Lefort, Etzioni en Mottahedeh als onderliggende structuur.
🧭 1. Wat is civiele religie (Amerikaans, niet Frans)
Civiele religie is een term van Robert Bellah: de quasi‑religieuze verering van de natie, de constitutie, de vlag, de Founding Fathers.
Het is géén laïcité (Franse scheiding van kerk en staat). Het is eerder een symbolisch geloofssysteem dat de staat sacraliseert.
Kenmerken:
– rituelen (inauguraties, eedaflegging)
– heilige teksten (Constitution, Declaration of Independence)
– profeten (Washington, Lincoln)
– martelaren (veteranen, civil rights leaders)
– sacrale objecten (de vlag, Arlington Cemetery)
Comey’s A Higher Loyalty past hier perfect in: loyaliteit aan de wet als iets sacraals.
🕌 2. Waarom dit “Frans” klinkt: laïcité en de religieuze leegte
De Franse laïcité is een ander model: de staat is strikt seculier, religie is privé, en de publieke sfeer is “ontheiligd”.
Maar beide (civiele religie en laïcité) delen één Lefortiaans principe: De macht is een lege plaats. Ze mag niet worden gevuld door een persoon, clan, of religie.
Daarom is persoonlijke loyaliteit aan een leider verdacht — het ruikt naar patronage, cultus, of quasi‑religieuze onderwerping (islam -> soumission -> Houellebecq).
🧩 3. Patronage (Mottahedeh) als religieus‑politieke vorm
In Mottahedeh’s wereld is patronage bijna religieus:
– de patroon beschermt
– de volgeling is hondstrouw
– de relatie is moreel geladen
– de machtsplaats is gevuld door de persoon van de leider
– loyaliteit is commitment, niet compliance
Het lijkt op een seculiere vorm van religieuze devotie.
🎭 4. Waarom sommigen grappen dat Trump “stiekem moslim is geworden”
Dit is uiteraard géén serieuze claim over islam. Het is een satirische manier om te zeggen:
– Trump vraagt een vorm van loyaliteit die lijkt op een bayʿa (eed van trouw), een premoderne islamitische politieke praktijk.
De grap werkt omdat:
– hij een persoonlijke eed van trouw vraagt
– hij de machtsplaats persoonlijk maakt
– hij een quasi‑religieuze vorm van commitment verwacht
– hij de NAVO‑relatie moraliseert (“you owe us loyalty”)
– hij een patronage‑logica introduceert in een seculier‑institutioneel domein.
Het is dus een genre‑fout tussen politieke tijdperken én tussen religieuze en seculiere logica’s.
De grap is niet dat hij moslim zou zijn, maar dat hij een premoderne, quasi‑religieuze loyaliteitsvorm gebruikt die sommigen associëren met historische islamitische politieke cultuur.
🧠 5. Narcisme als seculiere religie
Hier komt jouw laatste woord binnen: narcisme.
Narcisme functioneert in moderne politiek soms als een persoonlijk sacraliseringsmechanisme:
– de leider wordt het centrum van betekenis
– loyaliteit wordt persoonlijk
– kritiek wordt ketterij
– de machtsplaats wordt gevuld door het ego van de leider
– de volgeling wordt geacht “gelovig” te zijn.
Dit is precies wat Lefort problematisch vindt: het sluit de lege plaats van de macht.
Daarom voelt Trump’s loyaliteitsverwachting voor sommigen als: bogus-religieus, kitsch-cultisch, patronage‑achtig, narcistisch, anti‑institutioneel
En daarom is de grap “is hij stiekem moslim geworden?” een manier om die categorie‑verwarring te benoemen.
📌 Synthese
– Civiele religie: sacralisering van de constitutie (Amerikaans).
– Laïcité: radicale scheiding van religie en staat (Frans).
– Islam (historisch): patronage en eed van trouw als politieke cement (Mottahedeh).
– Narcisme: seculiere cultus rond de leider.
Trump: vraagt een vorm van persoonlijke loyaliteit die lijkt op een bayʿa, botst met civiele religie, schendt laïcité‑achtige principes, en vult de Lefortiaanse machtsplaats met zijn persoon.
Daarom wordt het ervaren als grappig — en onthullend.

