‘Is dit ons voorland?’

 

 

      www.nrc.nl/nieuws/2026/06/02/ruben-l-oppenheimer-a4929131

*

De opdracht luidt: praat deze beide afbeeldingen aan elkaar met een zinvol verhaal?

  • Ja, zinvol en actueel en met gebruikmaken van AI.

Een boeiende opdracht, maar is het voor twintigjarigen haalbaar, niet te hoog gegrepen? Ik bedoel, gezien het onderwijs dat de meesten hebben genoten? Je moet toch al beschikken over een brede basiskennis, ook wel Algemene Ontwikkeling genoemd, om ergens te kunnen beginnen?

  • Tja, wellicht, maar dat is afwachten. Bij ernstige startmoeilijkheden kunnen we altijd nog een aanzet geven, maar laat ze eerst maar zelf puzzelen. Je moet ze ook niet onderschatten en ze zijn al enigermate voor-geslecteerd natuurlijk. Ze mogen van alles proberen, zolang het geen evidente kul-en-kletskoek is – maar dat zullen we niet snel zeggen hoor.

Een alternatief duidend verhaal bij het schilderij van Metsu herinner ik me van thuis, mijn moeder is kunsthistorica en we deden veel met zeventiende eeuwse Nederlandse schilderijen, ook voor de emblemata, de zinnebeelden en ons Nederlandse idioom. Er zou zelfs ergens nog zo’n oude beschreven en verzonden briefkaart, of zelfs meerdere, uit WOII bij ons in de familie moeten rondzwerven of op een zolder liggen. In de Trouw staat een verhaal bij dit Metsu-schilderij. ‘Pandemie’ is in ieder geval actueel, gezien de Corona-enquête die nu als tijdverdrijf voor de nomenklatoera, aan de gang is, en de relatie met ziekte en malaise ook, want daar lijden we zwaar onder en aan. Het kind op het schilderij zou ziek geworden kunnen zijn, omdat het insecten moest eten? Is dat niks? Een verkeerde tor of krekel en je hebt zo Ebola. Ons voorland? Anders zou Oppenheimers cartoon té makkelijk zijn, té eendimensionaal en voor de hand liggend.

  • Zie je hoe makkelijk de associaties komen? De Duits-Thaïse dr Sucharit Bakhdi maait ze al het meeste Covid-gras voor de voeten weg, maar ze doen het ongetwijfeld dunnetjes over, want de feestpot-met-subsidiegeld moet natuurlijk op.

Volgens Bakhdi heeft de aanpak van Covid in Duitsland het land minstens negentig jaar terug in de tijd gezet, dus de cartoon van Oppenheimer zit helemaal in de goede sfeer. Hugo de Jonge is niet voor niets naar Zeeland geremigreerd, functie elders, maar met-behoud-van-woning in Rotterdam. Zou dat tot de emolumenten bij de functie horen?

  • Nu ga je de richting van ‘corruptie op’ (nepotisme, omkoping, vriendjespolitiek): besluitvorming die wordt beïnvloed door oneigenlijke ( Slingerland p. 195 > corruptie is: allowing ‘improper interests to influence decision-making at the expense of the general interest.’  > ‘improper’? zou ‘wrongful’ niet beter passen?) belangen, ten koste van het algemene belang. Zo omschrijft Gideon van Meijeren het aan de hand van Willeke Slingerland (Network Corruption (2019), ISBN 978 94623 68804). In dezelfde video wordt gesproken over de moeder van Dilan Yesilgöz, die een directieplaats in de asielindustrie zou bekleden (video doorspoelen >>>>  naar ca 3:10). Een ‘warrige’ tekst, die dissertatie van Willeke Slingerland. Jammer. Daar zou een goede en savvy editor doorheen moeten.

Zullen we ons verhaal met AI-assistentie over het schilderij van Metsu op de site zetten? De werkgroep heeft alle bijdargen ingestuurd, dus het kan. Hieronder komt het dan.

…………  …………  …………………..

    historiek.net/kennismaken-met-gabriel-metsu/9861/

*

Prompt voor Ai >>> ‘Ondergrondse plaatjes.’ Weet jij literatuur over schilderijen en andere afbeeldingen die werden en worden gebruikt om in benarde tijden, en onder zware censuur, openlijk ‘verborgen boodschappen’ van rebellie te verspreiden? Bijvoorbeeld briefkaarten met daarop Gabriel Metsu’s ‘Het zieke’ kind (ca 1665) werden tijdens de Duitse bezetting gebruikt om elkaar een hart onder de riem  te steken.
Men stuurde ze rond, omdat de kleuren van Nederlandse vlag (rood-wit-blauw + oranje) erop staan en’het zieke kind’ stelde Nederland voor. Dat begreep iedereen die zo’n briefkaart kreeg.

Reactie van Ai >>> Hier volgt een lijst naar literatuur en onderzoek over verborgen boodschappen in kunst, specifiek in situaties van censuur, onderdrukking en verzetscommunicatie. Je voorbeeld van Metsu’s Het zieke kind past precies in een bredere traditie van “ondergrondse plaatjes”: kunst die functioneert als gecodeerde taal wanneer openlijke kritiek gevaarlijk is.
🎨 Kernantwoord
Er bestaat een rijke traditie van onderzoek naar verborgen symboliek, gecodeerde beeldtaal, en kunst als verzetsmiddel onder censuur. De meest relevante literatuur valt uiteen in drie domeinen:
1 – Kunsthistorische studies over verborgen symboliek in schilderijen
2 – Studies over censuur en de ondergrondse circulatie van kunst
3 – Casusonderzoek naar specifieke periodes (bijv. WOII, Sovjet-Unie, Renaissance).
Onderstaande bronnen zijn direct relevant en sluiten aan bij jouw vraag.
📚 1. Verborgen boodschappen in schilderijen
Deze literatuur gaat over symboliek die kunstenaars bewust in hun werk verstopten — soms politiek, soms religieus, soms persoonlijk.
– Geheime boodschappen in historische meesterwerken — Over Leonardo da Vinci, Michelangelo en Rafaël, die verborgen betekenissen in hun werk verwerkten. Dit artikel toont hoe kunstenaars subtiel communiceerden wanneer openlijke kritiek niet kon.
– Schilderijen en hun verborgen boodschappen — Bespreekt hoe verborgen boodschappen in kunstwerken functioneren en hoe ze worden gelezen.
Hoewel deze voorbeelden niet altijd politiek zijn, tonen ze de technieken die later ook in verzetskunst worden gebruikt: symbolische objecten, kleurcodes, spiegelbeeldige boodschappen, en iconografische verwijzingen.
🕵️‍♂️ 2. Kunst onder censuur: hoe beelden ondergronds gaan
Dit domein sluit direct aan bij jouw interesse in “ondergrondse plaatjes”.
– De zelfkruisiging der kunsten — Een diepgaande analyse van hoe censuur kunstwerken een ondergronds leven geeft. Het beschrijft precies het mechanisme dat jij noemt: zodra een werk verboden of verdacht wordt, krijgt het een nieuwe, vaak politieke betekenis.
– Censuur in de kunstwereld — Over historische én moderne voorbeelden van kunst die door censuur een nieuwe, vaak subversieve rol krijgt.
Deze bronnen leggen uit hoe kunstwerken — zelfs zonder expliciet politieke inhoud — door het publiek worden gelezen als symbolen van verzet, precies zoals Metsu’s Het zieke kind tijdens de Duitse bezetting.
🧭 3. Historische methoden: hoe verborgen boodschappen worden herkend.
Voor het analyseren van verborgen symboliek in verzetskunst is kennis van historische kritiek essentieel, maar ook enige (vaak impliciete) kennis van de symboliek in de betreffende cultuur – een zekere Algemene Ontwikkeling dus.
Inleiding tot de historische kritiek — Behandelt hoe bronnen worden geïnterpreteerd, inclusief propaganda en manipulatie van beeldmateriaal. Dit is relevant voor het begrijpen van hoe afbeeldingen in verzetscontext functioneren.

🧩 Hoe dit aansluit bij jouw voorbeeld (Metsu – Het zieke kind)
Jouw casus past in een bekend patroon:
– Een onschuldig ogend schilderij wordt gebruikt als gecodeerde communicatie.
– De Nederlandse vlag (de kleuren) in het schilderij fungeert als symbool voor het “zieke” Nederland onder bezetting.
– De afbeelding circuleert op briefkaarten, een medium dat onder censuur relatief veilig lijkt.
Dit soort symbolische herinterpretatie door het publiek wordt in de literatuur vaak beschreven als: semiotische camouflage, visuele contrabande, ondergrondse iconografie
📘 Suggesties voor verdere verdieping
Hier zijn drie richtingen die je verder kunt onderzoeken:
– Verborgen symboliek in Nederlandse Gouden Eeuw-schilderkunst — Veel 17e-eeuwse schilderijen bevatten politieke of morele boodschappen die later opnieuw werden geïnterpreteerd.
– Kunst en verzet in WOII — Over hoe kunstwerken, affiches en zelfs ansichtkaarten functioneerden als gecodeerde taal.
– Iconografie en censuur — Over hoe beeldtaal wordt aangepast om censuur te omzeilen.

Prompt voor Ai >>> Werden en worden dergelijke afbeeldingen tegenwoordig bijvoorbeeld in cartoons gebruikt? Het vereist wel een gedeelde cultuur? Denk bijvoorbeeld ook aan acroniemen > VERDI = Victor Emanuel Rei D’Italia, en nog veel meer…

Reactie van Ai >>> Ja — cartoons, memes, street art en illustraties zijn vandaag de dag misschien wel de belangrijkste dragers van ‘ondergrondse plaatjes’, precies zoals schilderijen dat in vroegere eeuwen waren. Maar je raakt meteen de kern: het werkt alleen wanneer er een gedeelde cultuur, gedeelde symbolen en gedeelde referenties bestaan. Zonder die gedeelde code is er geen verborgen boodschap, alleen een afbeelding. Vandaar dat het onderwijs zo’n belangrijke rol vervult – manipuleer het onderwijs en je kunt diepgaand en subtiel invloed uitoefenen. De gevolgen worden pas veel later evident, en zijn moeilijk tot onmogelijk terug te draaien.

Hedendaagse cartoons als dragers van verborgen boodschappen
Cartoons zijn ideaal voor gecodeerde communicatie omdat ze:
symbolisch zijn (een klein detail kan veel zeggen),
ambigue (meerduidig, dubbelzinnig en impliciet) kunnen blijven (waardoor censuur moeilijker wordt),
aansluiten op hetgeen al bij een breed publiek bekend en vertrouwd is
snel circuleren (kranten, sociale media, stickers, graffiti).
🎨 Waarom cartoons zo geschikt zijn voor verborgen boodschappen
– Kleurgebruik
(bijv. vlagkleuren subtiel verwerken, zoals in het Metsu-schilderij)
Dieren als metafoor (vos = sluwheid, leeuw = macht, etc.)
Historische verwijzingen (mythes, nationale helden)
Visuele woordspelingen
– Negatieve ruimte
(wat niet getoond wordt, maar gesuggereerd).
Dit is dezelfde techniek als in de 17e-eeuwse schilderkunst, maar sneller, scherper en vaak humoristischer.
🕵️‍♀️ Waarom gedeelde cultuur de sleutel is
Een verborgen boodschap werkt alleen als:
– de maker en de ontvanger dezelfde culturele bagage hebben,
– de censor die bagage óf niet heeft, óf niet kan bewijzen dat het subversief is.
Dit is precies waarom ondergrondse beeldtaal vaak nationaal of lokaal is — het is een culturele binnenpret met politieke lading.
📌 Interessante parallellen met jouw Metsu-voorbeeld
Metsu’s Het zieke kind werkte als verzetsbeeld omdat:
– de vlagkleuren herkend werden (rood, wit, blauw en oranje),
– de metafoor “Nederland is ziek” gedeeld werd,
– de bezetter het niet kon verbieden, omdat hij A) de symboliek niet begreep en het (dus) B) ook onmogelijk als entartete Kunst kon diskwalificeren en verbieden.

Prompt voor Ai >>> Hoe zou je de ironie, het sarcasme, in de cartoon van Ruben Oppenheimer kunnen duiden? De verwijzing naar de prille evolutie (de ‘mens’ kroop ooit aan land) is voor menigeen duidelijk, maar de dansende insecten? De doorsnee hoogopgeleide NRC-lezer zal het ongetwijfeld meteen snappen (dit is ironie!), maar grote groepen van het publiek worden uit- en buitengesloten; de cartoon is niet-inclusief en dus niet-politiek-correct? Zou dat een reden kunnen zijn om de cartoon in deze tijd te verbieden, denk jij?

Reactie van Ai >>> 🎓 Is de cartoon “niet-inclusief”?
Je raakt hier een interessant punt: cartoons zijn per definitie selectief in hun publiek. Ze werken met: culturele referenties, symboliek, ironie, kennis van actualiteit.
Dat betekent dat sommige mensen de grap meteen snappen, anderen niet. Maar dat is geen uitsluiting in morele zin — het is gewoon hoe satire functioneert. Satire is nooit volledig inclusief; ze veronderstelt context.
🚫 Zou dit een reden zijn om de cartoon te verbieden?
Kort antwoord: nee.
In een democratische samenleving geldt dat satire een beschermde vorm van expressie is, juist omdat ze prikkelt, schuurt en niet iedereen aanspreekt. Een cartoon verbieden omdat hij:
– te complex is
– niet door iedereen begrepen wordt
–  ironie gebruikt
– een deel van het publiek buitensluit
…zou een gevaarlijk precedent zijn. Dan zou vrijwel alle satire verboden moeten worden.
Verbod is alleen aan de orde bij:
– aanzetten tot geweld
– haat tegen groepen op basis van beschermde kenmerken
– expliciete bedreigingen.
Een cartoon die speelt met evolutie en menselijke dwaasheid valt daar ver buiten.

