PARKEER

 

2026.11.02  –  ‘Momenteel zijn er meerdere cyberaanvallen op koelinstallaties, van diverse leveranciers, in Europa, waaronder in Nederland. Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) monitort de situatie nauwlettend en doet onderzoek. In dit bericht geven we advies aan organisaties die in bezit zijn van koelinstallaties en geven we toelichting op de rol van het NCSC bij cyberincidenten.’   –  www.ncsc.nl/nieuws/in-het-nieuws-cyberaanvallen-op-koelinstallaties-in-europa.

*

Prompt: Vergelijk – indien je dat tenminste kunt – Merry Levov uit American Pastoral, met Ulrike Meinhof van Die Rote Armee. Beiden gebruikten bommen. Wat zijn de overeenkomsten en welke verschillen ontwaar jij?

Copilot antwoordt: Die vergelijking is interessant, juist omdat Philip Roth vrijwel zeker bewust speelt met de politieke radicalisering van de jaren zestig en zeventig, waarvan figuren als Ulrike Meinhof een iconisch voorbeeld zijn.
Overeenkomsten
1. Radicalisering vanuit morele verontwaardiging
Zowel Merry Levov als Ulrike Meinhof beginnen niet als “gewelddadige monsters”, maar vanuit een gevoel dat de wereld fundamenteel onrechtvaardig is.
– Merry raakt geobsedeerd door de Vietnamoorlog en ziet Amerika als een moorddadige staat.
– Meinhof zag West-Duitsland als medeplichtig aan imperialisme, kapitalistische uitbuiting en de oorlog in Vietnam.
Beiden komen tot de conclusie dat gewone protesten onvoldoende zijn.
2. Het geloof dat geweld noodzakelijk is
Op een bepaald moment verschuift bij beiden de vraag van “is geweld verkeerd?” naar “is geweld soms noodzakelijk?”
Dat is een klassieke stap in revolutionair denken: geweld wordt niet meer gezien als misdaad, maar als politiek instrument.
3. Breuk met familie en burgerlijke wereld
– Merry verbreekt in feite de band met haar ouders en haar vroegere leven.
– Meinhof breekt met haar bestaan als journaliste, intellectueel en moeder.
Beiden verlaten een relatief bevoorrechte omgeving en kiezen voor clandestiniteit en extremisme.
4. De tragische paradox
Beiden zeggen te handelen uit mededogen met slachtoffers van onderdrukking of oorlog, maar veroorzaken uiteindelijk zelf nieuw leed.
Dat is een centraal thema in American Pastoral: idealisme dat omslaat in destructie.

Verschillen
1. Fictieve individuele wanhoop versus historische revolutionaire ideologie
Dit is misschien het grootste verschil. Merry is uiteindelijk een zeer eenzame figuur. Haar radicalisering lijkt deels politiek, maar ook psychologisch. Haar woede, schuldgevoelens en identiteitscrisis spelen een enorme rol.
Meinhof daarentegen ontwikkelde een uitgewerkte revolutionaire theorie. Zij zag zichzelf als onderdeel van een marxistisch-leninistische strijd.
Met andere woorden:
– Merry Levov is meer existentieel en emotioneel.
– Meinhof is meer ideologisch en theoretisch.
2. Schaal en organisatie
Meinhof opereerde binnen de RAF (Baader-Meinhofgroep), een gestructureerde terroristische organisatie.
Merry handelt veel meer als individu. Haar bomaanslag is niet onderdeel van een langdurige gewapende strategie.
3. Houding ten opzichte van geweld
Roth laat Merry geleidelijk beseffen wat haar daad heeft aangericht. Zij wordt verteerd door schuld en zelfhaat.
Bij Meinhof is dat veel minder zichtbaar. Historisch gezien bleef zij geweld rechtvaardigen als onderdeel van de revolutionaire strijd, ook nadat er slachtoffers vielen.
4. Wat Roth eigenlijk onderzoekt
American Pastoral is uiteindelijk minder een roman over terrorisme dan over de ondergang van de Amerikaanse droom.
Merry fungeert daarbij als symbool:
– de dochter die de idealen van haar ouders vernietigt;
– de jaren zestig die de naoorlogse orde opblazen;
– de onmogelijkheid voor ouders om hun kinderen werkelijk te begrijpen.
Meinhof was een historische revolutionair; Merry is vooral een literair symbool.

Prompt: Wat gebeurt er als je Merry Meinhof in de wereld zet?