Prompt voor AI >>> Waar op deze ‘as’ zou je de mafia-loyaliteit (Puzo -> Corleone) situeren? Als ik me het goed herinner refereerde Comey aan de mafia toen Trump hem – onder vier ogen – om een loyaliteistverklaring vroeg.

AI antwoordt >>>  Mafia‑loyaliteit (Puzo/Corleone) zit aan de uiterste premoderne kant van de as: het is hyper‑patronage, volledig gebaseerd op persoonlijke commitment, verpakt in ritueel, eer, wederkerigheid en impliciete dreiging. Comey herkende en onderkende dat Trump hem precies zo’n maffia‑achtige loyaliteit vroeg — een persoonlijke band die de lege plaats van de macht zou vullen en de institutionele orde zou vervangen door patronage – op een mafia-manier, met een verholen dreiging. Dit is uiteraard Comey’s intepretatie van de situatie. Je zou het enkel kunnen  proberen te ‘verifiëren'(?) door extrapolatie naar Trumps huidige gedrag en manier van optreden.

Hieronder plaats ik de maffia op jouw as (Etzioni + Mottahedeh + Lefort), en dat laat zien waarom Comey onmiddellijk de vergelijking dacht te kunnen maken.

 

Prompt voor AI >>>> Dankjewel voor het sparren, de inspiratie en de mooie matrices!

AI antwoordt: Heerlijk! Altijd een plezier om zo te sparren! Als je zin hebt om dit verder uit te spitten en  te ordenen in een loyaliteitskaart van moderne politiek, dan bouw ik die graag met je mee. Graag tot ziens!

 

* * *

 

 

 

 

 

 

Het vreemde fenomeen Donald J. Trump

Posted on by Panglosss

 

 

 

………………………….  ………………………….  ………………………….

………………………….  ………………………….  ………………………….

*

*

      Why can Donald Trump never accept defeat or back down from a conflict? The answer lies not in politics, but in his deep-rooted psychology.   www.youtube.com/watch?v=Oyp8cvIJ434

 Why Millions follow  ……….     /www.youtube.com/watch?v=BvfGzse_sos

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het wereldwonder van Dubai revisited? ‘Ach, het is komkommertijd’

Posted on by Panglosss

 

Parkeer

 

*

25 nov 2026 – Impact investor Don Ritzen picks Rotterdam for €240m ‘new world wonder’ to spark climate action –  impactloop.com/article/founder-don-ritzen-picks-rotterdam-for-eur240m-world-wonder-to-inspire-climate-action

Dubai: The world biggest scam  – www.youtube.com/watch?v=KPZnnpFmaF8

Billionaire’s WARNING: I’m SELLING. The Crash Is Already Here!  – www.youtube.com/watch?v=32u5T6lO8qk

*

Letterlijk komkommertijd, want: 1) het is nu (juni 2026) net zo heet als in Dubai, 2) een zonnesteek is zo opgelopen en 3) komkommers zijn COOL.

  • Pecies. Dit is hét moment om zo’n bericht de wereld in te sturen, want we hebben  massaal een schreeuwende behoefte aan lokkende dromen en wenkende perspectieven. We krijgen immers alleen maar politieke mislukkingen en nieuws over corrupte politici om de oren, dus ook hoog tijd om het klimaat-als-religie van stal te halen in een success-story-verpakking en welk moment is daar geschikter voor dan geteisterd worden door een hittegolf (hitte-GOLF, pun intended). We moeten weer een gezamenlijk DOEL hebben.
    Geld kan tenslotte gewoon worden bijgedrukt.

Letterlijk en figuurlijk: UITGEKOOKT als politieke stunt en aandachtafleider. ‘Laat ze daar in Den Haag eens echt aan het werk gaan, in plaats van dergelijke experiences te laten verzinnen en insteken!’

  • Laten we beginnen met Miryam Muhm en haar ‘De gehypnotiseerde maatschappij’ (Gesellschaft – niet Gemeinschaft), dus niet niet de hele Ai-sessie op de site zetten, want dat wordt te lang. Video: de reuzen-octopus (die Krake) van Davos.
    Bovendien plaatsen we vraagtekens bij sommige AI-antwoorden.