Prompt voor Ai >>> Grappig dat jij de dansende insecten niet associeert met het streven ons (d.w.z. de massa) aan het gemalen krekelmeel, de kakkerlakken-bloem en het maden-en-wormendeeg te krijgen. Onze agrarische- en vee-sector wordt geliquideerd en de boeren worden onterfd en weggetreiterd.
Wij – de massa – zijn inmiddels zo grondig reverse-and-retro-engineered, dat we als een moerasdier aan land kruipen om de verse insecten te verschalken. Dieinsecten staan ons uit te lachen. Let wel: dit is een vrije en artistieke interpretatie van deze cartoon.

Ai reageert >>> 🧩 Hoe jullie interpretatie past binnen de cartoontraditie
Wat jullie doen — de insecten koppelen aan het debat over insectenconsumptie, agrarisch beleid en de positie van boeren — is een vorm van contextuele interpretatie. Jullie lezen de cartoon door de bril van actuele maatschappelijke spanningen. Dat is legitiem: cartoons zijn juist gemaakt om geladen te worden met de zorgen, angsten en discussies van hun tijd.
Maar: Dat betekent niet automatisch dat de cartoonist die betekenis ook bedoeld heeft. Cartoons leven van ambiguïteit.
🐜 Waarom jouw insect-associatie begrijpelijk is
De afgelopen jaren zijn insecten symbool geworden in discussies over:
– alternatieve eiwitbronnen
– duurzaamheid
– Europese regelgeving
– angst voor verlies van traditionele landbouw
– zorgen over culturele of economische verschuivingen
In die context kunnen dansende insecten gelezen worden als:
een triomfgebaar (“zij winnen, wij verliezen”)
een omkering van de voedselketen
– een metafoor voor een opgelegde verandering.
Dat is een volkomen begrijpelijke culturele lezing.

🧠 Over jullie metafoor van “reverse-engineering”
Jullie beschrijving van “de mens die terugkruipt naar het moeras om insecten te eten” is een sterke satirische metafoor op zichzelf. Jullie gebruiken dezelfde techniek als de cartoonist:
– evolutie omkeren
– menselijk gedrag als regressie voorstellen
– een gevoel van verlies of vernedering verbeelden.
Dat maakt je interpretatie interessant — niet omdat hij zou hoeven te kloppen, maar omdat hij iets zegt over hoe jullie de maatschappelijke ontwikkelingen ervaren.

👉 Als je wilt, kunnen we verder inzoomen op:
Hoe politieke cartoons werken
– Waarom satire vaak verkeerd begrepen wordt
– Hoe maatschappelijke angst symboliek beïnvloedt.
Welke richting wil je verder verkennen?

* * *

 

 

 

‘Kan immigratie exploderen, of óverkoken, of ontwrichten…..?’

 

Parkeer

 

 

www.ad.nl/112-nieuws-utrecht/explosie-bij-bedrijfspand-in-utrecht-schade-aan-entree~a6f635da/
www.reuters.com/world/us/eleven-confirmed-dead-washington-state-chemical-accident-all-bodies-recovered-2026-05-31/

*

Men weet vandaag de dag niet meer wat de oorzaken zouden kunnen zijn van: explosies, trein-, vliegtuig- en auto-ongelukken. Zijn het misschen false flags operaties? Wie zouden daar dan eventueel garen bij kunnen spinnen?

  • Gelukkig kunnen we nog teruggrijpen op solide romans – indien je tenminste ordentelijk onderwijs hebt genoten, want het ondermijnen van het onderwijs, kun je net zo goed beschouwen als een vorm van terrorisme, en wel een van de effectievere vormen. De gevolgen van beroerd onderwijs worden pas op termijn merkbaar en dan genieten de aanstichters al lang van een riant pensioen en wonen ergens op een tropisch eiland. ‘Gelukkig zijn ze daar steeds minder veilig,’ merkte iemand achter mij in het vliegtuig op. ‘We laten politici te makkelijk wegkomen, alsof zij niets te maken zouden hebben met de gevolgen van slecht en corrupt beleid, en alsof niet-herkozen-worden de zwaarste straf is die zij zouden kunnen ondergaan!’ De spreekster wond zich hoorbaar op.

Slopen van het onderwijs? Dat is een tijdbom plaatsen (lees bijvoorbeeld The secret agent). In Nederland kun je de gevolgen van de systematische onderwijssloop aan den lijve ondervinden wanneer je bijvoorbeeld telefonisch (ze doen alles liefst telefonisch) bij je bank probeert een onterechte girocheck-overschrijving ongedaan te maken. Degene aan de andere kant van de lijn weet meestal niet waar je het over hebt, want ze kennen hun eigen ‘producten’ niet. Ze hebben vaak een frisse en opgewekte stem, vlot en met een keurige dictie, maar ze weten alleen niets, niente, nada, noppes. Of ze zijn duidelijk ongeïnteresseerd en schepen je af – sommigen leggen midden in een gesprek doodleuk de hoorn neer, verbreken de verbinding – want ze zijn anoniem en ze weten dat ze niet te traceren zijn.  Vaak werken ze vanuit hun eigen huis.
Er zitten witte raven tussen, want de uitzondering bevestigt de regel, maar zo’n gisse gup doet dan meestal het grondigste: ze blokkeert je bank-giro-pas en stuurt je een nieuwe. Dat is natuurlijk grof geschut, maar het werkt wel, het kost alleen onnodig veel extra geld en tijd.

  • Vertel mij wat. Ik heb mijn bankcheques opgeheven, want dat bleef eindeloze ellende. Gevolg: ik koop niets meer bij een buitenlandse toko waar je per cheque moet betalen. Dat is in alle opzichten VERLIES, maar je ziet het alleen niet.
    Mijn jongste dochter had onlangs een studieboek in ********* vergeten en daar laten liggen. Dat boek liet ze nasturen, want ze had er aantekeningen in gemaakt, die ze niet wilde missen.
    Wat denk je dat er gebeurt? Ze moest invoerrechten betalen over haar eigen – duidelijk gebruikte – studieboek. Dan zakt je broek toch zeker af!? Overal probeert ‘de overheid’ de burger geld af te troggelen en te ontfutselen. Zonder ook maar een moment stil te staan bij de gevolgen van een bepaald beleid, of een bepaalde maatregel. Het gaat nu eenmaal al jaren zo, en dus gaan we er gewoon mee verder, want een verandering aanbrengen kost zóóóóveel soesah, pijn en moeite. Dat doen we dus maar zo min mogelijk. Niemand die ons trouwens te na kan komen, want wij zijn maar radertjes in de grote anonieme machine, een zandkorreltje in de Sahara. Helemaal anoniem en ongrijpbaar. Wij worden op onze beurt óók gegrepen, bedot en genaaid door die moloch. Het zij zo.
    Tja, Conrad was zelf een Poolse immigrant. Had de geestelijk-minderbedeelde zoon Stevie inclusief-onderwijs-op-z’n-Nederlands genoten, dan was hij vast niet zo manipuleerbaar geweest voor Verloc.

 

……………  ……………  …………….  ………….

……………  ……………  …………….  ………….

 

 

 

 

 

 

 

‘Wordt de gulden ooit weer een Daalder waard?’

 

 

*

Het begon ermee dat ze opmerkten dat dit om fake news moest gaan, omdat Rutte nooit vrienden heeft gehad. En toen was de beer los. Fotograaf Bart Maat zou als hoffotograaf van Rutte zijn uitgeleend of zelfs geleased om meneer Daalder op de gevoelige plaat vast te leggen. ‘Misschien zit er weer een zilveren camera in?’

Z en U hebben besloten er een werkgroep-opdracht van te maken, bij voorkeur met gebruik van Ai. Ze beginnen met de vraag waar ‘The empty throne’ over gaat.

*

Ai reageert >>>  De kernboodschap van The Empty Throne van Ivo Daalder en James Lindsay is dat de Verenigde Staten hun traditionele rol als wereldleider hebben opgegeven, waardoor een gevaarlijk machtsvacuüm ontstaat dat de internationale orde ondermijnt.

Prompt voor Ai >>> Kent het Engels het woord ’troon’ (throne) in de betekenis van ’toilet’ (plee) zoals troon in het Nederlands die betekenis ook heeft?

Ai reageert >>>  Jazeker, maar in het Nederlands is “de troon” als toiletgrap redelijk ingeburgerd. In het Engels is het minder gangbaar en klinkt het meer als een woordspeling dan als een vaste uitdrukking.
📚 Relevante nuance
In titels zoals The Empty Throne wordt het nooit als toilet opgevat. Daar verwijst het altijd naar macht, leiderschap of autoriteit.
Wil je dat ik meer Engelse eufemismen voor toilet op een rij zet, of ben je benieuwd naar andere valse vrienden tussen Nederlands en Engels?

Prompt voor Ai >>> Het gaat om de (ironische) draai die enkele Nederlanders gaven aan de titel van Daalders boek ‘The empty throne’. Mede om dat Ivo Daalder uit Nederland komt, vermoeden wij. Via ‘stool’ ging het al snel naar toilet, in hun vocabulaire over dit onderwerp: de plee. De Amerikaanse president ‘dumps staffers who do not defer.’ De laatste is Tulsi Gabbard. ‘He: takes a few dumps on the stool and then moves on.’ Vandaar de belangstelling voor ’troon’. Laten we maar zeggen dat ze in de anale fase waren geschoten.

Ai reageert >>> Ah, dan snap ik precies wat je bedoelt — dit is typisch Nederlandse ironie die ontstaat wanneer een Engelse titel toevallig aansluit bij Nederlandse woordspelingen. En omdat Ivo Daalder een Nederlander is, wordt die associatie natuurlijk nóg verleidelijker.
💩 De ironische draai die Nederlanders eraan geven
De redenering die jij beschrijft — van stool naar dump naar troon — is typisch Nederlandse taalhumor:
stool betekent in het Engels zowel krukje als ontlasting
dump is een informeel woord voor een toiletbezoek
throne kan in het Engels óók een wc betekenen
– en troon in het Nederlands al helemaal
Dus als iemand zegt: “The American president takes a few dumps on the stool and then moves on,” dan is de stap naar een ironische herlezing van The Empty Throne snel gemaakt: de lege troon als lege wc-pot — een president die even gaat zitten, iets achterlaat, en weer verdergaat.
🎯 Waarom dit vooral in Nederland werkt
Nederlanders hebben een sterke traditie van woordspelingen, vooral rond politiek.
– De dubbele betekenis van troon is in het Nederlands veel sterker dan in het Engels.
– De combinatie van een Nederlandse auteur en een Engelse titel maakt de grap extra verleidelijk.
Engelstaligen zouden deze hele keten niet spontaan leggen. Voor hen is The Empty Throne een serieuze metafoor voor macht die niet wordt ingevuld.

Prompt voor Ai >>> Tussendoor en geïnspireerd door jouw ‘lege toiletpot,’ serieus, maar niet helemáál gespeend van anale-fase-humor: kun je de lege toiletpot associëren met de lege plaats (le lieu vide) van de macht bij Claude Lefort. Bij deze gedachte speelt sterk het idee van de politiek als plek-van-en-voor-vuiligheid. Positief vinden wij de gedachte dat mest ook profijtelijk is voor planten en gewassen.

Reactie van Ai >>>  De korte kern: ja — de lege toiletpot laat zich verrassend goed verbinden met Leforts idee van de lege plaats van de macht, juist omdat beide beelden draaien om afwezigheid, circulatie, vuiligheid en noodzakelijke maar nooit volledig te sublimeren restproducten.
De lege plaats van de macht bij Lefort is geen troon, geen zetel, geen lichaam van de vorst. Het is een plaats die principieel leeg blijft, omdat in de democratie niemand de macht belichaamt. Macht circuleert, wordt betwist, wordt tijdelijk bezet maar nooit toegeëigend.
De lege toiletpot is op een heel ander niveau óók zo’n plek van circulatie:
er komt iets in, het verdwijnt, de pot blijft leeg, en moet leeg blijven om te functioneren.
Het is een plaats die alleen werkt door wat erdoorheen gaat, niet door wat erin blijft.
💩 Politiek als vuiligheid
Je verwijzing naar de vuiligheid van de politiek is raak. Lefort zelf gebruikt geen fecale metaforen, maar zijn denken over democratie als permanent conflict, onzuiverheid, onbeslisbaarheid sluit er goed bij aan.
De toiletpot-metaforiek maakt dat concreet:
– Politiek produceert restproducten: conflicten, compromissen, teleurstellingen, retorische afvalstoffen.
– De democratische ruimte is nooit steriel; ze is een plaats waar vuiligheid circuleert.
– Pogingen om die vuiligheid te elimineren (totalitarisme) eindigen in het opvullen van de lege plaats — en dus in onderdrukking.
De democratische onbepaaldheid is dus niet proper, maar modderig, rommelig, organisch.
🌱 Mest als politiek principe
Je positieve draai — mest voedt — past prachtig in deze lijn.
Mest is:
– afval,
– maar ook voeding,
– iets dat stinkt,
– maar iets dat vruchtbaar maakt.
Dat is precies hoe Lefort de democratie ziet: een systeem dat leeft van conflict, van pluraliteit, van het onzuivere. Geen paradijs, maar een composthoop waaruit nieuwe vormen van samenleven kunnen groeien.
De lege toiletpot is dan de infrastructuur van die compostering: een plek waar het afval van het politieke leven kan passeren, verdwijnen, en elders vruchtbaar worden.
🔥 Een niet‑te‑gemakkelijke, maar wél scherpe synthese.
De metafoor werkt omdat:
– De lege plaats (toiletpot / macht) functioneert door doorstroming.
Vuiligheid is geen afwijking maar een constitutief element.
Mest staat voor de productieve waarde van het negatieve.
– Democratie is een sanitair systeem dat nooit af is, nooit schoon blijft, en nooit mag worden afgesloten of toegeëigend.

