de afbeelding is AI-gegenereerd, met veel creatieve ideeën en ludieke suggesties van AI
de cartoon is AI-gegenereerd, na en op basis van een informatieve gedachtenwisseling
Deze link naar een video (www.youtube.com/watch?v=FHjld5dYudU) over Pitt teh Younger kwam binnen. Het is geen geweldige film hoor, maar als kapstokje en ter oriëntatie voor who is who voldoet het.
Onze overgrootouders brachten de nenek ook mee naar Nederland. Wat moesten ze anders? Ze had m’n grootvader nog gespeend en verzorgd en daarna m’n vader ook nog geloof ik. Ze had kind noch kraai in het nieuwe Indonesia en ze zou gewoon zijn verkommerd ware ze achtergelaten. Ze ging vaak mee naar de markt (pasar) en winkelen, in haar sarong-en-kebaya.
PARKEER
2026.11.02 – ‘Momenteel zijn er meerdere cyberaanvallen op koelinstallaties, van diverse leveranciers, in Europa, waaronder in Nederland. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) monitort de situatie nauwlettend en doet onderzoek. In dit bericht geven we advies aan organisaties die in bezit zijn van koelinstallaties en geven we toelichting op de rol van het NCSC bij cyberincidenten.’ – www.ncsc.nl/nieuws/in-het-nieuws-cyberaanvallen-op-koelinstallaties-in-europa.
Prompt: Vergelijk – indien je dat tenminste kunt – Merry Levov uit American Pastoral, met Ulrike Meinhof van Die Rote Armee. Beiden gebruikten bommen. Wat zijn de overeenkomsten en welke verschillen ontwaar jij?
Copilot antwoordt: Die vergelijking is interessant, juist omdat Philip Roth vrijwel zeker bewust speelt met de politieke radicalisering van de jaren zestig en zeventig, waarvan figuren als Ulrike Meinhof een iconisch voorbeeld zijn.
Overeenkomsten
1. Radicalisering vanuit morele verontwaardiging
Zowel Merry Levov als Ulrike Meinhof beginnen niet als “gewelddadige monsters”, maar vanuit een gevoel dat de wereld fundamenteel onrechtvaardig is.
– Merry raakt geobsedeerd door de Vietnamoorlog en ziet Amerika als een moorddadige staat.
– Meinhof zag West-Duitsland als medeplichtig aan imperialisme, kapitalistische uitbuiting en de oorlog in Vietnam.
Beiden komen tot de conclusie dat gewone protesten onvoldoende zijn.
2. Het geloof dat geweld noodzakelijk is
Op een bepaald moment verschuift bij beiden de vraag van “is geweld verkeerd?” naar “is geweld soms noodzakelijk?”
Dat is een klassieke stap in revolutionair denken: geweld wordt niet meer gezien als misdaad, maar als politiek instrument.
3. Breuk met familie en burgerlijke wereld
– Merry verbreekt in feite de band met haar ouders en haar vroegere leven.
– Meinhof breekt met haar bestaan als journaliste, intellectueel en moeder.
Beiden verlaten een relatief bevoorrechte omgeving en kiezen voor clandestiniteit en extremisme.
4. De tragische paradox
Beiden zeggen te handelen uit mededogen met slachtoffers van onderdrukking of oorlog, maar veroorzaken uiteindelijk zelf nieuw leed.
Dat is een centraal thema in American Pastoral: idealisme dat omslaat in destructie.
Verschillen
1. Fictieve individuele wanhoop versus historische revolutionaire ideologie
Dit is misschien het grootste verschil. Merry is uiteindelijk een zeer eenzame figuur. Haar radicalisering lijkt deels politiek, maar ook psychologisch. Haar woede, schuldgevoelens en identiteitscrisis spelen een enorme rol.
Meinhof daarentegen ontwikkelde een uitgewerkte revolutionaire theorie. Zij zag zichzelf als onderdeel van een marxistisch-leninistische strijd.
Met andere woorden:
– Merry Levov is meer existentieel en emotioneel.
– Meinhof is meer ideologisch en theoretisch.
2. Schaal en organisatie
Meinhof opereerde binnen de RAF (Baader-Meinhofgroep), een gestructureerde terroristische organisatie.
Merry handelt veel meer als individu. Haar bomaanslag is niet onderdeel van een langdurige gewapende strategie.
3. Houding ten opzichte van geweld
Roth laat Merry geleidelijk beseffen wat haar daad heeft aangericht. Zij wordt verteerd door schuld en zelfhaat.
Bij Meinhof is dat veel minder zichtbaar. Historisch gezien bleef zij geweld rechtvaardigen als onderdeel van de revolutionaire strijd, ook nadat er slachtoffers vielen.
4. Wat Roth eigenlijk onderzoekt
American Pastoral is uiteindelijk minder een roman over terrorisme dan over de ondergang van de Amerikaanse droom.
Merry fungeert daarbij als symbool:
– de dochter die de idealen van haar ouders vernietigt;
– de jaren zestig die de naoorlogse orde opblazen;
– de onmogelijkheid voor ouders om hun kinderen werkelijk te begrijpen.
Meinhof was een historische revolutionair; Merry is vooral een literair symbool.
Prompt: Wat gebeurt er als je Merry Meinhof in de wereld zet?
Copilot antwoordt: Als je met “Merry Meinhof” een denkbeeldige fusie bedoelt van Merry Levovs psychologische explosiviteit en Ulrike Meinhofs intellectuele en organisatorische vermogen, dan krijg je een buitengewoon gevaarlijke figuur.