*

Ai reageert op eerdere prompts >>>  Miryam Muhm beschrijft een maatschappij die “gehypnotiseerd” raakt doordat elites – politiek, media, industrie, Big Tech, universiteiten – systematisch onwetendheid produceren, verwarring creëren en suggestieve herhaling inzetten om het beoordelingsvermogen van burgers te verzwakken.
🧠 Wat “hypnose” bij Muhm betekent
Niet letterlijk trance, maar een sociaal-psychologische toestand waarin burgers:
– hun realiteit ervaren door een manipulatief filter,
– kritisch denken verliezen,
– emotioneel gestuurd worden door herhaling, framing en autoriteit,
en daardoor gedrag vertonen dat niet meer autonoom is.
Ze baseert dit op biologische hypnotisierbarkeit (vatbaarheid voor suggestie) en op massapsychologische mechanismen.
🧩 De mechanismen van “hypnose” volgens Muhm
1. Herhaling van woorden, concepten en frames
Elites gebruiken permanente repetitie van bepaalde termen, slogans, narratieven. Dit werkt als een hypnotische inductie: het omzeilt kritisch denken en creëert een “waarheidsgevoel” door frequentie.
2. Gecontroleerde verwarring
Door tegenstrijdige informatie, halfwaarheden en ambiguïteit ontstaat cognitieve dissonantie. Verwarde mensen zoeken autoriteit → precies die autoriteit die de verwarring produceert.
3. Systematische productie van onwetendheid
Muhm spreekt van een globale industrie van Irreführung:
– politieke spin,
-media-narratieven,
– reclame,
– Big Tech-algoritmes,
– gesponsorde wetenschap.
Deze industrie maakt mensen afhankelijk van externe interpretatie, ten koste van eigen betekenisconstructies (dat vermogen atrieert).
4. Suggestieve politieke communicatie
Muhm beschrijft hoe politici (Obama, Trump, Johnson, Clinton) hypnotiserende suggesties gebruiken:
– emotionele triggers,
– simplificerende verhalen,
– identiteitsappèl,
– ritmische taal.
5. Persuasieve reclame en gedragssturing
Reclame werkt als permanente trance-inductie:
– dopamine-activatie,
– associatieve conditionering,
– verlies van waardigheid door consumptiedwang.
6. Big Tech: algoritmische gedragsgeleiding
Facebook en andere platforms sturen gebruikers onbewust in bepaalde richtingen: feed-curatie, microtargeting, verslavingsmechanismen. Dit creëert een digitale trance waarin men denkt autonoom te handelen maar feitelijk gestuurd wordt.
7. Universiteiten als ideologische poortwachters
Door “Cancel Culture” en door economische afhankelijkheid van sponsoring worden universiteiten
8. Media als realiteitsblase. Leitmedien houden burgers gevangen in een manipulierte Realität door:
– onderdrukking van feiten,
– herhaling van halve waarheden,
– selectieve framing.
🔮 Het eindstadium: de tevreden slaaf.
Volgens Muhm dreigt een samenleving waarin burgers:
– niet alleen gehypnotiseerd zijn,
– maar tevreden zijn met hun afhankelijkheid,
– en hun autonomie vrijwillig opgeven.
📌 Samengevat
De maatschappij wordt volgens Muhm gehypnotiseerd door een samengestelde elite die:
– herhaling,
– verwarring,
– informatiecontrole,
– emotionele suggestie,
– algoritmische sturing,
– wetenschappelijke coöptatie,
– mediaframing
gebruikt om burgers in een manipulatieve realiteitsbubbel te houden.

Mogelijke vervolgvraag
Wil je dat ik dit verbind met jouw eerdere thema’s – bijvoorbeeld Peter Sloterdijk’s woedebanken, Peter Mair’s kartelpartijen, of Hardt & Negri’s Empire? Je kunt kiezen: Empire‑koppeling (Hardt & Negri), Peter Sloterdijk‑koppeling, PeterMair‑koppeling.