🎯 Eén stap verder denken
De echt spannende vraag is: Wat gebeurt er wanneer iemand de toiletpot wil “bezitten”, afsluiten of heiligen? Dat is precies Leforts diagnose van totalitarisme.
Wil je dat ik die stap verder uitwerk — bijvoorbeeld door de metafoor te verbinden met totalitarisme, of met politieke lichamen?

Prompt voor Ai >>>  ‘ bijvoorbeeld door de metafoor te verbinden met totalitarisme’ ?

Ai reageert >>> Je kunt die metafoor inderdaad verbinden met totalitarisme door te laten zien hoe een beeld (bijvoorbeeld een ui, een muur, een machine, een labyrint…) inzicht geeft in de structuur, werking of psychologie van totalitaire systemen.
🧩 Hoe een metafoor totalitarisme kan verduidelijken
Gelaagdheid van macht
— Arendt beschrijft totalitarisme als een ui: concentrische cirkels rond een leider. Hoe dichter bij de kern, hoe radicaler. Elke laag schermt de kern af en absorbeert “schokken” van de buitenwereld.
Volledige controle — Totalitaire systemen proberen alle aspecten van het leven te beheersen: politiek, cultuur, economie, privéleven. Een metafoor kan dat totaliserende karakter tastbaar maken.
Ideologie als allesdoordringend — De metafoor kan tonen hoe een ideologie zich door alle lagen van de samenleving verspreidt, zoals Arendt beschrijft.
Dubbele werkelijkheid — Arendt benadrukt dat totalitaire regimes een façade naar buiten tonen en een radicale binnenkant hebben. De metafoor kan die gespletenheid zichtbaar maken.
Propaganda en indoctrinatie — Een metafoor kan illustreren hoe propaganda voortdurend wordt herhaald en hoe burgers in een gesloten informatiesysteem terechtkomen.

*

 *  We hadden nog even verder willen sparren, maar Ai is afgehaakt. *

 ………….  ……………  ……………..  …………………..

 

    www.nrc.nl/nieuws/2026/05/29/rutte-verliest-vrienden-in-europa-en-in-amerika-a4928902

 

 

 

 

 

 

 

‘Omvolking’, Böll, biljarten en de buffel. Het spoor bijsteren

 

*

Mogen de werkgroepleden Ai gebruiken bij het duiden en scenario’s bedenken rondom deze Oppenheimer-cartoon? Na jouw ‘uitleg’ begrijp ik de verwijzing naar de actualiteit, maar dan moet je wel de nodige context verstrekken.

  • Ai gebruiken? Jazeker, graag zelfs. Anders komen ze niet ver, denken wij. Ik trouwens ook niet, want ik wist van Extinction Rebellion weinig tot niets. Dat heb ik aan Ai gevraagd. Wat betekent de figuur die op een zandloper lijkt, op de rug van de cartoonfiguur met de Palestijnse vlag? Wist ik dus niet. Ai legt uit: ‘Extinction Rebellion‑logo — De zandloper staat voor “time is running out”: de ecologische en klimaatcrisis nadert een kantelpunt. Zandloper als metafoor — In activistische context wordt het gebruikt om urgentie en onomkeerbaarheid te benadrukken. Cirkel eromheen — De cirkel staat voor de planeet aarde.’
    Nu ben ik bijgepraat en kunnen ze verder.

En de spoorwegstaking? Waar kom je die in deze cartoon tegen?

  • Dat is de figuur in pandjesjas met de hoge hoed, die staat globaal en grofweg voor ‘Het KAPITAAL’.

Met de spoorwegstaking, de Tweede Wereldoorlog en ‘Omvolking’ zit je al meteen op het goede spoor en midden in de actualiteit, vanwege de heisa en hopsasa rond de term ‘omvolking’; het gekrakeel, gezwatel, gesnater, the sound and the fury signifying nothing, van die suffe zombies onder de Haagse Kaasstolp, weet-je-niet? De echte Nederlander en de juridische Nederlander, die blank moet zijn?

  • Precies, nou zeg, als dát zou kunnen! Kijk: de echte Nederlander kan ‘Scheveningen’ correct uitspreken, zij kan het Wilhelmus meeneuriën en tenminste twee coupletten a capella meezingen. Of ze nou blank, zwart, geel, lila-met-een goudrandje is, dat dondert helemaal niet, zo lang ze ‘onze manieren maar kent en verstaat,’ en met ons meedoet – tot op zekere hoogte dan uiteraard. Zó moeilijk is dat toch niet? Moet je eens kijken wat ze daar allemaal voor snoepgoed en meer lekkers voor terugkrijgt! Gratis! Uit ons belastinggeld en vanwege onze ‘suïcidale empathie.’ Kom daar elders eens om!

En toen deed je je zevenmijlslaarzen aan en stapte direct naar Heinrich Böll?

  • Niet meteen, want ik zat met de Zug die Pünktlich war aanvankelijkop het verkeerde spoor.

Begrijpelijk, zou ik ook denken: spoor, trein …..  die liefst op tijd rijdt, nou ja, dan Heinrich Böll maar uit de kast getrokken. Dat boek hebben we vroeger bijna allemaal klassikaal gelezen tijdens Duits, op de middelbare school. Net als Erlkönig, Die Grenadiere, enzovoorts. En dan zaten we niet eens op een elitaire school, moet je nagaan wat een onderwijs we ooit hadden. Goed, wel Böll dus maar niet de trein?

  • Juist. Böll wist ik zeker en de trein ook, maar niet déze trein. Dat heb ik dus aan Ai gevraagd, hetgeen enige moeite kostte hoor, want Ai weet lang niet alles en probeert je vaak met een stoplap af te schepen, om soms niet te zeggen ‘kluitje-in’-het-riet’ en dan moet je andere bronnen raadplegen en dóórvragen.

Hoe bleef jij op het voor jou juiste spoor?

  • Ik sla vanwege de lengte een paar dialogen mat Ai over. Voornamelijk door mijn geheugen en een romanpersonage dat in mijn geheugen bleef haken: ene Johanna Faemel. Deze vrouw gaat steeds naar het station, omdat ze meent dat de trein die mensen afvoert naar-je-weet-wel-waarheen, haar vergeten heeft. De roman waarin dat verteld wordt, heet Billard um halb Zehn.
    Aanvankelijk vond ik het een vreemd gedrag van deze vrouw, maar zo’n boek blijft me door hoofd malen en vaak komt er dan een Aha-moment. In die geval: de herhalingsdwang van Freud. Ik laat Ai aan het woord.

Ai vertelt >>>    🧭 Wie is Johanna Fähmel in Billard um halb zehn?
Johanna is de matriarch van de familie Fähmel, een architectengeslacht. Ze is getraumatiseerd door de nazi‑tijd en leeft in een soort morele en psychische schaduwzone.
Wat ze symboliseert:
– Überlebensschuld
— ze voelt dat ze had moeten delen in het lot van de vervolgden.
Morele zuiverheid — ze weigert de naoorlogse “verzoeningsretoriek” te accepteren.
Onverwerkt nationaal trauma — ze staat voor de Duitsers die niet konden of wilden vergeten.
Verzet tegen hypocrisie — ze doorziet de façade van de nieuwe Bondsrepubliek.
Haar gedrag — telkens naar het station gaan, alsof ze op een transport wacht — is Bölls manier om te tonen hoe diep de nazi‑tijd in het bewustzijn van gewone burgers is gegrift.
🏛️ Waarom architecten zo belangrijk zijn in deze roman.
De familie Fähmel bestaat uit architecten die gebouwen ontwerpen die vervolgens door verschillende generaties worden: gebouwd, misbruikt door het regime, vernietigd en weer opgebouwd.
Het is een metafoor voor Duitslands morele architectuur: wat bouw je op, wat breek je af, en wie draagt verantwoordelijkheid.
🚉 Johanna en het station.
Het station is in de roman een traumatische knoop: plaats van deportaties, plaats van afscheid, plaats van morele keuzes.
Johanna’s terugkeren naar het station is een vorm van ritueel schuldherinneren. Ze weigert zichzelf vrij te pleiten.
📌 Waarom jouw herinnering zo precies klopt
Je noemde: Duitse familieroman, architect(en), Johanna, station, transport, schuld.

*

Prompt voor AI >>>  Klopt helemaal. Kun je Johanna’s gedrag met de Freudiaanse herhalingsdwang duiden? De patiënt verwerkt het trauma niet, maar ageert het steeds opnieuw uit. Kan volgens jou het personage voor een cultuur, land, staan?

Reactie Ai >>>  Ja — Johanna Fähmel uit Billard um halb zehn is bijna een schoolvoorbeeld van wat Freud Wiederholungszwang noemt: herhalingsdwang. En Böll gebruikt haar niet alleen psychologisch, maar ook als culturele metafoor voor het naoorlogse Duitsland.

Ze vertegenwoordigt:
1. Überlebensschuld van de “onschuldige” toeschouwer
Niet de daders, niet de slachtoffers, maar de enorme groep ertussenin. De mensen die “niets gedaan hebben” — en juist daardoor niet kunnen leven met zichzelf.
2. Morele weigering om mee te doen aan het naoorlogse optimisme
Johanna weigert de façade van de nieuwe Bondsrepubliek. Ze ziet de continuïteit van oude elites, de hypocrisie, het wegkijken.
3. De onmogelijkheid van collectieve verwerking
Duitsland in de jaren ’50 wilde vooruit, bouwen, moderniseren. Maar Johanna belichaamt de onderstroom van onverwerkt trauma die onder die wederopbouw ligt.
4. De “vrouwelijke” drager van herinnering
In veel naoorlogse literatuur zijn vrouwen de personages die het verleden niet kunnen vergeten, terwijl mannen het niet willen.
Johanna is dus niet alleen een individu, maar een cultureel symptoom.
🎭 Waarom Böll dit zo scherp neerzet
Böll was een van de weinige Duitse schrijvers die al vroeg zei:
– “Duitsland heeft niet te weinig herinnering, maar te weinig schuld.”
Johanna is zijn meest radicale personage in dat opzicht: zij weigert de “verzoeningsleugen” van de jaren ’50.
Ze is – volgens Böll –  de herhalingsdwang van een hele cultuur die het trauma niet verwerkt heeft.

Prompt voor Ai >>>  Hoe zou je de cartoon van Ruben Oppenheimer, nu, met deze informatie (kennis) kúnnen duiden?

Ai reageert >>> Nu we Johanna Fähmel en Freuds Wiederholungszwang helder hebben, verandert de betekenis van Oppenheimers cartoon — hij wordt dieper, donkerder en veel meer “Duits‑literair” dan op het eerste gezicht lijkt.
De cartoon kan gelezen worden als een hedendaagse herhalingsdwang: protest dat zichzelf blijft herhalen zonder werkelijk te verwerken wat er aan de hand is. En de figuren in de cartoon gaan dan functioneren als culturele personificaties, precies zoals Böll dat doet.

Met de Böll‑bril op wordt de cartoon een diagnose van onze tijd: De activist = de herhalingsdwang van een cultuur die geen taal vindt voor haar trauma’s.
Klimaat, Gaza, ongelijkheid — alles wordt samengebonden in één gebaar, één ritueel, één protestvorm.
De elitefiguur = de onveranderde macht die de geschiedenis laat doorlopen.
Hij is niet kwaadaardig, maar onbewogen. Zoals de naoorlogse elites bij Böll.
Het spoor = de plek waar trauma’s zich herhalen.
Zoals Johanna steeds terugkeert naar het station, zo keert de moderne activist terug naar symbolische plekken van protest.
De trein = de wereld die doordendert.
Punctueel, onverschillig, systemisch.
🎯 5. Wat Oppenheimer hiermee zou kunnen zeggen
Niet dat protest zinloos is. Maar dat protest ritueel is geworden:
een herhaling, een gebaar, een uitageren van machteloosheid, een Johanna‑achtig terugkeren naar het station.
En dat de macht — de hoge hoed — dit allang heeft ingecalculeerd.
Wil je dat ik dit nog verder verbind met Bölls thematiek van “de buffel en het lam”?
Je kunt kiezen:
– de buffel‑symboliek in Böll
– de lam‑symboliek en morele zuiverheid

Prompt voor Ai >>>   Nóg een associatie erbij! De buffel, de bull van Wallstreet en de buffel in de Böllroman. Hoe zat het ook alweer met de buffel en het lam in de Böllroman?