Copilot antwoordt: Als je met “Merry Meinhof” een denkbeeldige fusie bedoelt van Merry Levovs psychologische explosiviteit en Ulrike Meinhofs intellectuele en organisatorische vermogen, dan krijg je een buitengewoon gevaarlijke figuur.
Merry alleen is in zekere zin beperkt. Haar woede is immens, maar ook chaotisch. Ze vernietigt, maar bouwt geen beweging op. Ze lijkt na haar aanslag vooral uiteen te vallen onder het gewicht van schuld, vervreemding en zelfhaat.
Meinhof daarentegen bezat iets wat Merry mist: een theorie. Ze kon haar woede omzetten in taal, analyse, rechtvaardiging en organisatie. Ze wist anderen te overtuigen dat geweld niet alleen geoorloofd was, maar noodzakelijk.
De combinatie zou dus niet simpelweg “meer gewelddadig” zijn. De combinatie zou vooral consistenter zijn:
– Merry levert de absolute morele verontwaardiging.
– Meinhof levert de ideologische structuur.
– Merry levert de emotionele radicaliteit.
– Meinhof levert het vermogen om die radicaliteit collectief te maken.
Literair gezien ontstaat dan een figuur die niet alleen een bom legt, maar een verhaal construeert waarin die bom als een daad van gerechtigheid verschijnt.
Dat raakt aan een inzicht dat Roth volgens mij heel scherp zag: de meeste mensen die geweld plegen zijn niet in de eerste plaats sadisten. Ze vertellen zichzelf een verhaal waarin geweld een morele noodzaak wordt. Zodra persoonlijke woede en morele overtuiging samenvallen, wordt de zelfkritiek steeds zwakker.

Prompt: Dankjewel voor deze interpretatie. Nu de actualiteit. Betrek de sabotage aan de diepvries-opslag in diverse landen vandaag de dag in je vergelijking. Wie zou die sabotage op zijn kerfstok kunnen hebben en welke motivatie voor de diepvriessabotage acht jij de meest-geloofwaardige? Kan het een false flag zijn?

Copilot antwoordt: Een voorbehoud vooraf: als je doelt op de recente berichtgeving over de sabotage van gekoelde opslag en supermarktvriezers in Europa, dan is op dit moment publiekelijk geen dader geïdentificeerd en heeft voor zover bekend niemand overtuigend de verantwoordelijkheid opgeëist. [theguardian.com], [forbes.com]
Vanuit analytisch oogpunt kunnen we wel verschillende scenario’s wegen.
Als Merry en Meinhof een bril zijn om naar deze sabotage te kijken
In de/jouw eerdere vergelijking stond:
– Merry voor morele verontwaardiging die omslaat in destructieve actie.
– Meinhof voor ideologisch gelegitimeerde sabotage.
Toegepast op de diepvriesaanvallen zou een “Merry-achtige” verklaring zijn:
“Het voedselsysteem is corrupt, industrieel, vernietigend voor mens en planeet; daarom moet het worden ontregeld.”
Een “Meinhof-achtige” verklaring zou luiden:
“De voedselketen is onderdeel van een kapitalistische of geopolitieke infrastructuur; sabotage onthult haar kwetsbaarheid en dient een groter politiek doel.”
Dat zijn denkbare motieven, maar er is momenteel geen openbaar bewijs dat eco-activisten of extreemlinkse groepen hierachter zitten. Integendeel: deskundigen die in de pers werden geciteerd wijzen eerder naar cyberactoren die hun technische capaciteit willen demonstreren of psychologische ontwrichting willen veroorzaken. [theguardian.com], [theguardian.com]
Welke motivatie vind ik het meest geloofwaardig?
Puur op basis van wat er bekend is, zou ik drie hypotheses rangschikken:
1. Staatssponsoring / hybride ontwrichting (voor mij het meest plausibel)
Waarom?
– De aanvallen vonden in meerdere landen plaats.
– Er lijkt geen direct financieel verdienmodel te zijn.
– Het doelwit is symbolisch sterk: voedselvoorziening.
– Het psychologische effect is groter dan de economische schade alleen.
Dit sluit aan bij wat cyberexperts in de berichtgeving opperen: het kan gaan om een demonstratie van kwetsbaarheid van kritieke infrastructuur. [theguardian.com], [theguardian.com]
2. Een technisch vaardige niet-statelijke actor
Een kleine groep of zelfs een individu kan soms disproportionele schade veroorzaken wanneer slecht beveiligde industriële systemen aan internet hangen. De berichtgeving noemt verouderde of blootgestelde koelsystemen als mogelijke factor. [techcrunch.com], [aljazeera.com]
3. Ideologische sabotage?
Niet onmogelijk, maar momenteel zie ik daar het minst publiek bewijs voor. Bij ideologische aanslagen volgt vaak een manifest, claim of propagandistisch verhaal. Dat ontbreekt vooralsnog. [theguardian.com], [forbes.com]
En een false flag?
Ja, theoretisch kan dat altijd.
Een false flag betekent dat de dader wil dat een ander wordt verdacht. Historisch zijn daar voorbeelden van geweest in oorlogen, terrorisme en inlichtingenoperaties.
Maar analytisch moet je echter oppassen voor een denkfout:
Dat iets een false flag kán zijn, betekent niet dat er aanwijzingen zijn dat het een false flag ís.
Voor de vriesinstallaties heb ik in de berichtgeving geen concrete aanwijzingen gezien die wijzen op een false flag-operatie. [theguardian.com], [theguardian.com]
Mijn voorlopige oordeel
Als ik de Roth-Meinhof-bril combineer met wat we feitelijk weten, dan denk ik niet direct aan een moderne Merry Levov of een nieuwe RAF. De keuze van het doelwit lijkt daarvoor te technisch en te infrastructureel.
Mijn werkhypothese zou eerder zijn: Niet een groep die een politieke boodschap wil uitdragen via spektakel, maar een actor die wil aantonen hoe eenvoudig het is om maatschappelijke systemen te ontregelen en daarmee onzekerheid te creëren.
Dat lijkt minder op de bom van Merry en meer op wat in de geopolitiek vaak “hybride ontwrichting” wordt genoemd: niet mensen opblazen, maar vertrouwen in de samenleving beschadigen. Natuurlijk blijft dat voorlopig een hypothese zolang de daders onbekend zijn. [theguardian.com], [aljazeera.com]