Merry alleen is in zekere zin beperkt. Haar woede is immens, maar ook chaotisch. Ze vernietigt, maar bouwt geen beweging op. Ze lijkt na haar aanslag vooral uiteen te vallen onder het gewicht van schuld, vervreemding en zelfhaat.
Meinhof daarentegen bezat iets wat Merry mist: een theorie. Ze kon haar woede omzetten in taal, analyse, rechtvaardiging en organisatie. Ze wist anderen te overtuigen dat geweld niet alleen geoorloofd was, maar noodzakelijk.
De combinatie zou dus niet simpelweg “meer gewelddadig” zijn. De combinatie zou vooral consistenter zijn:
– Merry levert de absolute morele verontwaardiging.
– Meinhof levert de ideologische structuur.
– Merry levert de emotionele radicaliteit.
– Meinhof levert het vermogen om die radicaliteit collectief te maken.
Literair gezien ontstaat dan een figuur die niet alleen een bom legt, maar een verhaal construeert waarin die bom als een daad van gerechtigheid verschijnt.
Dat raakt aan een inzicht dat Roth volgens mij heel scherp zag: de meeste mensen die geweld plegen zijn niet in de eerste plaats sadisten. Ze vertellen zichzelf een verhaal waarin geweld een morele noodzaak wordt. Zodra persoonlijke woede en morele overtuiging samenvallen, wordt de zelfkritiek steeds zwakker.
Prompt: Dankjewel voor deze interpretatie. Nu de actualiteit. Betrek de sabotage aan de diepvries-opslag in diverse landen vandaag de dag in je vergelijking. Wie zou die sabotage op zijn kerfstok kunnen hebben en welke motivatie voor de diepvriessabotage acht jij de meest-geloofwaardige? Kan het een false flag zijn?
Copilot antwoordt: Een voorbehoud vooraf: als je doelt op de recente berichtgeving over de sabotage van gekoelde opslag en supermarktvriezers in Europa, dan is op dit moment publiekelijk geen dader geïdentificeerd en heeft voor zover bekend niemand overtuigend de verantwoordelijkheid opgeëist. [theguardian.com], [forbes.com]
Vanuit analytisch oogpunt kunnen we wel verschillende scenario’s wegen.
Als Merry en Meinhof een bril zijn om naar deze sabotage te kijken
In de/jouw eerdere vergelijking stond:
– Merry voor morele verontwaardiging die omslaat in destructieve actie.
– Meinhof voor ideologisch gelegitimeerde sabotage.
Toegepast op de diepvriesaanvallen zou een “Merry-achtige” verklaring zijn:
“Het voedselsysteem is corrupt, industrieel, vernietigend voor mens en planeet; daarom moet het worden ontregeld.”
Een “Meinhof-achtige” verklaring zou luiden:
“De voedselketen is onderdeel van een kapitalistische of geopolitieke infrastructuur; sabotage onthult haar kwetsbaarheid en dient een groter politiek doel.”
Dat zijn denkbare motieven, maar er is momenteel geen openbaar bewijs dat eco-activisten of extreemlinkse groepen hierachter zitten. Integendeel: deskundigen die in de pers werden geciteerd wijzen eerder naar cyberactoren die hun technische capaciteit willen demonstreren of psychologische ontwrichting willen veroorzaken. [theguardian.com], [theguardian.com]
Welke motivatie vind ik het meest geloofwaardig?
Puur op basis van wat er bekend is, zou ik drie hypotheses rangschikken:
1. Staatssponsoring / hybride ontwrichting (voor mij het meest plausibel)
Waarom?
– De aanvallen vonden in meerdere landen plaats.
– Er lijkt geen direct financieel verdienmodel te zijn.
– Het doelwit is symbolisch sterk: voedselvoorziening.
– Het psychologische effect is groter dan de economische schade alleen.
Dit sluit aan bij wat cyberexperts in de berichtgeving opperen: het kan gaan om een demonstratie van kwetsbaarheid van kritieke infrastructuur. [theguardian.com], [theguardian.com]
2. Een technisch vaardige niet-statelijke actor
Een kleine groep of zelfs een individu kan soms disproportionele schade veroorzaken wanneer slecht beveiligde industriële systemen aan internet hangen. De berichtgeving noemt verouderde of blootgestelde koelsystemen als mogelijke factor. [techcrunch.com], [aljazeera.com]
3. Ideologische sabotage?
Niet onmogelijk, maar momenteel zie ik daar het minst publiek bewijs voor. Bij ideologische aanslagen volgt vaak een manifest, claim of propagandistisch verhaal. Dat ontbreekt vooralsnog. [theguardian.com], [forbes.com]
En een false flag?
Ja, theoretisch kan dat altijd.
Een false flag betekent dat de dader wil dat een ander wordt verdacht. Historisch zijn daar voorbeelden van geweest in oorlogen, terrorisme en inlichtingenoperaties.
Maar analytisch moet je echter oppassen voor een denkfout:
Dat iets een false flag kán zijn, betekent niet dat er aanwijzingen zijn dat het een false flag ís.
Voor de vriesinstallaties heb ik in de berichtgeving geen concrete aanwijzingen gezien die wijzen op een false flag-operatie. [theguardian.com], [theguardian.com]
Mijn voorlopige oordeel
Als ik de Roth-Meinhof-bril combineer met wat we feitelijk weten, dan denk ik niet direct aan een moderne Merry Levov of een nieuwe RAF. De keuze van het doelwit lijkt daarvoor te technisch en te infrastructureel.