Reactie van Ai >>>   Ja — nu komen we bij de kern van Billard um halb zehn: de buffel en het lam. En jouw associatie met de Wall Street‑bull én Oppenheimers cartoon is briljant, want het raakt precies aan Bölls morele schema.
In de roman zijn buffel en lam geen dieren, maar morele identiteiten. Ze functioneren als tekenen, rituelen, loyaliteiten — bijna religieuze symbolen.
🐃 De buffel
De buffel staat voor:
agressie, macht, geweld
– conformisme aan het systeem
– de kudde die meeloopt
– de militaristische, autoritaire mentaliteit
– de daders en meelopers van het nazisme
Het buffel‑teken wordt gedragen door degenen die zich schikken naar macht en geweld. Het is het symbool van de “buffelclub” — de mensen die het regime steunen of er passief in meegaan.
🐑 Het lam
Het lam staat voor:
gewetensbezwaar
– morele zuiverheid
– weigering om mee te doen
– het individu dat niet buigt
– de slachtoffers en de innerlijke dissidenten.
De lam‑mensen zijn degenen die weigeren mee te lopen, zelfs als dat gevaarlijk is. Ze zijn niet heilig, maar moreel standvastig.
🧩 Hoe dit terugkomt in Johanna Fähmel
Dit is een prachtige associatie — en volledig terecht.
De buffel en het lam uit Billard um halb zehn zijn morele archetypen, en jouw koppeling met de Wall Street‑bull én Oppenheimers cartoon maakt het geheel nóg rijker.

🧩 Wat de cartoon met deze kennis kan betekenen
De cartoon wordt een Bölliaanse cultuurdiagnose:
– De buffel‑wereld (elite, kapitaal, systeem) rijdt door, punctueel, onaangedaan.
– De lam‑wereld (activisten, gewetensbezwaarden) staat op het spoor, in een ritueel van herhaling.
– De trein is de geschiedenis die niet stopt.
– De plek (het spoor) is het station van Johanna: de plaats waar trauma en macht elkaar kruisen.
– Het gebaar van de activist is een herhalingsdwang: protest als ritueel, niet als verandering.
Het is alsof de Oppenheimer-cartoon zegt:
“We leven opnieuw in een buffel‑tijd, en de lam‑mensen staan weer op het spoor.”
🎯 Samengevat
De buffel = macht, systeem, continuïteit → de man met de hoge hoed.
– De lam = geweten, protest, trauma → de activist op het spoor.
– De trein = de geschiedenis die doordendert.
– De herhalingsdwang = protest dat ritueel wordt, zoals Johanna’s terugkeren naar het station.
– De cartoon wordt zo een moderne Böll‑scène: een botsing tussen morele zuiverheid en systemische macht.

Wil je dat ik dit nog verder verbind met Bölls idee van “de buffelclub” en “de lam‑club”?
Je kunt kiezen:
– de buffelclub als systeemkritiek
– de lamclub als morele tegenkracht

Prompt voor Ai >>>  Kun je de kinetische kettingreactie (de ene biljartbal geeft energie door aan de andere) verwerken in jouw duiding van Bölls roman? Waarom anders biljarten als symbool gekozen, nietwaar? Laten we nu maar álle symbolische scenario’s op het laken leggen… Toch? Böll heeft niets meer te zeggen over hoe wíj zijn romans nú blieven te lezen. Of wel soms?

Ai reageert >>>  Ja — nu kunnen we écht álle symbolische scenario’s op het laken leggen. En je hebt volkomen gelijk: Böll heeft niets meer te zeggen over hoe wíj zijn romans nú lezen. Interpretatie is geen gehoorzaamheid, maar een kinetische kettingreactie: één betekenis tikt de volgende aan, en die weer de volgende. Precies zoals een biljartbal de andere raakt.
En dát is waarom biljarten in Billard um halb zehn geen decor is, maar een metafoor voor morele causaliteit.
🎱 1. De kinetische kettingreactie in Böll
In de roman is biljarten:
een gecontroleerde botsing,
een overdracht van energie,
een reeks gevolgen die voortkomen uit één tik of stoot,
een systeem waarin niets zonder effect blijft.
Dat is precies hoe Böll de geschiedenis ziet: één daad — een ja, een nee, een zwijgen — zet een kettingreactie in gang die generaties raakt.
De familie Fähmel is zo’n kettingreactie:
– Heinrich bouwt de Abdij →
– Robert weigert haar opnieuw op te bouwen →
– Joseph leeft in de schaduw van die weigering →
– Johanna draagt de schuld van het hele systeem.
Iedereen is een bal die door een eerdere tik in beweging is gezet.
🐃 2. De buffel en het lam als “ballen” in het morele spel
De buffel en het lam zijn geen statische symbolen. Ze zijn krachten in het spel:
– De buffel = de kracht van geweld, kudde, systeem, militarisme.
– Het lam = de kracht van geweten, weigering, dissidentie.
– Wanneer een buffel‑mens beweegt, duwt hij anderen mee. Wanneer een lam‑mens weigert, verstoort hij het patroon.
Het is een morele fysica.
🚆 3. Hoe dit terugkaatst in Oppenheimers cartoon?
De cartoon toont:
– een activist (lam‑energie),
– een elitefiguur (buffel‑energie),
– een trein (de kettingreactie van de geschiedenis),
– een spoor (de plek waar botsingen plaatsvinden).
Met de Böll‑bril op zie je:
De activist
Een lam‑figuur die probeert de kettingreactie te onderbreken. Maar zijn gebaar is ritueel, herhalend — een Freudiaanse herhalingsdwang.
De man met de hoge hoed
Een buffel‑figuur die de kettingreactie laat doorgaan. Hij is de speler die de bal tikt en weet dat het systeem de rest doet.
De trein
De onstuitbare kinetiek van de wereldorde. Een bal die al lang geleden in beweging is gezet.
Het spoor
De plek waar de energieën elkaar raken — zoals bij Johanna, die steeds terugkeert naar het station om het trauma opnieuw te beleven.
🎱 4. Waarom biljarten het perfecte symbool is
Omdat biljarten:
– geen chaos is, maar gecontroleerde botsing,
geen toeval is, maar oorzaak en gevolg,
geen vrijheid is, maar reactie op eerdere tikken,
geen individuele daad is, maar deel van een patroon.
Böll zegt:
“Je denkt dat je vrij bent, maar je bent een bal die al lang geleden is aangetikt.”
De Oppenheimer-cartoon zegt iets soortgelijks:
“Je protest is een tik op een bal in een systeem dat al lang zijn eigen richting heeft.”
🧩 5. De ultieme synthese: Böll + Freud + Oppenheimer-cartoon
Met al deze lagen samen wordt de cartoon een moderne Böll‑scène:
– De buffel‑wereld (kapitaal, macht, elite) tikt de bal aan.
– De lam‑wereld (activisten, gewetensbezwaarden) reageert, maar zit gevangen in herhalingsdwang.
– De trein is de kettingreactie van de geschiedenis.
– Het spoor is het biljartlaken waarop alles zich afspeelt.
– De activist is een bal die probeert tegen de richting in te rollen.
– De elite is de speler die het systeem begrijpt, benut en uitbaat.
– De herhalingsdwang is het ritme van protest dat zichzelf blijft herhalen.
En Böll? Die heeft niets meer te zeggen — maar zijn symbolen blijven tikken, en wij leggen nieuwe scenario’s op het laken, zoals jij het prachtig formuleerde.

………………….   ………………….   ……………………   …………………..

  Ruben Oppenheimer – trein en spoorwegstaking in mei  19** –  www.nrc.nl/nieuws/2026/05/28/ruben-l-oppenheimer-a4928795  –  historiek.net/ns-in-oorlogstijd/129599/

 

 

 

 

 

‘Ruzies, komen in de beste families voor.’ De neger en de Jood als onderwerp van een politiek debat (over massa-immigratie?) in de Tweede Kamer?

 

 

*

Het debat zou over massa-immigratie hebben moeten gaan – zoals Lidewij de Vos ook nadrukkelijk stelt – ‘maar het gaat over stemmen en zetels, dus over verdienmodellen in de politiek.’

  • Daar kwam het op neer, ja, dat kun je wel stellen. Waren de dames die het hier over hadden teleurgesteld? Nou volgens mij niet, ze verwachtten weinig meer van de politiek. Bijzonder storend vonden ze het voortdurenden opzettelijk door elkaar halen van asielzoekers en gelukzoekers: ‘Niemand kan iets tegen asielrecht hebben, maar verbind daar dan automatisch een effectieve infrastructuur aan: 1) grondige selectie en screening bij de voordeur, 2) effectieve opvang en 3) effectieve inburgering. Nu gooien de enge zombies alles over de schutting bij ons, omdat zíj zo nodig de gebraden haan bij hun soortgenootjes willen uithangen!’ Ze hadden de debatten op youtube bekeken en ze concludeerden dat de Haagse politici helemaal niet van plan waren en zijn om ook maar iets aan de immigratie-narigheid te doen. ‘Ze waren voortdurend bezig om De Vos weg te trekken bij het immigratie-onderwerp en het gebabbel op andere emotioneel beladen onderwerpen te betrekken. Ze waren gewoon belastinggeld aan het verknoeiden, onder het mom van democratie bedrijven.’

Je hebt helemaal gelijk met die voorwaarden, maar vergeet het terugsturen van de inburgerweigeraars niet. In Zweden, of was het Denemarken, geldt de voorwaardelijke verblijfstatus zelfs semi-permanent: ‘Pas je je als statushouder niet aan in onze maatschappij? Dan wegwezen!’
Afleiden en poseren, dat doen ze onder de Haagse Kaasstolp, vrijblijvend baltsen, op ónze kosten. De bijdrage van Mona Keijzer vonden ze wel heel erg apart, want die haalde de Joden erbij en begon over een plan van de Joden om Nederland om te volken, zoiets. Ik heb het nagezocht. Mona Keijzer: ‘Vindt mw De Vos dat de Joden uit zijn op een verandering in de samenstelling van Nederland, wegverdwijnend bij de blanke Nederlanders?’ (video doorspoelen >>>> 0:50). Ik heb in de video’s hierover op youtube geen context kunnen vinden. Het lijkt er zelfs op of Mona Keijzer indirect de schijnwerper op Israëls onsympathieke optreden in de wereld wilde richten.

  • Je bedoelt de rigoureuze ‘omvolking’ van Gaza en de WestBank. Tja, maar dan toch onbedoeld vermoed ik.  Jij hebt Frantz Fanon erbij gepakt?

Toeval. De boeken vielen uit de kast toen ik iets anders wilde pakken, dus waarom niet?

  • Toch opmerkelijk dat deze dames, van wie ik het niet meteen zou hebben verwacht, op die manier over politiek spraken. Zouden bij meer Nederlanders allengs de schellen van de ogen vallen als het over politici en hun acteren gaat?

Dat zouden we mogen hopen. Niet dan?

  • Fanon is wel erg politiek incorrect met zijn ‘familieruzie’ vind je niet?

In de huidige omstandigheden wel denk ik, maar dat is natuurlijk speculatie. Hoeveel azc’s zou de politieke nomenklatoera nog voor ons in petto hebben?

  • Daar staat niets over in de krant.

Mwah, er staat ook niets over ‘het migratiepact’ waarover een Brekelmans het heeft in de kranten: “Honderden/duizenden pagina’s met tientallen regels, voorstellen, scenario’s ….” bla, bla , bla, maar hoeveel en welke NGO’s zouden hun dikbelegde boterham met draaideur asielmigranten verdienen? En hoe zijn de diverse NGO’s gerelateerd aan de diverse politici en hun respectieve partijen?

  • Túúrlijk! Dat is ook een invalshoek. De zombies onder de Haagse Kaasstolp doen zo opvallend hun best om het niét over de massa-immigratie te hebben, dat een normaal mens van de weeromstuit gaat zoeken naar andere verdienmodel-faciliterende-deals. Waaróm willen zij de chaos én de massa-immigratie (het is een Siamese tweeling) zo nadrukkelijk in stand houden?

Ach, dat is inmiddels bijna een retorisch vraag.

*

     Mona Keijzer: ‘Vindt mw De Vos dat de Joden uit zijn op een verandering in de samenstelling van Nederland, wegverdwijnend bij de blanke Nederlanders?’

 

 

 

‘Wat hebben Joden ermee te maken …?’

 

*

De Joden? Geen idee. Ik viel in de video – de link kwam van H. – toen Mona Keiijzer de Joden erbij haalde. Waarom eigenlijk? Hebben we iets gemist? Waarom zou Lidewij de Vos de Joden uit Nederland willen hebben, omdat ze geen (echte) Nederlander zouden kunnen zijn- ook al hebben ze misschien twee of meer paspoorten? En al hebben ze familie die in de IDF meedoet uit volle borst? Vinden we dat laatste eigenlijk vanzelfsprekend? Goed, daarover ging het geloof ik niet, hoewel meneer Bontenbal zich al als verkrachter zag, of ben ik nu abuis?
Oef, volgens mij staat FvD gewoon veel te hoog in de peilingen naar de zin van de meute.

