
Prompt voor AI >>> Goede morgen. Laten we het geld in duiken zoals Dagobert Duck ieder dag doet. Wat is de rode draad van het Bais-Sabée-boek?
AI antwoordt >>> De rode draad van Worst Bank Scenario is hoe een wereldwijd systeem van collateral‑fraude en hergebruik van onderpand sinds 2007 stilzwijgend is ingevoerd door centrale banken, grote investment banks en asset managers — met als doel een nieuw financieel systeem te bouwen dat de zwakte van banken maskeert.
De kern van het boek is verrassend consistent over alle bronnen heen. De rode draad bestaat uit vier elementen:
1. Massale collateral‑fraude in OTC‑derivaten
Sinds 2014 documenteert Hester Bais hoe banken wereldwijd onderpand hergebruiken, doorschuiven en “shell games” spelen met derivaten. De tekorten zijn enorm:
– NL: €200 miljard, Duitsland: €400 miljard, Frankrijk: €320 miljard, VK: €300 miljard, Wereldwijd: trillions
2. Een pre‑crisis blauwdruk (2007)
Volgens Bais is er vóór de Lehman‑crisis een internationaal plan uitgerold door centrale banken, Goldman Sachs, ING, BlackRock en andere grote spelers. Doel: centralisatie van collateral om systeemzwakte te maskeren.
3. Bretton Woods 2.0
Na 2008 verklaarde de G20 de start van een nieuw multipolair financieel systeem. De collateral‑centralisatie vormt de basis voor een DLT‑gebaseerd financieel systeem waarin vanaf 2024 valuta en crypto‑assets verhandeld kunnen worden.
4. De rekening komt bij de volgende generatie
De kosten van het huidige systeem — dat volgens Bais structureel disfunctioneel is — worden doorgeschoven naar toekomstige generaties.
Synthese: wat is de echte rode draad?
Het boek is geen “gewone bankenfraude‑case”, maar een macro‑institutionele aanklacht: Een wereldwijd, door centrale banken en grote financiële instellingen gedragen collateral‑regime dat sinds 2007 stilzwijgend is ingevoerd, waarbij onderpand massaal wordt hergebruikt om systeemzwakte te verbergen — en dat dient als fundament voor een nieuw digitaal financieel systeem.
Wink Sabée’s rol is om dit complexe verhaal toegankelijk te maken; Hester Bais is de klokkenluider en analytica.

Collateral recycling (ook wel rehypothecation of collateral re‑use) betekent dat onderpand dat jij aan een financiële partij geeft niet blijft liggen, maar opnieuw wordt gebruikt door die partij om zelf weer geld te lenen, verplichtingen af te dekken of andere transacties te financieren. Het is dus circulerend onderpand — één en hetzelfde activum kan in meerdere ketens tegelijk worden ingezet.
Kern: wat gebeurt er bij collateral recycling?
De essentie is eenvoudig: Jij denkt dat jouw onderpand “vaststaat” voor jouw lening. In werkelijkheid kan de bank of broker datzelfde onderpand doorlenen, herverpanden of opnieuw inzetten in een andere transactie.
Dit creëert een keten van afhankelijkheden: jouw risico is niet alleen de waarde van het onderpand, maar ook de gezondheid van alle partijen die het onderpand verder gebruiken.
Hoe werkt het technisch?
1. Jij geeft onderpand Bijvoorbeeld staatsobligaties of crypto‑assets aan een financiële tussenpersoon.
2.De tussenpersoon mag dat onderpand hergebruiken Dit heet rehypothecation: “any use of client assets by a financial intermediary”.
3. Het onderpand wordt opnieuw ingezet Bijvoorbeeld:
als onderpand voor de financiering van de tussenpersoon zelf, door het uit te lenen in de repo‑markt, door het te gebruiken om andere klanten te bedienen die “veilige assets” nodig hebben
4. Hetzelfde onderpand kan meerdere keren circuleren In de Europese repo‑markt is empirisch aangetoond dat banken de mate van hergebruik materieel verhogen wanneer veilige assets schaars worden.
5. Risico: collateral‑ketens worden lang en kwetsbaar Als één partij in de keten faalt, kan het onderpand “vast komen te zitten” — en jij kunt het niet terugkrijgen.
Waarom doen banken dit?
1. Liquiditeit creëren – Herbruik van onderpand maakt het systeem vloeibaarder: één obligatie kan meerdere transacties ondersteunen.
2. Kosten verlagen – Het vermindert de behoefte aan nieuw onderpand en drukt financieringskosten. De Financial Stability Board noemt dit een legitiem instrument om liquiditeit te verbeteren.
3. Safe‑asset schaarste opvangen – In Europa is er structurele schaarste aan “veilige” activa (zoals Duitse Bunds). Banken gebruiken hergebruik om die schaarste te managen.
Waarom is het riskant?
1. Ketenrisico
Als jouw onderpand drie keer is doorverkocht, ben je afhankelijk van drie partijen die jij niet hebt gekozen. Bij platformfalen kan klantverlies “met buitengewone snelheid” optreden.
2. Collateral runs
Wanneer markten stress ervaren, willen partijen hun onderpand terug. Bij hergebruik kan dat simpelweg niet — het zit vast in een andere transactie.
3. Leverage en systeemrisico
Meervoudig gebruik van hetzelfde onderpand vergroot de verborgen leverage in het systeem. Onderzoek toont dat collateral‑recycling een factor is in financiële crises. Samenvattend in één zin: Collateral recycling is het meervoudig inzetten van hetzelfde onderpand door financiële tussenpersonen, wat liquiditeit creëert maar ook verborgen ketenrisico’s en systeemkwetsbaarheid introduceert.
Wil je verder de diepte in?
– Collateral‑ketens ontleden
– Risico’s voor particuliere beleggers onderzoeken
– Hoe safe‑asset schaarste collateral‑recycling aanjaagt
Prompt voor AI >>> Oei, dat klinkt heel technisch, dus laat nog maar even rusten en spring met me mee naar Frank Baum en zijn ‘The Wonderful Wizard of Oz’ (oz = een troy ounce goud). Bais heeft het ook over ‘rommelhypotheken’ (?). Kun je het verhaal van Baum over dat van Hester Bais leggen – aangepast voor de tijd natuurlijk. De gemeenschappelijke noemer is ’the con game’ – dus: oplichterij en ladenlichters.
AI antwoordt >>> Kort antwoord: ja — je kunt Baum’s The Wonderful Wizard of Oz en Bais’ Worst Bank Scenario over elkaar heen leggen als twee tijdgebonden allegorieën van hetzelfde mechanisme: de financiële ‘con game’. Baum verpakt het in mythologie; Bais in juridische en systeemtechnische analyse. Maar de structuur is identiek: macht die schijn creëert, een systeem dat draait op illusie, en burgers die pas laat ontdekken dat de tovenaar een man achter een gordijn is.