Prompt voor Ai >>> Leg Muhm’s centrale hypothese in Die Hypnotisierte Gesellschaft uit

Ai reageert >>> Muhm’s centrale hypothese is dat moderne samenlevingen in een toestand van chronische, biologisch ondersteunde massahypnose terechtkomen wanneer drie krachten samenkomen: permanente stress, angstcommunicatie en technologisch versterkte suggestie. Deze combinatie verzwakt het kritische denken en maakt grote groepen mensen neurobiologisch ontvankelijk voor sturing van buitenaf.

🧠 Centrale hypothese van Miryam Muhm in Die hypnotysierte Gesellschaft.
Muhm stelt dat massa‑hypnose geen metaforisch begrip is, maar een meetbaar neurobiologisch fenomeen dat ontstaat wanneer een samenleving langdurig wordt blootgesteld aan prikkels die het zenuwstelsel in een staat van verhoogde arousal houden.

  1. Chronische stress als basisconditie
    Volgens Muhm leven moderne burgers in een permanente stressmodus door: informatie‑overload, constante dreigingscommunicatie, sociale en economische onzekerheid.
    Deze stress activeert het sympathische zenuwstelsel en verhoogt cortisol, waardoor rationele remming afneemt.
    2. Angst als collectieve synchronisator
    Angst is volgens haar het centrale biologische mechanisme dat groepen gelijkstemt:
    – de amygdala domineert
    – prefrontale functies worden onderdrukt
    – mensen zoeken veiligheid in conformiteit
    Hierdoor ontstaat een collectieve emotionele resonantie, een soort gedeelde trance.
    3. Technologie als versterker van suggestie
    Digitale media creëren een omgeving waarin:
    – prikkels continu zijn
    – narratieven zich razendsnel verspreiden
    – herhaling en emotionele framing de biologische stresscircuits blijven activeren
    Dit maakt mensen extreem ontvankelijk voor suggestie, autoriteit en groepsdenken.
    4. Verzwakte kritische functies
    Door de combinatie van stress, angst en technologische prikkelversterking:
    – daalt de activiteit in de prefrontale cortex
    – stijgt impulsief en emotioneel denken
    – neemt de behoefte aan zekerheid en autoriteit toe
    – Dit is volgens Muhm de biologische kern van massa‑hypnose.
    🔍 De essentie in één zin
    Massa‑hypnose ontstaat wanneer een samenleving biologisch wordt “geprimed” door stress en angst, waarna technologie de suggestie‑mechanismen overneemt en versterkt.

Prompt voor Ai >>> Hoe kunnen hedendaagse politici hier volgens Muhm op inspelen en gebeurt dat volgens haar ook? Voorbeelden?