 ( …………………… ) ( ……………………..)

( ………………………. )

De actuele bronnen ondersteunen vooral de hypothese dat iemand kwetsbare infrastructuur heeft misbruikt. Ze ondersteunen nog niet sterk de stap naar “dit was waarschijnlijk een staat”.
Met andere woorden: mijn oude rangorde zette een statelijke actor iets te nadrukkelijk bovenaan. Op basis van de nu beschikbare berichtgeving zie ik twee bijna gelijkwaardige koplopers:
1. een statelijke of staatsgesteunde actor die maatschappelijke kwetsbaarheid wil demonstreren;
2. een onafhankelijke, technisch zeer capabele actor die hetzelfde effect bereikt zonder directe geopolitieke aansturing.
Vanuit jouw eerdere Roth/Meinhof-vraag is dat ook interessant: hoe minder ideologische communicatie we zien, hoe minder het lijkt op Meinhof. De huidige feiten wijzen eerder op een operatie die impact belangrijker vindt dan propaganda. Dat is voor klassieke revolutionaire groepen juist ongebruikelijk. [theguardian.com], [forbes.com]

Prompt: Voedselzekerheid en ‘eigen boeren’ die worden gepiepeld? Betrek dit actuele spanningsveld in je analyse als je wilt.

Copilot antwoordt: Zeker. Hier wordt het analytisch interessanter, omdat je dan niet alleen naar de technische sabotage kijkt, maar ook naar de symbolische betekenis van voedsel.
Er lopen momenteel minstens drie discussies door elkaar:
1. voedselzekerheid;
2. afhankelijkheid van internationale ketens;
3. de positie van nationale en lokale boeren.
De getroffen vries- en koelsystemen raken precies het knooppunt waar die drie samenkomen. De aanvallen waren immers gericht op distributie en retail, niet op de primaire productie zelf. [theguardian.com], [aljazeera.com]
Waarom dit politiek gevoelig is
In veel Europese landen leeft al langer de zorg dat:
– boeren onder druk staan door regelgeving, schaalvergroting en prijsdruk;
– voedselproductie steeds verder geconcentreerd raakt;
– de samenleving afhankelijk wordt van complexe logistieke systemen;
– efficiëntie belangrijker is geworden dan veerkracht.
Een aanval op koel- en vriesinfrastructuur raakt dan niet alleen producten, maar ook het vertrouwen in dat systeem.
Je zou het als volgt kunnen stellen:
– Een boer met een aardappelschuur op het erf is kwetsbaar voor hagel.
– Een continentale voedselketen is kwetsbaar voor manipulatie middels software.
– Dat is precies de les die veel commentatoren uit dergelijke incidenten trekken.
Wat betekent dit voor de dadermotieven?

Waarom stijgt de eerste categorie iets?
Omdat voedselvoorziening een klassiek doelwit is wanneer het erom gaat psychologische en maatschappelijke ontwrichting te bewerkstelligen.
Niet vanwege de directe economische schade, maar vanwege het gevoel dat iets fundamenteels en basaals in ons leven niet meer vanzelfsprekend is.

En de boeren?
Interessant genoeg zou een aanval op gekoelde distributie juist kunnen leiden tot méér waardering voor lokale productie.
Dat wil niet zeggen dat boeren ervan profiteren. Wel dat de gebeurtenis een bestaand debat versterkt: hoeveel efficiëntie kunnen we ons veroorloven, voordat we te kwetsbaar worden? Efficiëntie, enkel omwille van de efficiëntie – dus ideologisch gedreven – kan het paard juist áchter de wagen spannen.

Dit is uiteindelijk dezelfde vraag die in American Pastoral onder de oppervlakte speelt. Daarom dat jouw keuze voor deze roman van Roth in dit kader zo spot on is!
Roth laat zien hoe een ogenschijnlijk stabiele orde kwetsbaarder kan zijn dan men denkt. De huidige discussie over voedselketens draait om iets vergelijkbaars: niet de productiecapaciteit zelf staat centraal, maar de kwetsbaarheid van de structuren die alles met elkaar verbinden.

Dat maakt deze sabotage, wie er ook achter moge zitten, politiek en psychologisch veel betekenisvoller dan de daadwerkelijke hoeveelheid bedorven voedsel.

 

 

* * *