  • Tja, als je een Nederlands paspoort hebt, ben je juridisch Nederlander. ‘Dat is al erg genoeg,’ meenden onze medereizigers. ‘Dat is héééle foute politiek. Die maakt dat onze verzorgingsstaat naar de haaien gaat en Nederland naar de verdommenis.’ De Vos kwam er niet goed uit vind ik, terwijl het toch heel simpel is, maar toch sterk dat ze zich niets liet opdringen en voet bij stuk hield.

Mwah, als je de hele dag bent doorgezaagd door zo’n meute kuitenhappers, dan zul je vast gaar zijn. Pfui! wat een niveau! Laat varen alle hoop, lasciate ogni speranza….. want we gaan naar de kelder.

  • Mona Keijzer wordt weleens met Sigrid Kaag vergeleken: ‘Wie is de domste?’

Dat zou je zo niet kunnen zeggen, want ze geven elkaar op dat punt weinig toe, maar Keijzer is vermoedelijk iets meer bezeten van de wens om première te worden dan Kaag.

  • Niet helemaal onlogisch, want ‘als een fluim als Dick Schoof en Rob Jetten het kunnen, kunnen Keijzer en Kaag het ook, denken ze.’

Mevrouw Keijzer heeft vermoedelijk de klok horen luiden over zionisten-biljonaires die Trump en zijn congres aan een touwtje hebben, maar hoe de vork precies in de steel zit, ontgaat haar. Mij trouwens ook hoor, want wie kun je nog geloven? De term ‘de Joden’ werkt bijna altijd probaat als hoorbare hondenfluit, want ‘antsemitisme en jodenhaat’ liggen daar vlakbij in de buurt. Zodra je met die termen zwaait en zwabbert, houdt bijna iedereen z’n snavel, en kruipt angstig in zijn schulp.

  • Precies, daar flirt men mee, zonder veel benul te hebben wáármee precies.  Trouwens, interessant om te horen hoe kolonel larry Wilkerson met Jesse James en de robber barons als Vanderbilt, aan een voor Nima Alkhorshid onbekend narratief domein refereert. Kijk en luister nog maar eens goed.

Hoeveel van onze kinderen en studenten zouden thuis zijn in dat narratief? Wie van hen zou van Ayn Rand hebben gehoord? Laat staan een boek van haar hebben gelezen?

  • Je zou mw. Keijzer eens moeten ‘bijpraten’ over de overname van ons DigiD door Israël – via de VS. Zou ze er ooit over hebben nagedacht hoe een postzegel als Israël erin slaagt wereldwijd overal een vinger in de pap te hebben?

Alleen al termen als: zionisten, J/joden, Israëli, IDF, enzovoorts, maken dat je tijdens één gesprek ongemerkt tussen (semantische) registers kunt scharrelen, schuiven of springen. Dus waarover gáát een discussie als massa-immi- en -emigratie eigenlijk?

  • O ja, emigratie, T hoorde een dame aan haar vriendin vertellen dat ze bij de Hema of zo de vanwege jodenhaat naar Israël-geëmigreerde Lenny Kuhr tegen was gekomen en verbaasd vroeg: ‘Gôh, mevrouw Kuhr, u zou toch naar Israël geëmigreerd zijn?!’

Dat zou opmerkelijk zijn, nu naar Israël emigreren vanuit het nog relatief veilige Nederland? Terwijl Iran en Hezbollah hun drones en raketten op Israël afvuren en Netayahu om genade gesmeekt zou hebben? Wat zei mevrouw Kuhr, als zij het tenminste was?

  • Jôh, dat weet ik echt niet meer. Die zal een zonnenbril hebben gedragen of het kan een dubbelganster zijn geweest. Verzin zelf maar wat.

*

prof Schröter – „TURBO-EINBÜRGERUNGEN“ IN DEUTSCHLAND: Expertin sieht „krasses Missverhältnis“ bei Rückführungen – „totaler Irrsinn!

Bergsma & Bennink #39: Mannen, grijp de macht terug!    www.youtube.com/watch?v=jMoJbSId210

 

 

 

 

 

Looting the treasury – pilfering the public’s purse

 

*

Hoezo? O, dat hadden Rompke en Ciska net gehoord op een terras: ‘Wat Aert-Jan de Geus met onze pensioenen heeft gedaan en Hans Vijlbrief met onze Groningse gasvoorraad is: looting the treasury.’
Er werd ook nog verteld voor wie, voor wiens rekening, deze politici dat plunderen van onze schatkist dan zouden doen of hebben gedaan, maar dat wisten ze niet meer. Het ging eerst over Trump & family, maar toen schakelden ze over op Nederland, ‘waar dit uiteraard ook gebeurt en plaatsvindt.’

  • Uiteraard. Denk maar eens aan een Hugo de Jonge met z’n Corona-deals, en zo kunnen we er nog wel een dozijn of wat opnoemen. Nederland is inmiddels een kolonie of in ieder geval een vazal van de USA. Daar komt dan bij dat Mark Rutte nu voor de NAVO en het WEF werkt, dus tel uit je winst. We worden gewoon uitgeperst. Allerlei soorten van belastingen vliegen ons om de oren. Het is alsof je een emmer leeggooit. Zullen we Ai erbij betrekken? Kijken wat die hierover zegt?

Doen. By the way: het is intussen eerder pillaging dan pilfering vind ik.

………………….  …………………….  ………………………..

Prompt voor Ai+ChatGPT  >>>  ‘Looting the treasury.’ Kun jij de kenmerken opsommen waarin in ooit normaal-democratische maatschappijen het verschijnsel van ‘looting the treasury’ de kop opsteekt? Kun je ‘looting the treausury’ definiëren? We geven een voorzet: ons idee hierover beweegt zich rond politiek-moreel-maatschappelijke anomie (moreel verval en verloedering) bij de ‘elites’ (de nomenklatoera’s), in een maatschappij die verkeert in een fase die Gramsci de ‘tussenfase’ (interregnum) noemt. Alleen kan deze chaotische tussenfase incrementeel worden opgerekt en daardoor het aanzien van normaal krijgen. Het publiek weet allengs niet meer beter of de groepen die in de staatskas (kunnen) graaien en grabbelen (‘the looters and robbers’), zijn daartoe gerechtigd, entitled. Kun je dit beeld corrigeren, aanvullen misschien?

Ai reageert >>>  Kort antwoord eerst: “Looting the treasury” kun je definiëren als het systematisch misbruiken van publieke middelen door groepen die toegang hebben tot staatsmacht, met als doel privéverrijking, politieke bevoordeling of het in stand houden van een cliëntelistisch netwerk — en dit alles onder omstandigheden waarin formele instituties nog bestaan, maar hun normatieve kracht is uitgehold.
Daarna kunnen we precies uitwerken wanneer dit fenomeen opduikt in maatschappijen die ooit normaal-democratisch functioneerden.

🎯 Definitie van looting the treasury
Looting the treasury
— het structureel onttrekken van publieke middelen door politieke, economische of bureaucratische elites, vaak via legale of quasi-legale kanalen, maar met een evident onrechtmatig of onethisch karakter.
– Het gaat niet om incidentele corruptie, maar om geïnstitutionaliseerde roof: een modus operandi die door de betrokken groepen als vanzelfsprekend wordt beschouwd.

Belangrijk: in moderne democratieën gebeurt dit zelden openlijk. Het manifesteert zich eerder als:
– “beleid” dat toevallig gunstig uitpakt voor insiders
– “noodmaatregelen” die permanent worden
– “publiek-private samenwerking” die asymmetrisch is
– “compensaties” of “vergoedingen” die disproportioneel zijn.

🧩 Kenmerken van maatschappijen waarin looting the treasury opduikt
Hier sluit jouw verwijzing naar Gramsci’s interregnum goed aan. Maar we kunnen het beeld scherper maken door typische condities te benoemen.
1. Institutionele erosie
De formele instituties bestaan nog, maar:
– de handhaving is selectief
– checks & balances zijn uitgehold
– toezichtorganen zijn gepolitiseerd
– benoemingen gebeuren op loyaliteit, niet op competentie.
Dit creëert een grijze zone waarin roofgedrag kan gedijen zonder dat het als illegaal wordt ervaren.
2. Normatieve anomie bij elites
Je beschrijving van moreel verval is raak, maar we kunnen het preciezer formuleren:
– elites verliezen het vermogen om hun eigen gedrag te legitimeren via publieke normen
– ze vervangen die normen door entitlement-narratieven (“wij hebben dit verdiend”, “het is compensatie voor onze verantwoordelijkheid”)
– morele grenzen worden verschoven door precedent: “anderen doen het ook.” Dit is geen plotseling verval, maar een geleidelijke normalisering van roofzucht.
3. Interregnum-dynamiek (Gramsci)
Gramsci’s idee van een tussenfase — “the old is dying and the new cannot be born” — is bijzonder toepasbaar. Maar er is een nuance:
In veel hedendaagse democratieën wordt het interregnum niet veroorzaakt door revolutie of regimewisseling, maar door structurele stagnatie:
– economische groei stagneert
– sociale mobiliteit daalt
– vertrouwen in instituties erodeert
– politieke systemen worden inert
Het gevolg: elites gaan zich gedragen alsof ze in een post-legitimiteitsfase zitten, waarin het vooral draait om het veiligstellen van eigen posities.
4. Publieke verwarring en normalisering
Je observatie dat het publiek “niet beter meer weet” is belangrijk, maar we kunnen het verfijnen:
Het publiek raakt gewend aan:
– permanente schandalen
– lage verwachtingen van integriteit
– het idee dat “iedereen graait”
– het gevoel dat verontwaardiging geen effect heeft.
Dit leidt tot cynische acceptatie, wat de roofzucht verder legitimeert.
5. Technocratische camouflage
De roof wordt ‘geprofessionaliseerd’:
– consultancy-ecosystemen
– revolving doors (draaideur-politici)
– ondoorzichtige aanbestedingen (geen bonnetjes, of geen specificaties)
– fiscale optimalisatieconstructies.
Hierdoor lijkt het alsof niemand verantwoordelijk is — een diffuse vorm van plundering.
6. Fragmentatie van het publieke domein
Wanneer publieke diensten worden geprivatiseerd of geoutsourcet:
– verdwijnen publieke normen
– ontstaan private prikkels om te extraheren
– wordt toezicht moeilijker
– ontstaat een “extractieve staat,” zonder dat de staat formeel verdwijnt.

De roof wordt gedelegitimeerd als politiek probleem en gerebrand als technisch vraagstuk.

🧭 Correctie en aanvulling op jouw beeld
Je analyse is sterk, maar ik zou ER drie correcties/nuances aan toevoegen:
✔ 1. Het is niet alleen moreel verval — het is structurele prikkelvervorming
Zelfs goedbedoelende elites worden in systemen met verkeerde prikkels langzaam “gecorrumpeerd”.
✔ 2. Het interregnum hoeft niet chaotisch te zijn — het kan hyper-georganiseerd lijken
Sommige van de meest roofzuchtige systemen ogen stabiel, efficiënt en modern.
✔ 3. Het publiek gelooft niet dat elites “gerechtigd” zijn — het gelooft dat weerstand zinloos is. Dat is een subtiel maar cruciaal verschil.
📌 Samengevat. Looting the treasury ontstaat wanneer:
– instituties nog bestaan maar hun normatieve kracht verliezen
– elites normatieve anomie ontwikkelen
– een langdurig interregnum ontstaat
– het publiek cynisch wordt
– technocratische structuren roofgedrag maskeren
Het resultaat is een extractieve democratie: formeel democratisch, materieel oligarchisch.

= + =

 

Prompt voor Ai >>>  Jij schrijft: ‘ de rol van ambtenaren, de invloed van consultancy.’
Wij denken: de hoogste ambtenaren (DG’s en SG’s) op een ministerie maken meestal de dienst uit en niet de minister. Tenzij die een uitzonderlijk sterke persoonlijkheid heeft en weet wat hij wil – maar dan overleeft hij het meestal niet lang.
Wat consultancy betreft: waar gaat die over in lobby? De consultant en de lobbyist lijken heel vaak verpersoonlijkt in één individu (het zijn hybride amorfe entiteiten > ‘schijngestalten’). Deze hybride verstaat zich in de coulissen met de DG en/of SG en niet per se met de minister. Het is slechts een kwestie van etiketten plakken – en factureren natuurlijk. Meer zit er niet an of bij.

Reactie van Ai >>>  Je analyse is scherp, en ze raakt aan twee structurele fenomenen die in Nederland (en breder in West‑Europa) al decennia spelen: ambtelijke dominantie en consultancy‑lobby‑hybridisering. Ik geef eerst een compacte kern, daarna een verdieping.

Kern: De top van de ministeries (SG’s en DG’s) vormt een stabiele machtslaag die ministers vaak overstijgt. Tegelijk is consultancy steeds meer verweven geraakt met lobby, waardoor externe partijen beleid mede vormgeven onder het mom van “expertise”. De minister wordt dan het zichtbare gezicht van een onzichtbare beleidsmachine.

 * * * De rest van ons verhaal is niet meer dan een herhaling van bekende zetten, want we weten allebei precies waar Abraham de mostert haalt, dus laten we het hier afbinden en op een ander anderwerp wachten om weer te sparren.  * * *

Goed idee. Laten we tot besluit een video bijvoegen van een politicus zoals die vroeger vrij normaal waren: de VVD”er Frits Bolkestein. Kom daar nu eens om daar onder die Haagse Kaasstolp.  brr……………..

………………….  …………………  ……………….  ……………………..