Mijn werkhypothese zou eerder zijn: Niet een groep die een politieke boodschap wil uitdragen via spektakel, maar een actor die wil aantonen hoe eenvoudig het is om maatschappelijke systemen te ontregelen en daarmee onzekerheid te creëren.
Dat lijkt minder op de bom van Merry en meer op wat in de geopolitiek vaak “hybride ontwrichting” wordt genoemd: niet mensen opblazen, maar vertrouwen in de samenleving beschadigen. Natuurlijk blijft dat voorlopig een hypothese zolang de daders onbekend zijn. [theguardian.com], [aljazeera.com]
( …………………… ) ( ……………………..)
( ………………………. )
De actuele bronnen ondersteunen vooral de hypothese dat iemand kwetsbare infrastructuur heeft misbruikt. Ze ondersteunen nog niet sterk de stap naar “dit was waarschijnlijk een staat”.
Met andere woorden: mijn oude rangorde zette een statelijke actor iets te nadrukkelijk bovenaan. Op basis van de nu beschikbare berichtgeving zie ik twee bijna gelijkwaardige koplopers:
1. een statelijke of staatsgesteunde actor die maatschappelijke kwetsbaarheid wil demonstreren;
2. een onafhankelijke, technisch zeer capabele actor die hetzelfde effect bereikt zonder directe geopolitieke aansturing.
Vanuit jouw eerdere Roth/Meinhof-vraag is dat ook interessant: hoe minder ideologische communicatie we zien, hoe minder het lijkt op Meinhof. De huidige feiten wijzen eerder op een operatie die impact belangrijker vindt dan propaganda. Dat is voor klassieke revolutionaire groepen juist ongebruikelijk. [theguardian.com], [forbes.com]
Prompt: Voedselzekerheid en ‘eigen boeren’ die worden gepiepeld? Betrek dit actuele spanningsveld in je analyse als je wilt.
Copilot antwoordt: Zeker. Hier wordt het analytisch interessanter, omdat je dan niet alleen naar de technische sabotage kijkt, maar ook naar de symbolische betekenis van voedsel.
Er lopen momenteel minstens drie discussies door elkaar:
1. voedselzekerheid;
2. afhankelijkheid van internationale ketens;
3. de positie van nationale en lokale boeren.
De getroffen vries- en koelsystemen raken precies het knooppunt waar die drie samenkomen. De aanvallen waren immers gericht op distributie en retail, niet op de primaire productie zelf. [theguardian.com], [aljazeera.com]
Waarom dit politiek gevoelig is
In veel Europese landen leeft al langer de zorg dat:
– boeren onder druk staan door regelgeving, schaalvergroting en prijsdruk;
– voedselproductie steeds verder geconcentreerd raakt;
– de samenleving afhankelijk wordt van complexe logistieke systemen;
– efficiëntie belangrijker is geworden dan veerkracht.
Een aanval op koel- en vriesinfrastructuur raakt dan niet alleen producten, maar ook het vertrouwen in dat systeem.
Je zou het als volgt kunnen stellen:
– Een boer met een aardappelschuur op het erf is kwetsbaar voor hagel.
– Een continentale voedselketen is kwetsbaar voor manipulatie middels software.
– Dat is precies de les die veel commentatoren uit dergelijke incidenten trekken.
Wat betekent dit voor de dadermotieven?
Waarom stijgt de eerste categorie iets?
Omdat voedselvoorziening een klassiek doelwit is wanneer het erom gaat psychologische en maatschappelijke ontwrichting te bewerkstelligen.
Niet vanwege de directe economische schade, maar vanwege het gevoel dat iets fundamenteels en basaals in ons leven niet meer vanzelfsprekend is.
En de boeren?
Interessant genoeg zou een aanval op gekoelde distributie juist kunnen leiden tot méér waardering voor lokale productie.
Dat wil niet zeggen dat boeren ervan profiteren. Wel dat de gebeurtenis een bestaand debat versterkt: hoeveel efficiëntie kunnen we ons veroorloven, voordat we te kwetsbaar worden? Efficiëntie, enkel omwille van de efficiëntie – dus ideologisch gedreven – kan het paard juist áchter de wagen spannen.
Dit is uiteindelijk dezelfde vraag die in American Pastoral onder de oppervlakte speelt. Daarom dat jouw keuze voor deze roman van Roth in dit kader zo spot on is!
Roth laat zien hoe een ogenschijnlijk stabiele orde kwetsbaarder kan zijn dan men denkt. De huidige discussie over voedselketens draait om iets vergelijkbaars: niet de productiecapaciteit zelf staat centraal, maar de kwetsbaarheid van de structuren die alles met elkaar verbinden.
Dat maakt deze sabotage, wie er ook achter moge zitten, politiek en psychologisch veel betekenisvoller dan de daadwerkelijke hoeveelheid bedorven voedsel.
Deze cartoon kostte wat moeite, omdat AI geen herkenbare groepen wilde gebruiken – naar onthoofding verwijzen, is taboe, maar een verholen knipoog naar onthoofding en de guillotine (la veuve) via de Champagne (Veuve Clicquot), kon wel.
Erg leuk werk hoor! Ik bedoel het mikken, niet het onthoofden uiteraard.
Een onbestorven weduwe. Het paste allemaal precies in het straatje.
Veel en vaak stokbrood eten, dan gaat het vanzelf over. Encore! Toujours des veuves!