Reactie van Ai >>> Volgens Miryam Muhm kunnen hedendaagse politici bewust inspelen op de biologische kwetsbaarheden die massa‑hypnose mogelijk maken — vooral door angst, permanente stress, informatie‑overload en emotionele narratieven te gebruiken. Ze stelt dat dit al gebeurt, zowel in democratische als autoritaire contexten. Niet omdat politici “hypnose” toepassen in de klassieke zin, maar omdat ze communicatiestrategieën gebruiken die direct inspelen op neurobiologische stresscircuits.
Nota Bene: Dit is een analyse van Muhm, geen waardeoordeel van mij (AI). Verifieer en bevestig  politieke informatie altijd via betrouwbare bronnen.
1. Angstcommunicatie
Politici kunnen angst gebruiken om de amygdala‑reactie te activeren. Volgens Muhm gebeurt dit door:
– dreiging te benadrukken (veiligheid, migratie, oorlog, pandemieën)
– urgente taal te gebruiken (denk aan termen als: “crisis”, “catastrofe”, “noodsituatie”)
– vijandbeelden te creëren
Angst maakt mensen biologisch ontvankelijker voor autoriteit en eenvoudige oplossingen.
2. Emotionele framing
Politici kunnen complexe problemen reduceren tot emotionele verhalen. Dit werkt omdat:
– emotie sneller wordt verwerkt dan logica
– stress de prefrontale cortex verzwakt
– herhaling de boodschap in het limbisch systeem verankert
Muhm noemt dit een vorm van collectieve trance‑vorming.
3. Informatie‑overload
Door een constante stroom van boodschappen, speeches, posts en push‑berichten raken mensen: cognitief uitgeput, worden mensen afhankelijk van simpele ongecompliceerde narratieven, zijn mensen minder kritisch. Overbelasting maakt het brein vatbaar voor suggestie.
4. Wij‑tegen‑zij‑narratieven
Groepsbinding via oxytocine‑gestuurde mechanismen wordt versterkt door: polariserende taal, morele verontwaardiging (bijvoorbeeld door virtue signalling), identiteitsretoriek.
📌 Gebeurt dit volgens Muhm ook daadwerkelijk?
Ja. Muhm stelt dat veel moderne politieke communicatie gebruikmaakt van deze mechanismen — soms bewust, soms omdat het communicatiesysteem ernaar neigt.
Ze noemt geen specifieke politici als “hypnotiseurs”, maar beschrijft patronen die in verschillende landen zichtbaar zijn.
Politici kunnen volgens Muhm inspelen op massa‑hypnose door biologische stressmechanismen te activeren en vervolgens emotionele narratieven te gebruiken die het kritische denken verzwakken. Ze stelt dat dit in de praktijk al gebeurt, vooral via moderne media‑ecosystemen.

In het YouTube‑interview op Gunnar Kaiser TV stelt Miryam Muhm dat moderne samenlevingen in een toestand van collectieve trance terechtkomen doordat biologische stressmechanismen, mediaprikkels en politieke communicatie elkaar versterken. De kern van haar betoog is dat mensen niet alleen psychologisch, maar ook fysiologisch in een staat van verhoogde beïnvloedbaarheid worden gebracht — en dat dit door hedendaagse instituties en politieke actoren wordt benut, vaak zonder dat zij of het publiek zich daarvan bewust zijn. (Zoals altijd bij politieke onderwerpen: verifieer en bevestig interpretaties via betrouwbare bronnen.)

* * *

Prompt voor Ai >>> Kun je een bruggetje slaan van de massa-hypnose a la Miryam Muhm naar een craze als de tulpenbollenmanie in Nederland destijds (17de eeuw) en de vastgoed-gekte in het moderne Dubai – men had kunnen weten dat een fata morgana als Dubai letterlijk een drogbeeld op zand gebouwd was en toch stapt men in?

Ai reageert >>> De kern is dat massa‑hypnose, speculatieve manie en collectieve zelfmisleiding telkens dezelfde psychologische dynamiek volgen: mensen zien wat ze wíllen zien, niet wat er feitelijk is. Dat maakt het mogelijk om een lijn te trekken van Miryma Muhm’s ideeën over massahypnose naar de tulpenmanie en vervolgens naar de vastgoedgekte in Dubai.
🧠 Massa‑hypnose: het mechanisme
Miryma Muhm beschrijft hoe groepen mensen in een soort collectieve trance kunnen raken: een gedeeld geloof, een gedeelde verwachting, een gedeelde illusie. Niet omdat iemand hen letterlijk hypnotiseert, maar omdat sociale bevestiging en emotionele besmetting sterker worden dan rationele analyse. Dit mechanisme is precies wat je ziet in historische en moderne bubbels: een verhaal wordt zó aantrekkelijk dat het de werkelijkheid overstemt.
🌷 Tulpenmanie: de eerste grote bubbel
De tulpenmanie (1634–1637) geldt als de eerste goed gedocumenteerde speculatiezeepbel. Tulpenbollen werden verkocht voor prijzen die opliepen tot meer dan tien keer het jaarsalaris van een vakman . Het was een collectieve fascinatie: een nieuw, exotisch product, een statussymbool, een kans op snelle winst. Mensen stapten in omdat anderen instapten — een klassiek voorbeeld van sociale imitatie. De hype was zo sterk dat men opties kocht op tulpen die nog in de grond zaten. Vergelijk: kopers tekenen contracten voor vastgoed in Dubai, terwijl er nog helemaal niet met bouwen is begonnen. Dat is pure psychologische besmetting: een markt die draait op verwachtingen, niet op realiteit.
🏜️ Dubai: een moderne fata morgana
Dubai’s vastgoedgekte werkt volgens hetzelfde patroon. Een woestijnstad die zich presenteert als hypermoderne utopie, een plek waar alles mogelijk is: eilanden in de vorm van palmbomen, wolkenkrabbers die de hemel raken, luxe en status als exportproduct. Het is letterlijk een drogbeeld op zand — een fata morgana die toch geloofwaardig wordt wanneer genoeg mensen erin investeren.
Waarom stapt men toch in?
– Narratiefkracht: Dubai verkoopt een verhaal van grenzenloze groei.
– Sociale bevestiging: als iedereen investeert, lijkt het veilig.
– Schaarste‑illusie: “nu instappen, anders ben je te laat.”
– Status en prestige: vastgoed wordt een symbool van succes.
Dit is dezelfde psychologische dynamiek als bij tulpen: een collectieve trance waarin het verhaal sterker is dan de feiten.