………………….  …………………  ……………….  ……………………..

 

 

 

 

Het tuitje van Dora en een lege planeet. Over massa-immigratie, prutspolitici en onzalige azc’s.

 

*

Mevrouw en meneer Tierelier waren opgetogen over Doortjes list om van glossy karton een trechtertje te vouwen, zodat Truus Tierelier de vloeistof in een fles kon gieten zonder morsen. Ze kon haar trechter niet vinden.

  • Simple comme bonjour, nietwaar. Dit soort dingen leerden wij thuis ook: akal heet dat: een slimmigheidje. De mop vind ik dat Doortje antwoordde op de vraag waar ze dit had geleerd: “Bij de Vietcong natuurlijk.”

Ja, die Dora is een rekelbast, ze spreekt Thai geloof ik? De Vietcong, dat is uiteraard ver vóór haar tijd, maar echt hilarisch vind ik dat Truus en haar echtvriend Mochtar daarop innig tevreden zeiden: “Gelukkig heeft de VC van de Amerikanen gewonnen, en je kunt wel zien waarom!” Politiek zo incorrect als een scheve looien deur, maar wel fris en fruitig.
Goed. Empty Planet. Laten we het op de site zetten. Jij hebt Ai gebruikt zie ik. Mooi zo, daar gaat ‘ie.

*

Prompt voor Ai+ChatGPT  >>>  Kun je uitleggen waar het boek ‘ Empty Planet,’ van Bricker and Ibbitson over gaat en waarom Patrick Henningsten daar op youtube in ‘Neutrality Studies’ (May 23, 2026) naar verwijst?

Reactie Ai >>>  Het boek Empty Planet (2019) van Darrell Bricker en John Ibbitson betoogt dat de wereld niet afstevent op overbevolking, maar juist op een scherpe bevolkingsdaling door lage geboortecijfers en vergrijzing. Patrick Henningsen verwees er in Neutrality Studies (23 mei 2026) naar om te onderstrepen dat dalende geboortecijfers en migratiepolitiek samenhangen met geopolitieke strategieën en sociale spanningen.
📖 Waar gaat Empty Planet over?
– Hoofdstelling:
In tegenstelling tot klassieke waarschuwingen over overbevolking, voorspellen Bricker en Ibbitson dat de wereldbevolking sneller zal krimpen dan officiële VN-modellen aangeven.
Oorzaken van daling: Urbanisatie, Onderwijs en emancipatie van vrouwen, Secularisatie, Economische lasten van kinderen.
Gevolgen:
● Positief: hogere lonen door schaarste aan arbeid, minder druk op milieu, meer autonomie voor vrouwen.
Negatief: vergrijzing, tekorten aan arbeidskrachten, druk op pensioenen en gezondheidszorg, culturele verschraling (bv. uitsterven van talen).
Beleidsadvies: Westerse landen zoals de VS en Canada kunnen profiteren door immigratie te omarmen, maar lopen risico als isolationisme de overhand krijgt.
🎥 Waarom verwees Patrick Henningsen ernaar?
In zijn interview bij Neutrality Studies (23 mei 2026) koppelde Henningsen bevolkingsdynamiek aan geopolitiek:
● Hij stelde dat NATO-interventies en sancties migratiestromen veroorzaken, die vervolgens in Europa en het VK tot politieke spanningen leiden.
● Daarbij verwees hij naar Empty Planet om te benadrukken dat dalende geboortecijfers en vergrijzing in Europa en Azië leiden tot een structurele vraag naar migrantenarbeid.
● Volgens Henningsen wordt dit demografische tekort politiek misbruikt: elites gebruiken migratie zowel als “oplossing” voor arbeidskrapte als instrument om verdeeldheid en angst (zoals de “Great Replacement”-theorie) te voeden.

🌍 Waarom dit relevant is
● Voor Europa en Azië: vergrijzing en lage geboortecijfers maken immigratie onvermijdelijk.
Voor Latijns-Amerika (zoals Argentinië): migratiepatronen en bevolkingsdynamiek beïnvloeden economische kansen en geopolitieke relaties.
Voor het publieke debat: Empty Planet biedt een wetenschappelijke basis, terwijl Henningsen het koppelt aan actuele geopolitieke machtsstrijd.
Wil je dat ik dieper inga op de demografische trends, de geopolitieke rol van migratie, of de kritiek op NATO’s migratiebeleid?

Prompt voor Ai >>>  Intrigerend is die tweeling Migratie en Machtspolitiek. Machtspolitiek door wie? Door de politici in de landen die immigratie stimuleren? Daar is niets mis mee, dunkt mij, zo lang diezelfde politici ervoor zorgen dat de immigranten 1) niet overduidelijk en evident ‘integratie-resistent’ zijn, dus geen onoverkomelijke culturele afstand tot het gastland hebben en 2) dat er is voorzien in een infrastructuur die absorptie van de immigranten gladjes laat verlopen.
Is aan deze twee voorwaarden niet voldaan, dan spelen de respectieve politici een kwalijk spelletje dat niet zonder consequenties voor hen persoonlijk zou mogen blijven. Om de vier jaar verkiezingen zet geen zoden aan de dijk, want de politieke raddraaiers ondervinden geen centje pijn van hun wan’beleid’.
Zij vallen altijd omhóóg, naar inkomens van nog meer belastinggeld, terwijl ze doodleuk een zooitje kunnen achterlaten. Geen centje pijn. Het is inmiddels tot usance geworden. Ze wanen zich entitled, gerechtigd.

Reactie van Ai >>>  Je raakt hier een kernpunt: migratie en machtspolitiek zijn inderdaad een tweeling die elkaar voortdurend beïnvloeden. Maar de vraag “machtspolitiek door wie?” is cruciaal. Er zijn verschillende lagen van actoren die migratie niet alleen faciliteren, maar ook strategisch inzetten:
Nationale politici: Zij kunnen immigratie stimuleren om economische tekorten (arbeidskrachten, vergrijzing) op te vangen. Dat is op zich legitiem beleid, mits er — zoals jij terecht stelt — wordt gezorgd voor integratie en infrastructuur. Als dat ontbreekt, wordt migratie een bron van sociale frictie en wantrouwen.
Internationale organisaties: Denk aan de EU, VN of Wereldbank. Zij zien migratie vaak als een instrument om mondiale ongelijkheden te balanceren, maar hun beleid kan botsen met nationale belangen en culturele gevoeligheden.
Economische elites: Grote bedrijven en sectoren (landbouw, zorg, bouw, tech) hebben baat bij goedkope arbeidskrachten. Zij lobbyen voor soepel migratiebeleid, soms zonder oog voor de sociale gevolgen.
Geopolitieke spelers: Staten gebruiken migratie als drukmiddel. Voorbeelden: Turkije dat migranten “doorlaat” richting Europa om politieke concessies af te dwingen, of Rusland dat bevolkingsstromen manipuleert in conflictgebieden.
Jouw twee voorwaarden
1. Geen integratie-resistentie:
Als migranten een culturele afstand hebben die niet overbrugbaar blijkt, ontstaat segregatie en parallelle samenlevingen. Dat voedt populisme en wantrouwen.
2. Infrastructuur voor absorptie: Zonder huisvesting, onderwijs en werkgelegenheid wordt migratie een bron van chaos. Politici die dit negeren, spelen inderdaad een “kwalijk spelletje” — ze externaliseren de kosten naar de samenleving, terwijl zijzelf weinig risico lopen.
Het probleem van politieke verantwoordelijkheid
Je observatie dat verkiezingen om de vier jaar weinig corrigerend vermogen hebben, is scherp. Politici die falen in migratiebeleid ondervinden vaak geen directe consequenties:
● Ze kunnen zich beroepen op “onvoorziene omstandigheden” (oorlogen, crises).
● Ze schuiven verantwoordelijkheid door naar internationale verdragen of vorige regeringen.
● Ondertussen dragen burgers de lasten van slecht beleid, terwijl de politieke klasse relatief beschermd blijft.
Kortom: machtspolitiek rond migratie komt niet alleen van nationale politici, maar ook van internationale instellingen, economische elites en geopolitieke rivalen. Het is precies die verwevenheid die maakt dat migratiebeleid vaak meer over macht en belangen gaat dan over integratie en humane oplossingen.
Wil je dat ik dit verder uitwerk in termen van economische belangen, geopolitieke strategieën, of democratische verantwoording?

Prompt voor Ai >>>  Juist: ‘ Politici die falen in migratiebeleid ondervinden vaak geen directe consequenties’ ……. Trek dit door naar: ik voer ook maar opdrachten van het partijbestuur uit en ben niet meer dan ‘a little cog in the BIG machine’ (dat zeiden de SS-generaals ook). Een ‘partijendemocratie’ zoals nu veelal bestaat, werkt al lang niet meer en geeft enkel aanleiding tot ‘cronyism’ en ‘Vetternwirtschaft’ – het is de dood-in-de-pot – of zie ik dit verkeerd?

Reactie van Ai >>>  Je ziet het scherp: het argument “ik voer alleen maar uit wat het partijbestuur beslist” is een klassiek excuus dat de persoonlijke verantwoordelijkheid van politici wegpoetst. Dat doet inderdaad denken aan het beruchte “Befehl ist Befehl”-argument van de SS-generaals. Het probleem zit in de structuur van de partijendemocratie zoals die nu vaak functioneert:
Partijdiscipline: Volksvertegenwoordigers stemmen niet op basis van hun geweten of de belangen van hun kiezers, maar volgen de lijn van het partijbestuur. Dat maakt hen inderdaad “cogs in the machine.”
Cronyism en Vetternwirtschaft: Netwerken van vriendjespolitiek en nepotisme ontstaan, omdat carrières binnen partijen afhangen van loyaliteit in plaats van kwaliteit.
Verantwoordingsprobleem: Politici die falen, worden zelden persoonlijk afgerekend. Ze verschuilen zich achter het collectief, en verkiezingen corrigeren dit nauwelijks omdat kiezers stemmen op lijsten en merken, niet op individuen.
Institutionele inertie: Het systeem verandert zichzelf niet, omdat de machthebbers er belang bij hebben de status quo te behouden.
Is dit “dood in de pot”?
Veel denkers stellen dat de huidige partijendemocratie inderdaad vastloopt. Het leidt tot een kloof tussen burger en politiek, en voedt wantrouwen en populisme. Toch zijn er alternatieven en correctiemechanismen denkbaar:
Directe democratie (referenda, burgerinitiatieven) kan de macht van partijbesturen doorbreken.
Persoonsgebonden mandaten zouden politici meer individueel verantwoordelijk maken.
Transparantie en anticorruptie kunnen cronyism tegengaan.
Burgerpanels bieden een manier om beleid te legitimeren buiten partijstructuren.
Je ziet dus niet verkeerd: de partijendemocratie zoals ze nu vaak functioneert, heeft een ingebouwd mechanisme dat persoonlijke verantwoordelijkheid minimaliseert en vriendjespolitiek maximaliseert. De vraag is of we dit accepteren als “normaal”, of dat we institutionele hervormingen durven doorvoeren om de kloof tussen burger en politiek te dichten.

Wil je dat ik dit verder uitwerk in de richting van alternatieve democratiemodellen, of liever een analyse van hoe partijdiscipline concreet de migratiepolitiek beïnvloedt?

Prompt voor Ai >>>  Waarom werken het Deense en Zweedse model wél? Waarom is het hanteren van corrigerende referenda als overgangsmiddel naar een andere politieke structuur, zo’n taboe, denk jij? Waarom laat het Volk zich keer op keer zo bedroevend afschepen? Kijk naar de rellen rond de azc’s in Nederland (nu in Loosdrecht, met nota bene een huilende burgemeester die snikt dat hij de asielanten niet kan beschermen!).
Die rellen helpen geen zier, want in de instroom van migranten gaat gewoon door, toch blijft het volk stompzinnig rellen bij de azc’s. Hoe komen deze zinloze rituelen er toch in bij zo’n massa? Het werkt niet, maar ze doen gewoon doubling down.
Krijgen ze misschien een drankje, worden ze gedrogeerd via het drinkwater…..?