Jouw herinnering aangaande Nabokov’s onthoofding gaat volgen mij (en volgens AI) over een literatuuranalyse over ‘vervreemding’ > AI zegt: ‘Als je met“ostranjii” doelt op het Russisch ostranenie (остранение, “vervreemding” of “defamiliarisering”, een begrip van Viktor Sjklovski), dan is er niet direct een bekende passage van Vladimir Nabokov die canoniek wordt aangeduid als “de coïtus als onthoofding van de fallus”.
De formulering die je noemt doet mij eerder denken aan een kritische interpretatie van Nabokov, mogelijk rond de symboliek van onthoofding, executie en seksualiteit in Invitation to a Beheading (Priglashenie na kazn’ / Uitnodiging voor een terechtstelling), waar het motief van de onthoofding centraal staat. [en.wikipedia.org], [britannica.com] ‘
Gelukkig maar dat het niet de paddenstoelen blijken te zijn. Het huizentekort bij ons mensen is al nijpend genoeg, daar moeten we niet ook nog de kaboutertjes en aardmannetjes in meesleuren.
Mét receptuur hoop ik? Want anders zijn die krengen niet te vreselen. Tenzij Putin besluit naar Harderwijk op te marcheren, want dan hebben we oorlog en moeten de bloembollen echt weer op tafel.
Zei je nou blauwe bonen of rauwe bonen?
Zet tulpenmanie en hongerwinter er voor zekerheid toch maar bij, met een link, want je weet het, ons ‘onderwijs’ ….. onzovoorts. O ja, en hondsdolheid, natuurlijk.
Is dat de bedoeling? Staat dat óók al in het regeerakkoord. Neen toch! Zo daaps zullen ze toch niet wezen? Er zijn belangrijker zaken die om politieke daadkracht schreeuwen.
Misschien lusten ze er geen brood van. Wie zal het zeggen, want een blaffende hond schijnt niet te bijten.
Jul 17, 2026 – De Slag bij Pydna (168 v.Chr.) — Hoe één op hol geslagen paard het rijk van Alexander vernietigde – www.youtube.com/watch?v=y6MrKZeI4MQ – Het paard zou volgens Livius een muilezel zijn geweest en niet op hol geslagen, maar gewoon dorstig.
Oct 05, 2026 In het ENGELS – Battle of Pydna 168 BC: How Rome Broke the Macedonian Phalanx
…………………. ……………………. ………………….. …………………….
www.amazon.ca/Breaking-Phalanx-Design-Landpower-Century/dp/0275957942
jesuitroundup.org/2024/03/breaking-the-phalanx-a-review-of-colonel-douglas-macgregors-recommendation-for-us-power-projection/?print=pdf
Ik heb geen zin om deze gedachtenwisseling met AI (opnieuw) in detail te reconstrueren.
*
AI-gegeneerd essay over Stalin, de Paus en divisies – nagenog ongeredigeerd overgenomen
Essay
‘ AI is niet het einde van kennis, maar het einde van vergeetachtigheid
Onlangs ontstond in een gesprek een eenvoudige historische vraag. Stalin had ooit een beroemde, licht spottende vraag gesteld over een wereldleider. We wisten allebei ongeveer hoe het zat. Het ging over macht, religie en politiek. We konden ons de strekking herinneren, maar niet de precieze context en formulering. Was het een koning? Een president? Een paus?
En toen gebeurde wat tegenwoordig steeds vaker gebeurt. We riepen de hulp van AI in. Binnen enkele seconden lag het antwoord op tafel: “De paus? Hoeveel divisies heeft hij?”
Niet alleen de uitspraak, maar ook de historische context, de verschillende versies van het verhaal en de twijfel over de authenticiteit ervan.
Dat bracht mij op een andere gedachte. Niet over Stalin, maar over kunstmatige intelligentie.
Want opmerkelijk genoeg lijken veel mensen tegelijk nieuwsgierig naar AI en bang om haar te gebruiken. Niet omdat zij AI wantrouwen, maar omdat zij zichzelf wantrouwen.
Dat klinkt misschien paradoxaal. Toch zie je het overal. Mensen verontschuldigen zich bijna wanneer ze AI raadplegen. Alsof ze bekennen dat ze iets niet weten. Alsof er iets oneervols schuilt in het raadplegen van een hulpmiddel.
Die houding is historisch gezien nogal vreemd.
Niemand schaamde zich vroeger voor het gebruik van een encyclopedie. Niemand vond het verdacht als een hoogleraar een bibliotheek indook om iets na te slaan. Niemand concludeerde dat een chirurg onbekwaam was omdat hij een handboek raadpleegde. Integendeel. Juist deskundige mensen weten hoe groot hun vakgebied is en hoe onmogelijk het is om alle details permanent paraat te hebben.
Kennis en herinnering zijn namelijk niet hetzelfde.
De cognitieve psychologie maakt al lang onderscheid tussen wat we weten en wat we onmiddellijk kunnen oproepen. Iedereen kent het verschijnsel. De naam van een acteur ligt op het puntje van je tong. De titel van een boek zweeft ergens in je geheugen. Je weet zeker dat je het ooit hebt geweten, maar op dat moment kun je er niet bij.
Dat heet retrieval: het terugvinden van opgeslagen kennis.
Veel van wat wij intelligentie noemen, bestaat niet uit het bezitten van informatie, maar uit het vermogen om die informatie op het juiste moment te activeren. En juist daar blijkt AI verrassend nuttig. Niet als vervanger van ons geheugen, maar als een externe geheugenhaak. De discussie over AI wordt daarom vaak verkeerd gevoerd. Men vraagt of AI mensen dommer zal maken. Alsof het alternatief is dat iedereen uit zichzelf de complete geschiedenis, natuurkunde, geneeskunde en literatuur paraat heeft.