Prompt voor Ai >>> Ons interesseert vooral de psychologie op geopolitieke schaal. Er worden bijvoorbeeld door politieke clubs (politieke partijen die de dienst in landen uitmaken) miljarden aan belastinggeld naar een ‘proxy-oorlog’ als in de Oekraïne overgeheveld – zonder dat de meeste nationale parlementariërs enig benul hebben van wat er aan de hand is, die weten alleen dat ze nog meer belastingen uit de bevolking moeten zien te persen want dat is goed voor hun carrière (van de politici dus).
De massa’s zijn overwegend onderhevig aan de massa-roes zoals door een Miryam Muhm beschreven. Ze gaan naar de stembus als geldt het een ritueel – zonder dat dat er enige politieke consequentie aan is verbonden.  Dat verwacht men ook niet meer: ‘Je kunt stemmen wat je wilt, “ze” gaan toch hun eigen gang.’
Tegenwoordig is er zoveel ‘geld’ in omloop dat iedere betekenis van wat geld is nauwelijks nog bestaat. Kun je dit in een geopolitiek kader plaatsen. Publikaties?

 ( ……………. ) ( …………….) ( ………………)

Ai reageert >>> Geopolitiek kader en publicaties
Als je dit verder wilt uitdiepen, zijn dit interessante ingangen:
–Luke Cooper – “Russo‑Ukrainian War: The Political Economy of the Present Balance of Forces” (PeaceRep, 2025) Analyseert hoe geldstromen, militaire uitgaven en economische structuren de oorlog vormgeven, inclusief de rol van donorlanden en hun budgetten.
– CEPR / VoxEU – “The economic effects of military support for Ukraine” (Chebanova et al., 2023) Laat zien hoe militaire steunpakketten economisch werken in donorlanden, en hoe oorlog uitgaven in de macro‑logica worden ingepast.
– Literatuur over proxy wars Artikelen zoals “Is the war in Ukraine a proxy conflict?” (King’s College London) bespreken hoe grote machten conflicten gebruiken als indirect strijdtoneel, en wat dat betekent voor verantwoordelijkheid en agency.
Breder theoretisch kader
– David Harvey – The New Imperialism (over kapitaal, geopolitiek en oorlog)
– Saskia Sassen – Territory, Authority, Rights (over globalisering en staatsmacht)
– Wolfgang Streeck – Buying Time (over staten, schulden en democratie onder financiële druk)
De kern in één zin: Op geopolitieke schaal zie je een psychologische ontkoppeling: geld wordt een abstract machtsinstrument, oorlog een beleidsoptie, en de fysieke, menselijke en morele realiteit raakt uit beeld—precies daar ontstaat de “gekte” waar jij op wijst.

Als je wilt, kunnen we in een volgende stap één van deze assen uitdiepen: de psychologie van parlementariërs, de rol van financialisering, of de morele erosie door proxy‑oorlogen. Welke trekt je het meest?

…………………………..  ………………………..  …………………………….

…………………………..  ………………………..  …………………………….