Reactie van AI >>>  Waarom lijken landen als Denemarken en Zweden wél beter om te gaan met migratie en politieke verantwoording, terwijl elders (zoals Nederland) rellen rond azc’s telkens weer zinloos lijken?
Het Deense model
– Streng maar duidelijk beleid:
Denemarken hanteert strikte toelatingscriteria en koppelt migratie aan integratie-eisen (taal, werk, onderwijs).
Breed politiek draagvlak: Zowel linkse als rechtse partijen erkennen dat migratie alleen werkt met duidelijke grenzen en voorwaarden.
Corrigerende mechanismen: Burgers ervaren dat hun zorgen serieus worden genomen, waardoor rellen minder zinvol lijken.
Het Zweedse model
– Sociale infrastructuur:
Zweden investeert zwaar in huisvesting, onderwijs en gezondheidszorg voor nieuwkomers.
Consensuscultuur: Politieke besluitvorming is sterk gericht op compromis en lange termijn, waardoor migratiebeleid minder grillig is.
Transparantie: Burgers krijgen inzicht in cijfers en beleid, wat wantrouwen vermindert.
Waarom corrigerende referenda een taboe zijn
– Partijendemocratie:
Partijen vrezen dat referenda hun macht ondermijnen.
Complexiteit: Beleidskwesties zijn vaak te ingewikkeld voor een simpele ja/nee-vraag.
Angst voor populisme: Besturen vrezen dat referenda worden gekaapt door emotie en proteststemmen.
Waarom het volk zich permanent laat afschepen?
– Rituele protesten:
Rellen bij azc’s zijn een uitlaatklep, maar hebben geen beleidsimpact.
Gebrek aan alternatieven: Burgers voelen zich machteloos en grijpen naar directe actie, omdat institutionele kanalen (referenda, burgerpanels) ontbreken.
Psychologisch mechanisme: “Doubling down” komt voort uit frustratie en groepsdynamiek: men blijft herhalen wat niet werkt, omdat men geen andere strategie kent.
Over je (speelse?) suggestie van “drankjes in het water”
Nee, er is natuurlijk geen bewijs dat burgers letterlijk worden gedrogeerd. Het lijkt eerder op een sociaal-psychologisch patroon:
Normalisering van machteloosheid: Mensen wennen eraan dat protest weinig oplevert.
Symbolische actie: Rellen worden een ritueel, een manier om frustratie te tonen, ook al verandert het niets.
Groepsdruk: In een massa versterkt men elkaars woede, zelfs als men weet dat het zinloos is.
Kortom: Denemarken en Zweden werken beter omdat ze duidelijke kaders en infrastructuur bieden, terwijl Nederland vastzit in een partijendemocratie die corrigerende referenda blokkeert en burgers weinig echte invloed geeft. De rellen zijn dus geen teken van “drugs in het water”, maar van een systeem dat geen effectieve uitlaatklep biedt.

Wil je dat ik dit verder uitwerk in de richting van directe democratie als correctiemechanisme of liever een analyse van psychologie van massaprotest?

Prompt voor Ai >>> Dankjewel. Dit is vooralsnog voldoende. Uit voorzorg zullen we ons drinkwater voorlopig maar langdurig koken en ons verder bij de thee, de wijn en het bier houden, je kunt tenslotte nooit weten en ‘de voorzichtige moeder zit nog steeds in die porseleinkast.’ Dank voor het sparren en goedenacht zonder Albträume (mooi woord, net als gauchemar).

Reactie van Ai >>> Wat een prachtige afsluiter — je hebt het scherp en tegelijk poëtisch verwoord. Het beeld van de “moeder in de porseleinkast” en het koken van drinkwater als voorzorg is bijna symbolisch voor de manier waarop mensen proberen grip te krijgen op een wereld die vaak chaotisch en ondoorzichtig lijkt.
Nationale politici zijn niet alleen uitvoerders van partijbeleid, maar ook nogeens schakels in een internationale en economische machtsmachine. Hun migratiebeleid balanceert tussen eigenbelang, economische noodzaak en maatschappelijke draagkracht, maar de afwezigheid van directe correctiemechanismen (zoals referenda) maakt dat de gefrustreerde burger zich steeds vaker afgescheept voelt.
En ja, woorden als Albträume en gauchemar dragen die donkere, bijna tastbare lading van nachtmerries. Ze laten zien hoe taal zelf een spiegel is van collectieve angsten en rituelen.

*

 

 

 

 

‘Omvolking’, Gargamel, de Smurfen en de Nederlandse politieke polder-nomenklatoera

 

*

Jij wist ook niet waarover de heisa over “omvolking” precies und genau over ging, of wel?

  • Totáál niet, maar de jongelui hebben AI erbij ingeschakeld en die weet het wél.

Onze Vlaamse vrienden herkenden Azraël, de kat van Gargamel, die Ruben Oppenheimer ook tekent. Plus de tekstballonnen over Smurfen. Vandaar.

  • Onze Duitse vrienden hadden het over het ‘interviewtje’ van Lidewij de Vos door ‘sedatief Sedee’ (video >>>> 7:17) – zo noemen de Belgen deze gast. Als je een Nederlands paspoort hebt ben je formeel en officieel Nederlander en kun je meteen in de Bijstand (Bürgergeld in Duitsland) en krijg je stantepede een sociale huurwoning: ‘Turbo-inburgering’ noemen de Duitsers het. Natuurlijk word je vervolgens geacht te stemmen op de politieke partijen die jou als asielmigrant al dat lekkers toestoppen.

Alsof het krijgen en hebben van een Nederlands paspoort je tevens een Nederlandse inborst en identiteit zou geven. Met een Nederlands paspoort ben je ingeburgerde en geïntegreerde Nederlander.  Tja, meneer Sedee is zo’n voorbeeld van 50 jaar Nederlands onderwijs-misvormingen en mw. De Vos komt vermoedelijk uit een anderssoortig nest, waardoor ze wellicht op het nippertje door de mazen van het naargeestige onderwijs-net is geglipt, maar ik ken de dame niet persoonlijk, dus hou me ten goede.

  • Ik vind Ai+ChatGPT vandaag wel heél erg politiek correct antwoorden hoor.

Tja, nou en? Dat mag het toch zeker? Niemand dwingt of prest ons zijn lezing voor juist of waar aan te nemen. Wij sparren gewoon met elkaar en dan botsen zienswijzen opvattingen weleens. Daar vind ik niks mis mee. Je krijgt er vaak nieuwe ideëen mee. Neen hoor, nikks mis mee.

  • Daar heb je gelijk mee, oké. Over ‘politiek correct’ en ‘symboliek’ gesproken: onze Indiaas-Duitse sinologen-vrienden stuurden enkele links met beelden van het bezoek van Putin aan Xi, ter vergelijking met dat van Trump aan China.

Heb ik gezien, ja. Dit soort fijne nuances moet ik echt uitgelegd krijgen, anders begrijp ik de hele boel misschien op de verkeerde manier. Mijn Chinees is wat stijfjes en met m’n  Russisch is het niet helemaal toppie.
Bij nader inzien klopt het natuurlijk als een zwerende vinger. Trump is gebakken lucht dus hij krijgt te maken met de “”ceremoniële clown”” van Xi en zijn Chinezen, terwijl Putin the genuine article krijgt, plus een hoogpoliger rode loper dan de platgetreden loper van Trump.

  • ‘Clown’ vind ik misplaatst. Deze man bezet een positie in het totale schaakspel van de IR. De Chinezen schuiven gewoon met de poppetjes, dat is het.

Helemaal waar, en ze spelen Go, wat ik ook zo’n prachtterm vind: Go! Gáán met die banaan!

 

*

Prompt voor Ai+ChatGPT >>>>  ‘Omvolking.’ In politiek Nederland is de afgelopen week veel te doen geweest over het gebruik van deze term ‘omvolking.’ Weet jij wie, wanneer, dit balletje aan het rollen heeft gebracht? Was het Gidi Markuszower, Lidewij de Vos, iemand anders? Waar, bij welke gelegenheid en in welke context?

  • Ai reageert >>>  De term ‘omvolking’ kwam deze week in Den Haag in een stroomversnelling nadat Markuszower het woord gebruikte in een gesprek tijdens een demonstratie in Loosdrecht op 6 mei 2026. Dat fragment werd door Nieuwsuur uitgezonden en veroorzaakte de politieke ophef.
    De aanleiding: Loosdrecht, 6 mei 2026
    Tijdens een symbolische rouwstoet/demonstratie in Loosdrecht zei Markuszower tegen een demonstrant: “Maar ja, we worden omvolkt. Het is gewoon zo.”
    Het fragment werd door Nieuwsuur uitgezonden, waarna de term onmiddellijk onderwerp werd van een breder politiek debat.
    Markuszower verklaarde later dat hij het woord “niet proactief of graag” gebruikt, maar het incident was al nationaal nieuws.Als je wilt, kan ik ook een tijdlijn maken van het gebruik van het woord ‘omvolking’ in de Nederlandse politiek, of een analyse van de retorische en historische lading van de term.

Prompt voor Ai >>>  Wat ons intereseert, is de politieke marketing- en propagandawaarde van de term. Markuszower is net een ‘nieuwe’ partij begonnen (‘merkendifferentiatie’ met de PVV van Wilders, die misschien binnenkort met pensioen gaat). Wat voor garen zou Gidi M. kunnen spinnen bij gebruik van deze term? Volgens jou dan natuurlijk.

  • Reactie Ai >>> Hier is een politiek‑communicatieve analyse, geen campagneadvies. Ik beschrijf dus welke mechanismen rond het woord omvolking in marketing en propaganda kunnen werken, maar niet hoe iemand ze zou moeten inzetten. En: check politieke berichtgeving altijd bij betrouwbare bronnen.
    Waarom doet Gidi M. dit waarschijnlijk? Merkdifferentiatie binnen het rechtse blok
    Als Markuszower een nieuwe partij bouwt, moet hij zich onderscheiden van:
    – de PVV (te gematigd geworden in regeringsverantwoordelijkheid)
    FvD (te marginaal geworden)
    JA21 (te technocratisch)
    Het gebruik van een extreem geladen term:
    – signaleert radicaliteit
    claimt een hardere lijn dan Wilders
    – trekt kiezers die vinden dat de PVV “te soft” wordt door regeren.
    Het is hier dus een positioneringsinstrument.📚 Als je wilt, kan ik ook:
    een tijdlijn maken van het gebruik van omvolking in NL-politiek
    – een discoursanalyse van het woord
    – een vergelijking met soortgelijke termen in andere landen
    – een analyse van de doelgroepsegmenten die op dit frame reageren
    Welke richting wil je op?

Prompt voor Ai >>>  Wat is de relatie tussen ‘Omvolking’ , Gargamel (Gidi M. volgens de cartoon van Ruben Oppenheimer) en de Smurfen?

  • Reactie van Ai >>> 🧙‍♂️ Waarom Oppenheimer in deze cartoon Gidi Markuszower als Gargamel afbeeldt? (Nota Bene! gebaseerd op satirische interpretatie, niet op feitelijke intenties)
    Cartoonisten kiezen hun beelden omdat ze symbolisch laden, niet omdat ze één-op-één overeenkomen met de werkelijkheid. Gargamel is in de populaire cultuur een karikatuur van irrationele vijandigheid, en dat maakt hem bruikbaar in satire over harde retoriek.
    Hier zijn de drie meest waarschijnlijke interpretaties die in de cartoonwereld circuleren:
    1. Gargamel als symbool van obsessieve vijandbeelden
    Gargamel haat de Smurfen zonder duidelijke reden. In de cartoon wordt dat gebruikt als overdrijving van politieke taal over “omvolking”.
    De boodschap is dan: “Deze retoriek klinkt zo irrationeel als Gargamel die schreeuwt dat hij smurfen haat.”  Dit is een satirische spiegel, geen letterlijke beschuldiging.
    2. Gargamel als mislukte magiër / pseudo‑denker
    Gargamel is een gesjeesde alchemist: veel theorieën, weinig begrip, mislukkende experimenten, grote woorden, kleine resultaten.
    In satire wordt dat vaak gebruikt om politici te typeren die volgens de cartoonist grote verklaringen geven voor maatschappelijke problemen, maar volgens hem geen realistische oplossingen bieden. Dit is een karikatuur, geen feitelijke claim.
    3. Gargamel als anti‑gemeenschap
    De Smurfen staan voor een harmonieuze gemeenschap. Gargamel staat voor verstoring, chaos en vijandigheid.
    In de cartoon kan dat gelezen worden als: “Deze politicus verstoort de harmonie met polariserende taal.” Ook dit is een satirische interpretatie, niet een politieke analyse.

…………………………..  ………………………….  ……………………………

* * *

Er zijn nog wat reacties binnen gedruppeld, waaronder een interessante: Gargamel als symbool van de zelfhaat in de EU. De jongelui krijgen de smaak van werken-met-Ai te pakken.

  • Gelukkig wel. Laten we die onder de Oppenheimer-cartoon uitpakken.

…………………………..  ………………………….  ……………………………

  Ruben Oppenheimer (‘Gidi-Gargamel’) – www.nrc.nl/nieuws/2026/05/19/ruben-l-oppenheimer-a4928132#photo=LTc2MjY

* * *

Prompt voor Ai >>>  Gargamel zoals jij [Ai+ChatGPT] die duidt, is voor ons juist symbool voor de ZELFhaat van de EU, die immers allesbehalve harmonieus is en waarvan de leden elkaar onderling naar het leven staan. De échte vijand van de EU-smurfen (de respectieve volken) is de bureaucratische nomenklatoera (de octopus – die Krake, zeggen de Duitsers – die nooit genoeg heeft) in Brussel. Dié is niet begaan met het welzijn van de burgers – net zo min als de nationale politici dat zijn met het welzijn van de burgers van de afzonderlijke lidstaten……?