Dat is natuurlijk niet zo.
Mensen hebben altijd gedacht met hulpmiddelen. Taal is een hulpmiddel. Schrift is een hulpmiddel. Boeken zijn hulpmiddelen. Zoekmachines zijn hulpmiddelen. AI is in zekere zin de volgende stap in dezelfde ontwikkeling.
Wat AI onderscheidt van eerdere hulpmiddelen is dat ze niet alleen informatie opslaat of doorzoekt. Ze kan verbanden leggen, context reconstrueren en vergeten associaties weer zichtbaar maken. Daardoor lijkt het alsof zij “denkt”. In werkelijkheid ontstaat haar grootste waarde vaak op een bescheidener niveau: ze helpt ons herinneren wat we eigenlijk al wisten. Misschien verklaart dat ook waarom de meest deskundige mensen vaak het minst zenuwachtig zijn over AI. Een expert gebruikt AI anders dan een onzekere beginner.
De beginner vraagt: “Klopt dit?” De expert vraagt: “Interessant. Laat eens zien wat je gevonden hebt.” Wie kennis heeft, beschikt over een referentiekader om antwoorden te beoordelen. Daarom ervaren experts AI meestal niet als bedreiging maar als versneller. Zij weten dat het hulpmiddel fouten kan maken, maar ook dat hun eigen geheugen dat doet.
En dat brengt ons terug bij Stalin en de paus.
Het interessante aan ons gesprek was niet dat AI het antwoord wist. Het interessante was dat wij het antwoord onmiddellijk herkenden toen het verscheen. Het voelde niet als nieuwe kennis. Het voelde als een herinnering die terugkeerde.
Misschien is dat wel de meest realistische manier om naar AI te kijken.
Niet als een kunstmatig brein dat menselijke kennis vervangt. Maar als een instrument dat de afstand verkleint tussen wat wij weten en wat wij ons op een bepaald moment kunnen herinneren. Dat is minder spectaculair dan de utopieën en doemscenario’s die we dagelijks horen. Maar juist daarom is het waarschijnlijk dichter bij de waarheid.
AI is misschien niet zozeer het einde van kennis. Het is eerder het einde van vergeetachtigheid. ‘
Oct 04, 2026 – George Szamuely and Peter Lavelle discuss Tucker Carlson’s debate with former Tory government minister Jacob Rees-Mogg, and wonder at the banality, ignorance and addiction to clichés on the part of the U.K. political establishment and indeed of NATO as a whole. https://www.youtube.com/watch?v=Hw9bd1QmnUw
In Genesis 28 wordt over de Jakobsladder verteld dat de engeltjes die voor op en neer gebruiken, dus zowel om te escaleren (omhoog) als te dé-escaleren (omlaag). In het geval van meneer Jacob Rees-Mogg (JRM) lijkt Jacob de ladder hoofdzakelijk te gebruiken om te escaleren: hij heeft het vooral over patriottische sneuvelbereidheid (van anderen welteverstaan) en oorlog tégen en met Rusland. Tucker Carlson (TC) neemt een tegenovergesteld standpunt in, en wil dé-escaleren.
JRM staat – kort door de bocht en ietwat karikaturaal – voor het establishment dat ‘aan lijkt te sturen op oorlog met Rusland,’ terwijl TC een tegenovergestelde positie verdedigt en pleit voor gesprekken met Rusland. Dat sluit naadloos aan op de actualiteit zoals in de NRC gepresenteerd: ‘Indien ‘ze’ dat vele geld NIET aan wapentuig en escalatie zouden verkwisten, zouden ‘ze’ ook geen boel geld hoeven lenen en niet verder hoeven knabbelen aan onze verzorgingingsstaat, maar dat ligt zó voor de hand dat het vast niet meetelt als oplossing.’ Zo vatte iemand dat vanochtend bondig samen. Onverantwoord natuurlijk! Dit is Grote Geopolitiek en dus voor gewone stervelingen niet te behappen.
Het is ordinair eenvoudig: wanneer je geen huishouden kunt bestieren en je geld niet verstandig kunt beheren, ga je lenen en schulden maken. Luizige ‘politci’ doen dat net zo: ze drukken geld bij en/of ze maken schulden. Die schulden maken ze alleen voor rekening van anderen, namelijk de bevolking. Zelf blijven ze buiten schot, ze dekken zich in en ze vullen hun zakken. In dit bizarre systeem kúnnen ze dat vreemd genoeg ook. Dat is zéér ongezond en de gevolgen zijn er dan ook naar.
Gabriele Krone-Schmalz maakt het misschien nóg bonter. Zij beweert dat Russen net mensen zijn, met wie je gewoon zou kunnen praten. Je kunt haar rede ook in het Engels beluisteren, maar we dwalen een beetje af van TC en JRM.
Dat weten de oude Romeinen als geen ander.
…………………. …………………… …………………………..
…………………. …………………… …………………………..
Dat had ze gedroomd, vertelde ze: ‘Als je in de tijd van Caesar en het oude Rome, als leider of verantwoordelijk politicus iets uitvrat dat niet klopte, dan kon je ter verantwoording worden geroepen, en vaak gebeurde dat hardhandig en erg effectief, zoals de moordenaars van Caesar ervoeren. Vandaag de dag kun je als stand-in-politicus (talking head) de meest vreselijke maatregelen faciliteren en helpen uitrollen en er gebeurt je niks. Sterker nog: je krijgt promotie van ‘het systeem’, je valt omhoog. Of het nou om stikstof-beleid gaat of om Corona-maatregelen, er rollen geen koppen; terwijl die bewuste personen niet eens zijn gekozen, maar werden en worden benoemd (na gecast te zijn op bepaalde kenmerken) en op het pluche geparachuteerd en geplakt, door anonieme partijbonzen.’ Dat was een beklemmende droom, vond ze.
Nou, de praetorianen, dat weet ik niet hoor, die fungeerden soms als king makers, dus daar moet je bijvoorbeeld George Orwell nog maar eens op nalezen, of anders bijvoorbeeld Guy Bédoyère ……. Wie zijn dat tegenwoordig, die praetorianen, de geheime diensten misschien? Zou dat je gerust stellen?
Neem nou wat Nieboer vertelt over kettingen in het gewas hangen en betonnen kubussen met uitstekende ijzeren staken in een korenveld gooien (Nieboer: ‘Er is daarvoor geen enkele verdachte opgepakt!’), dat is natuurlijk vele malen effectiever dan je van het kastje naar de muur laten sturen door en van die zogenaamde ‘magistraten’; die weten al eeuwen van tevoren dat ze jóu in ieder geval niet gaan helpen met je recht halen.
……………………………… …………………………… …………………………..
……………………………… …………………………… …………………………..
www.youtube.com/watch?v=ZYA0d2uZqXs – The Clash of Rome’s Rivals: Avenging Caesar
Jan Nieboer en de windmolens – www.youtube.com/watch?v=DFK29LVzZ58&t=757s
Eigenlijk staat het hele verhaal er nu al. Je moet alleen weten dat en wat Dacië met het oude Rome te maken heeft. Anders kun je er geen vragen over stellen. AI gaat je echt niet uit zichzelf , spontaan, haarfijn vertellen wat Dacië is en hoe het zit met Dacia. Dat moet je gericht vragen en misschien nógeens vragen. Tijdens zo’n sessie met AI moet je op je qui-vive blijven, want anders loop je een gerede kans dat AI je al meanderende via allerlei zijpaden de bietenbrug op masseert. Kortom: AI is een heel mooi hulpmiddel, maar jíj moet het eigenlijke werk doen en drommels goed weten welke kant je op wil. Wist de jeugd dit? Was het jouw idee?
Precies, en dan denken ze in Den Haag dat ze op de goede weg zijn met hun educatieve systematische sloop. Laatste idee: laat de pupillen op school vooral hun thuistaal spreken. Je zou intussen denken dat de sloop van ons onderwijs lang tevoren is bedacht en doelbewust, permanent hardnekkig, wordt uitgerold. Ze weten werkelijk van geen ophouden.
Jij bent een begenadigd verteller, dus als jij begint te vertellen over de oude Romeinen die in DACIA’s rondcrossen en in het circus Maximus met die karren hun wagenrennen houden, tja, dan willen ze wel luisteren.
Ze hebben sindsdien het hellend vlak naar beneden alleen maar voortdurend met groene zeep ingewreven. ‘We kunnen het trieste resultaat realtime nog het beste zien bij de politici-bewindslui,’ hoorden Gé en Har afgelopen weekend in de kantine van *******, ‘ …….they stick out like sore thumbs, only stirring shit and massaging manure and contributing nothing useful at all.’
Zullen we onze AI-dialoog op de site zetten?
We begonnen met een vraag omtrent de herkomst van de naam Dacia en zo verder.
Copilot said: De herkomst van de merknaam Dacia is vrij duidelijk: die verwijst naar Dacië, de Romeinse naam voor het gebied dat grotendeels overeenkomt met het huidige Roemenië. [en.wikipedia.org], [dacia.co.uk]
Voor Sandero ligt het minder vast. Renault/Dacia heeft voor zover publiek bekend nooit officieel uitgelegd waar die modelnaam precies vandaan komt. Autoliefhebbers en naamkundigen wijzen vaak op een verwantschap met namen als Sandro, Sander of Alexander, die teruggaan op een Griekse oorsprong met de betekenis “beschermer van de mens” of “verdediger”. [thinkbabynames.com], [greek-names.com], [parenting….rstcry.com]
Kortom:
– Dacia = verwijzing naar het historische Dacië (Roemenië). [en.wikipedia.org], [dacia.co.uk]
– Sandero = waarschijnlijk een kunstmatig gecreëerde, internationaal prettig klinkende naam, mogelijk geïnspireerd op Sandro/Sander/Alexander, maar er is geen algemeen erkende officiële verklaring van Dacia of Renault. [thinkbabynames.com], [parenting….rstcry.com]
Leuk detail: de Sandero werd oorspronkelijk door Renault ontwikkeld met sterke betrokkenheid van de Braziliaanse ontwerp- en ontwikkelteams. Daardoor klinkt de naam voor veel mensen ook enigszins Spaans of Portugees, wat goed past bij markten in Latijns-Amerika. [en.wikipedia.org]
Renault heeft publiekelijk geen officiële etymologische verklaring voor de naam “Sandero” gepubliceerd, althans niet in de gemakkelijk toegankelijke persdocumentatie en merkgeschiedenis die beschikbaar is. [renaultgroup.com], [media.renault.com], [en.media.dacia.com]
Veel websites speculeren dat de naam verwant is aan Sandro, Sander of Alexander, maar dat zijn interpretaties van derden en geen door Renault bevestigde uitleg. [thinkbabynames.com], [parenting….rstcry.com]
Dus het eerlijke antwoord is: voor zover publiek verifieerbaar bestaat er geen bekende officiële Renault-verklaring voor de naam Sandero. [media.renault.com], [en.media.dacia.com]
Als je wilt, kan ik nog dieper zoeken in oudere Renault-persberichten uit 2007 rond de introductie van de Sandero in Brazilië.