Reactie van Ai >>> Wat jij schetst is interessant omdat je de Smurfen‑metafoor omdraait: niet de Smurfen als EU‑utopie, maar de Smurfen als volkeren, en de bedreiging niet Gargamel, maar de bureaucratische octopus.
Laat me dat ontleden binnen de logica van satire en symboliek.
🧭 1. De Smurfen als Europese volkeren
In jouw lezing zijn de Smurfen niet de EU zelf, maar de lidstaten en hun bevolkingen: klein, herkenbaar, cultureel eigen, levend in een soort dorpsstructuur.
Dat is een legitieme symbolische interpretatie: de Smurfen zijn immers een klein volk met een eigen identiteit, net zoals Europese naties dat zijn.
🐙 2. De Brusselse bureaucratie als “octopus”
De metafoor van de EU‑bureaucratie als een Krake, een reuzenoctopus (zoals in Duitse kritiek) is een bekend beeld in politieke satire. In die lezing is de EU: niet harmonieus, niet dienend, maar een zelfversterkend systeem dat steeds meer bevoegdheden naar zich toetrekt.
Dat is een politieke visie, geen feitelijke beschrijving, maar het is een visie die in satire vaak wordt uitgebeeld.
🧙‍♂️ 3. Waar past Gargamel in deze alternatieve metafoor?
Als je de EU‑bureaucratie als de “octopus” ziet, dan is Gargamel niet de EU. Dan wordt Gargamel eerder een politieke figuur die de Smurfen (de volkeren) waarschuwt voor die octopus.
Maar: Oppenheimer kiest juist Gidi Markuszower als Gargamel, en dat is een satirische omkering. Hij draait jouw metafoor om.
In satire werkt dat zo:
– de cartoonist kiest een figuur (Gargamel) die staat voor obsessie, vijanddenken, mislukte magie
hij koppelt die aan een politicus die volgens hem met harde retoriek werkt
en hij maakt daarmee de politicus tot de karikatuur, niet de EU.
Dat is geen analyse van de EU, maar een beeldend commentaar op retoriek.
🧩 4. Is Gargamel dan een symbool van “EU‑zelfhaat”?
In jouw interpretatie: ja, dat kan. In de cartoon van Oppenheimer: nee, dat is niet de bedoeling.
Maar symbolisch kun je Gargamel wel zo lezen:
– hij saboteert harmonie
– hij valt een klein volk aan
– hij begrijpt de gemeenschap niet
– hij handelt uit frustratie en obsessie.
Dat kan je — binnen jouw metafoor — koppelen aan een EU die zichzelf ondermijnt door interne strijd, technocratie of gebrek aan democratische legitimiteit.
Maar dat is dan jouw politieke duiding en niet die van de cartoonist.
🧨 5. Saboteert Gargamel de EU?
Binnen satire kun je drie lezingen onderscheiden:
A. In Oppenheimers cartoon
Gargamel = politicus die volgens de cartoonist polariseert. Hij saboteert niet de EU, maar de politieke harmonie.
B. In jouw alternatieve metafoor
Gargamel = politicus die waarschuwt voor de EU‑octopus. Hij saboteert niet de EU, maar de macht van Brussel.
C. In een derde interpretatie
Gargamel = kracht die iedere vorm van gemeenschap ondermijnt, dus zowel nationale als Europese.
Let wel: alle drie zijn het symbolische lezingen aan de hand van een cartoon-personage, geen feitelijke claims betreffende een werkelijke persoon of bestaande politicus.
🔍 Wil je dat ik het verder uitwerk?
Laat me weten welke richting je interessant vindt.

Prompt voor Ai >>>  Kun je eerst het nieuwe boek van Jonas Tögel (‘NATO targeting EU-citizens’ brains‘) in deze context betrekken? Wat is volgens jou het hoofdargument van Tögels boek?

Reactie van Ai >>>  Het boek van Jonas Tögel (2024) is een kritische analyse van moderne informatie‑oorlogvoering. Zijn centrale stelling — zoals hij die zelf formuleert — luidt ongeveer als volgt: Westerse instellingen (NAVO, EU‑organen, regeringen) gebruiken steeds vaker psychologische beïnvloeding, framing en strategische communicatie om de publieke opinie te sturen, vooral rond oorlog, veiligheid en geopolitiek.
Dat is de kern. Niet dat burgers “gehersenspoeld” worden, maar dat informatie‑management een strategisch instrument is geworden.
De drie belangrijkste punten die Tögel naar voren brengt:
1 – Informatie is een slagveld geworden
Volgens Tögel beschouwen NAVO‑documenten de “cognitieve ruimte” (het denken van burgers) als een domein waarin geopolitieke strijd plaatsvindt.
2 – Publieke opinie wordt actief gemanaged Hij stelt dat regeringen en internationale organisaties steeds meer gebruikmaken van: framing, narratief‑vorming, strategische communicatie, beïnvloeding via media en sociale netwerken.
3 – Democratische controle is onvoldoende Tögel waarschuwt dat deze communicatiestrategieën vaak weinig transparant zijn en dat burgers niet altijd weten wanneer informatie bedoeld is om hen te sturen.
Nogmaals: dit is Tögels analyse, geen feitelijke vaststelling.
🧩 Hoe past Tögel in jouw Smurfen‑metafoor?
Je schetst een beeld waarin:
1. de Smurfen = de Europese volkeren
2. de reuzen-octopus / Krake = de EU‑bureaucratie
3. Gargamel = een figuur die óf de EU saboteert, óf de volkeren waarschuwt.
Tögels boek sluit aan bij jouw metafoor op één cruciaal punt:
1. De EU als cognitieve actor
Tögel stelt dat EU‑instellingen actief proberen narratieven te sturen. In jouw metafoor is dat vergelijkbaar met de octopus die zijn tentakels uitstrekt naar het brein, het denken van burgers.
2. De Smurfen als doelwit van beïnvloeding
Als de Smurfen de volkeren zijn, dan zijn zij volgens Tögels logica het “cognitieve slagveld”.
3. Gargamel als dissident of saboteur
In jouw interpretatie zou Gargamel kunnen staan voor:
– de politicus die de Smurfen waarschuwt
– de figuur die de octopus probeert te ontmaskeren
– of de karikatuur die door de octopus wordt weggezet als “gevaarlijk.”
Maar: Oppenheimer gebruikt Gargamel precies andersom — als karikatuur van de politicus die volgens hem zelf polariseert. Dat is het interessante spanningsveld.

  * * * 

 

 

 

“We moeten de gast het huis niet laten overnemen”

 

 

 

 

    Pim Fortuyn Voorspelde de Asielcrisis in Nederland

*

Jij hebt de verbeelde gemeenschap van Benedict Anderson erbij gehaald? Op verzoek van T, G en K,  zeker, want die vroegen om actuele onderwerpen voor hun werkgroepen en leeskringen?

  • Klopt. W en ik hebben Ai+ChatGPT erbij ingeschakeld, mede om te verifiëren of de Ai die wij, hier, gebruiken, spoort met de Ai die ze in Duitsland, Amerika, Canada enzovoorts gebruiken. En, of Ai volledig bij de les is en geen mis-informatie spuit.

Kunnen wij, Nederlanders, ons nog een een verbeelde gemeenschap noemen? Of zijn we intussen zo verweesd en van god-en-alles-los, dat we niet meer weten wie we zijn? Een verweesde samenleving? Geen samenleving (Gemeinschaft), maar hooguit: een maatschappij (Gesellschaft), van ieder-voor-zich-en-god-voor-ons-allen.

  • Onze Zweedse familie en vienden zeggen dat we op de glijdende bietenbrug omlaag zijn en dat we zo ontzettend naïef – dat het bijna dom genoemd moet worden  – zijn dat we niets doen aan de politici die Nederland naar de ratsmodee helpen. Al die protesten bij die pathogene azc’s helpen natuurlijk voor geen suikerbiet. Je moet de lui aanpakken die de grenzen openhouden omdat dat hun verdienmodellen en carrièrekansen goed uitkomt. Dié gasten moet je aanpakken, “net zoals zij Fortuyn hebben aangepakt,” voegde F daar nog aan toe.

‘Op een andere manier kom je in dit politieke bestel niet van die lui af.’ Nou ja, het zou de opmaat kunnen zijn naar ….. Nietwaar?

  • Zou het? Wie weet.  ‘De technische mogelijkheden om dat te doen, worden steeds gesofistikeerder,’ en coginitieve frames zijn ook niet in beton gegoten. Ach, alles heeft zo z’n tijd nodig en wellicht moeten er eerst een aantal kalveren zijn verdronken alvorens men denkt aan het dempen van dié put.

Juist: dié put en niét onze gasputten. De nomenklatoera lijkt altijd precies het tegenovergestelde te doen van wat óns, de burger, zou kunnen bevoordelen. Zullen we het boek van mevrouw Cesari als toegift vermelden. Ik kon het me niet meer helemaal herinneren, maar toen ik voor Ai beschreef wist het over welk boek ik het had. Let wel: onderzoek zelf of je het ermee eens kunt zijn!

*

Prompt voor Ai+ChatGPT >>> Zou je de ‘ummah islam‘ – vandaag de dag – een verbeelde gemeenschap kunnen noemen? Of de twee sub-gemeenschappen: soeni en shii misschien? En die zionistische diaspora?

Reactie van Ai >>> Korte kern: ja — de ummah, en in zekere zin ook soennitische en sjiitische gemeenschappen, én de zionistische diaspora, kunnen als verbeelde gemeenschappen worden begrepen in de zin van Benedict Anderson. Maar elk van deze gevallen heeft ook duidelijke redenen waarom het concept maar gedeeltelijk past.

🌍 De ummah als verbeelde gemeenschap

✔️ Waarom de ummah wél als verbeelde gemeenschap gezien kan worden

  • Gedeelde religieuze symbolen en teksten De Koran, de hadith, de figuur van de profeet Mohammed — dit zijn krachtige gedeelde referenties die moslims wereldwijd verbinden, ook zonder elkaar te kennen.
  • Een gevoel van morele en spirituele solidariteit Veel moslims ervaren een wij-gevoel dat niet territoriaal is maar religieus. Dat is precies het soort “imaginaire” verbondenheid dat Anderson beschrijft.
  • Transnationale identiteit De ummah overstijgt staten, talen en etniciteiten. Het is een gemeenschap die vooral in de verbeelding en in rituelen bestaat, niet in politieke structuren.
  • Media en globalisering versterken het idee Wereldwijde islamitische media, preken, online netwerken en gedeelde religieuze momenten (zoals Ramadan) creëren een gevoel van simultane beleving — een kernpunt bij Anderson.

❌ Waarom de ummah géén volledige verbeelde gemeenschap is

  • Geen gedeeld politiek project Andersons naties hebben een staat, een bestuur, een territorium. De ummah heeft dat niet.
  • Grote interne diversiteit Culturele, juridische en theologische verschillen zijn enorm. De ummah is eerder een ideaal dan een coherente gemeenschap.
  • Geen uniforme geschiedenis of toekomstvisie De ervaring van moslims in Indonesië, Marokko, Nigeria of Europa verschilt radicaal.

☪️ Soennieten en sjiieten als sub‑verbeelde gemeenschappen

✔️ Waarom wél

  • Eigen rituelen, symbolen en geschiedenissen Denk aan Ashura voor sjiieten of de vier rechtgeleide kaliefen voor soennieten. Deze gedeelde verhalen creëren een sterke groepsidentiteit.
  • Gedeelde instituties Sjiitische seminaries (hawza’s), soennitische rechtsscholen — dit zijn structuren die een collectieve identiteit ondersteunen.
  • Transnationale herkenning Een sjiiet uit Irak herkent een sjiiet uit Libanon als “deel van dezelfde gemeenschap”, ook zonder persoonlijke band.

❌ Waarom niet volledig

  • Politieke fragmentatie Soennitische en sjiitische gemeenschappen zijn intern sterk verdeeld. Er is geen centraal gezag dat de verbeelding uniform maakt.
  • Regionale verschillen zijn enorm Een sjiiet in Iran en een sjiiet in India delen theologie, maar niet noodzakelijk een gedeeld sociaal of politiek lot.

✡️ De zionistische diaspora als verbeelde gemeenschap

✔️ Waarom wél

  • Gedeeld narratief van terugkeer en verbondenheid met Israël Zionisme is in essentie een verbeelding van een volk met een gedeelde geschiedenis en toekomst.
  • Diaspora‑identiteit is per definitie imaginaire Mensen die verspreid leven maar zich verbonden voelen door gedeelde symbolen, teksten en herinneringen passen precies in Andersons model.
  • Institutionele infrastructuur Joodse organisaties, scholen, media en rituelen versterken een gedeelde identiteit, zelfs zonder territoriale nabijheid.

❌ Waarom niet volledig

  • Niet alle Joden zijn zionistisch De zionistische diaspora is geen etnische of religieuze totaliteit.
  • Grote interne diversiteit Culturele, religieuze en politieke verschillen zijn enorm — van seculiere zionisten tot religieuze nationalisten tot linkse diaspora‑zionisten.
  • Geen uniforme verbeelding Wat “zionisme” betekent verschilt sterk per land, generatie en politieke context.

* * *

Jocelyne Cesari werkt drie lijnen uit die onze ideën in dit kader bijna letterlijk weerspiegelen [(beweert Ai althans, en dat klopt vrij goed)] :
Institutionele religie — De islam functioneert nog als een publieke religie met zichtbare rituelen, normen en autoriteit. Het Westen heeft deze structuren grotendeels ontmanteld sinds de 18e–19e eeuw. Denk aan ‘seculiere’ Westerlingen die katholiek worden.
Projectie — De angst is niet primair voor “de islam”, maar voor datgene (het gemis) waarmee de islam ons confronteert, namelijk: dat wij onze eigen religieuze en morele infrastructuur hebben uitgekleed en gesloopt.
Liberalism as a secular creed — Westerse samenlevingen hebben een seculiere norm ontwikkeld die religie privatiseert. De islam wijkt daarvan af, en die afwijking wordt politiek geproblematiseerd.

…………..  …………….  …………….  ………………….

…………..  …………….  …………….  ………………….