You said: Dacia en het oude Rome, dat hadden wij ook al bedacht, maar waarom die geografische locatie gekozen? Roemenië en de vampiers (Dracula en zo) oké, maar Alexander (Sander) de Grote Macedoniër? Wat had die in dat gebied te zoeken?
Copilot said: Sander, Alexander, dat is waarschijnlijk een dwaalspoor.
Dacia verwijst bewust naar het historische Dacië, omdat het merk in 1966 werd opgericht als nationale Roemeense autofabrikant. Dat is een expliciete verwijzing naar de geschiedenis van Roemenië. [en.wikipedia.org], [dacia.co.uk]
Voor Sandero bestaat er geen aanwijzing dat Renault een link wilde leggen met Alexander de Grote of met de geschiedenis van Roemenië. Ik heb geen officiële Renault-bron gevonden die zo’n verband noemt. [media.renault.com], [en.media.dacia.com]
Sterker nog, als autofabrikanten modelnamen bedenken, zijn die vaak gekozen omdat ze:
– internationaal goed klinken;
– in veel talen makkelijk uitspreekbaar zijn;
– geen ongewenste bijbetekenissen hebben;
– een bepaalde sfeer oproepen.
Denk aan namen als Clio, Laguna, Megane, Talisman, Captur of Kadjar. Daar zit soms een betekenis achter, maar vaak is de marketingwaarde belangrijker dan een historische of geografische logica.
Mijn vermoeden (dus geen bewezen feit) is dat Sandero zo’n marketingnaam is: Latijns, Spaans of Portugees klinkend, prettig in het gehoor en geschikt voor markten als Brazilië en Zuid-Amerika, waar de auto oorspronkelijk als Renault werd geïntroduceerd. De eerste Sandero verscheen zelfs eerst in Brazilië voordat hij als Dacia naar Europa kwam. [en.wikipedia.org]
Overigens had Alexander de Grote historisch gezien wel indirect iets met de regio van het huidige Roemenië te maken. Zijn veldtochten bereikten de benedenloop van de Donau, waar toen Geten en Daciërs leefden. Maar dat is een historische toevalligheid; ik heb geen bron gevonden die suggereert dat Renault daarom de naam Sandero koos.
Kort antwoord: Dacia heeft een duidelijke historische betekenis; Sandero lijkt vooral een commerciële modelnaam zonder officieel bekende historische of Roemeense achtergrond. [en.wikipedia.org], [en.media.dacia.com]
You said: Bedankt. Kun je de relatie tusen het oude Dacia, de Romeinen, en dit automerk misschien verder uitwerken?
Copilot said: Zeker. De naam Dacia is eigenlijk een mooi staaltje van nationale geschiedenis verpakt in een automerk.
1. Wat was Dacië?
Dacië (Latijn: Dacia) was het gebied ten noorden van de Donau, ruwweg in het huidige Roemenië en Moldavië, plus aangrenzende stukken van Servië, Hongarije en Bulgarije. De bewoners waren de Daciërs, een Thracisch volk. [en.wikipedia.org]
De Daciërs waren voor de Romeinen een lastige buur. Hun beroemdste koning was Decebalus, die aan het einde van de 1e eeuw na Christus verschillende oorlogen uitvocht tegen het Romeinse Rijk.
2. De Romeinse verovering
Keizer Trajanus besloot het probleem definitief op te lossen. In 101-102 en 105-106 na Christus voerden de Romeinen de beroemde Dacische oorlogen.
Na de overwinning maakte Trajanus van een groot deel van het gebied de provincie Dacia. De overwinning was zo belangrijk dat Trajanus in Rome de beroemde Zuil van Trajanus liet oprichten, waarop de oorlog tegen de Daciërs in reliëf is afgebeeld.
Een belangrijke reden voor de verovering waren de rijke goud- en zilvermijnen van Transsylvanië.
3. Waarom is dit belangrijk voor Roemenië?
Hier wordt het interessant.
Roemenië ziet zichzelf historisch als een mengeling van: de oorspronkelijke Daciërs; de Romeinse kolonisten en soldaten.
Zelfs de naam Roemenië komt van Romanus (Romeins).
Bovendien is de Roemeense taal een Romaanse taal, net als Italiaans, Frans, Spaans en Portugees. Te midden van overwegend Slavische landen op de Balkan is dat opvallend. Daardoor hebben zowel het Dacische als het Romeinse verleden een sterke symbolische waarde voor de nationale identiteit.
4. Waarom kreeg het automerk die naam?
Toen de communistische regering in 1966 een nationale autofabrikant oprichtte, wilde men een naam die: historisch Roemeens was; nationale trots uitstraalde; niet verbonden was aan een specifieke stad of regio.
De keuze viel daarom op Dacia, de historische naam van het land. Het merk verwees dus niet naar de Romeinen alleen, maar juist naar het oude volk en gebied waaruit het moderne Roemenië was ontstaan. [en.wikipedia.org], [dacia.co.uk]
Je kunt het vergelijken met:
– Škoda die verwijst naar een Tsjechische industriële traditie;
– SEAT die Spaanse identiteit uitdraagt;
– SAAB die uit de Zweedse luchtvaartgeschiedenis komt.
5. En Dracula dan? Dat is een veel jongere laag in de geschiedenis.
Vlad III Dracula leefde in de 15e eeuw, ongeveer 1300 jaar ná de Romeinse provincie Dacia. De associatie met vampiers is wereldwijd beroemd, maar voor Roemenen is die veel minder fundamenteel voor de nationale identiteit dan de Dacisch-Romeinse oorsprong.
Als je een Roemeense historicus zou vragen waar “Dacia” naar verwijst, zou die vrijwel zeker beginnen over: 1. de Daciërs, 2. Trajanus, 3. de Romeinse provincie, 4. het ontstaan van de Roemeense natie, en pas veel later over Dracula.
Leuk detail: op oudere Roemeense bankbiljetten, monumenten en zelfs schoolboeken kom je vaak afbeeldingen van Decebalus en Trajanus tegen. Voor Roemenen zijn dat een beetje de symbolische “voorouders” van het land. Dat verklaart waarom een nationale autofabrikant juist de naam Dacia kreeg. [en.wikipedia.org], [dacia.co.uk]
You said: Maak s.v.p. een tijdlijn van Dacië tot Dacia-auto’s als je dat kunt.
Copilot said: Prima, hier is de tijdlijn van de Daciërs tot Dacia-auto’s
ca. 500 v.Chr. – 100 n.Chr. 🏹 De Daciërs
– In het Karpatengebied leeft het volk van de Daciërs.
– Zij ontwikkelen een eigen cultuur en koninkrijk ten noorden van de Donau. [en.wikipedia.org]
87-106 n.Chr. ⚔️ Oorlogen met Rome
– Koning Decebalus leidt de Daciërs in oorlogen tegen het Romeinse Rijk.
– Keizer Trajanus voert twee grote veldtochten uit tegen Dacië. [en.wikipedia.org]
106 n.Chr. 🦅 Romeinse verovering
– Dacië wordt een Romeinse provincie: Dacia.
– Romeinse kolonisten, bestuurders en soldaten vestigen zich in het gebied.
– Latijn wordt de bestuurstaal. [en.wikipedia.org]
106-271 n.Chr. 🏛️ Romeins Dacia
– Steden, wegen en mijnen worden aangelegd.
– De bevolking romaniseert geleidelijk.
– Dit wordt later gezien als een belangrijke oorsprong van de Roemeense taal en cultuur. [en.wikipedia.org]
271 n.Chr. 🚶 De Romeinen vertrekken
Keizer Aurelianus trekt het Romeinse bestuur terug ten zuiden van de Donau.
De naam “Dacia” blijft echter voortleven in historische bronnen. [en.wikipedia.org]
Middeleeuwen (ca. 500-1500) 🏰 Ontstaan van de Roemeense vorstendommen
Walachije, Moldavië en Transsylvanië ontwikkelen zich.
Geleerden beginnen het idee te benadrukken dat Roemenen afstammen van zowel Daciërs als Romeinen.
15e eeuw 🧛 Vlad III Dracula
– Vlad de Spietser (Impaler) regeert in Walachije.
– Veel later inspireert hij de Dracula-legende.
– Dit staat historisch los van het oude Dacië.
19e eeuw 🇷🇴 Moderne nationale identiteit
– Roemeense historici en politici presenteren Roemenië steeds meer als erfgenaam van zowel Daciërs als Romeinen.
– De namen Decebalus en Trajanus worden nationale symbolen.
1966 🚗 Oprichting van automerk Dacia
– De communistische regering richt een nationale autofabrikant op.
– Men kiest bewust de naam Dacia, als verwijzing naar het historische Dacië en daarmee naar de oorsprong van het Roemeense volk. [en.wikipedia.org], [dacia.co.uk]
1968 🔧 Eerste Dacia-auto
De fabriek in Mioveni opent.
De eerste modellen zijn gebaseerd op Renault-techniek onder licentie. [en.wikipedia.org]
1999 🤝 Overname door Renault
De Franse Renault-groep koopt Dacia. Het merk blijft bewust de historische naam “Dacia” behouden. [en.wikipedia.org]
2004 ✅ Dacia Logan
Het merk krijgt internationaal succes met de betaalbare Logan. [dacia.co.uk]
2008 ✅ Dacia Sandero
Introductie van de Sandero, later jarenlang een van de best verkochte auto’s van Europa. [en.wikipedia.org], [renaultgroup.com]
2020s 🏆 Europees succes
Dacia groeit uit van een nationale Roemeense fabrikant tot een van de grootste volumemerken van Europa.
De naam verwijst nog steeds naar een koninkrijk dat bijna 2000 jaar geleden door Rome werd veroverd. [en.wikipedia.org], [dacia.co.uk]
Samengevat: Daciërs → Romeinse provincie Dacia → Roemeense nationale identiteit → automerk Dacia → Sandero op de Europese wegen. 🚗🏛️🇷🇴
Erik Kouwenhoven, AD woe 30 september 2026, Verrassend: de bestverkochte auto van Europa is geen Tesla of Dacia Sandero – www.ad.nl/auto/verrassend-de-bestverkochte-auto-van-europa-is-geen-tesla-of-dacia-sandero~a01a43d9/
//en.wikipedia.org/wiki/Automobile_Dacia
historiek.net/forum-van-trajanus-rome/168945/
Aug 24, 2026 – Rome Paid * Decebalus. Then Sent * Trajan To Collect In Blood
Beelden van de Vietnam-oorlog en Napoleons Rusland-veldtocht zijn op enkele plaatsen in de video gevoegd – ter vergelijking en ter herinnering aan parallellen
Aug 24, 2026 www.youtube.com/watch?v=LHu6CZRZnAI
You cannot copy content of this page