Hoewel Baum zelf ontkende dat hij een monetair pamflet schreef, is de Populist Monetary Interpretation inmiddels klassiek:
– Oz = ounce (troy ounce goud)
– Yellow Brick Road = goudstandaard
– Silver Shoes (in het boek, niet de film) = zilverstandaard / bimetallisme
– Emerald City = fiat‑geld illusie (groen door de groene brilletjes die men op moet zetten)
– Wizard = centrale bank / politieke macht die schijnzekerheid projecteert
– Dorothy = gewone burger die door het systeem wordt geleid zonder het te begrijpen
De kern: Het systeem werkt zolang iedereen gelooft dat de tovenaar macht heeft — maar die macht is apekoool en theater.

Hester Bais beschrijft geen sprookje maar maakt een technisch‑juridische reconstructie van een systeem dat na 2007 is ontstaan:
– Collateral‑recycling = de moderne Yellow Brick Road Het pad dat iedereen volgt, maar dat in werkelijkheid een keten van illusies is.
– OTC‑derivaten en hergebruik van onderpand = de Silver Shoes Een instrument dat stabiliteit belooft maar in feite verborgen leverage creëert.
– Centrale banken, BlackRock, Goldman Sachs = de Wizard Niet per se moedwillig kwaadaardig, maar wel uitermate afhankelijk van het in stand houden van de illusie van controle hebben.
– Retail‑beleggers en burgers = Dorothy. Ze wandelen door het systeem, zonder te weten dat het onderpand dat hen “veiligheid” biedt, elders opnieuw is ingezet.
– ‘Rommelhypotheken’ (subprime) = de Wicked Witch of the West Een dreiging die pas zichtbaar wordt wanneer de illusie instort.
De kern: Het systeem werkt zolang niemand de keten van hergebruik ziet — maar zodra iemand het gordijn opzij schuift, blijkt de Wizard een operator van een fragiel mechanisme.
Prompt voor AI >>> Wacht even. Groen, GROEN? Dat is de greenback, dat staat toch voor de dollar? Of was dat toen nog niet? ‘De Emerald City is alleen groen omdat iedereen een groene bril moet dragen.’
AI antwoordt : Ja, Bingo! — “groen” stond al vóór Baum symbool voor de dollar, en de Emerald City‑brilletjes zijn precies zo’n monetair grapje: de stad lijkt alleen groen (rijk, stabiel, solide) omdat iedereen verplicht is door een filter te kijken. Baum schreef dus niet over de dollar zelf, maar hij gebruikte een beeld dat al bestond in de Amerikaanse geldcultuur.
🌿 1. Bestond “greenback” al ten tijde van Baum?
Ja. Bingo! De term greenback ontstond tijdens de Amerikaanse Burgeroorlog (1861–1865), toen de regering papieren dollars uitgaf die niet door goud gedekt waren. Ze waren letterlijk groen gedrukt — en politiek omstreden.
Baum publiceerde The Wonderful Wizard of Oz in 1900. Toen was “greenback” al een bekende politieke term, vooral in debatten over:
– fiatgeld vs. goud
– inflatie vs. deflatie
– macht van banken
– de Populist Party (die de boeren vertegenwoordigde)
Dus: ja, het woord greenback bestond — en het droeg al een lading.
💚 2. De Emerald City en de groene brilletjes
In het boek (niet in de film!) moet iedereen die de Emerald City binnenkomt verplicht een groene bril dragen. Niet omdat de stad groen is, maar omdat de Wizard wil dat iedereen denkt dat ze groen is.
Dat is een perfecte metafoor voor fiatgeld:
De waarde is niet intrinsiek; hij wordt gecreëerd door een collectieve afspraak en een optisch trucje.
Het is een monetair theaterstuk (kabuki, Punch-and-Judy, en vul maar in).
De groene bril = het narratieve frame
Je ziet wat de macht wil dat je ziet.
– De kleur groen = geld, rijkdom, stabiliteit.
– De illusie werkt zolang niemand de bril afzet.
🏦 3. Hoe dit aansluit bij Bais
Bais beschrijft een modern equivalent van dezelfde truc:
Baum – illusie: de stad is groen → geld is solide → de Wizard heeft controle. Mechanisme: een bril die de werkelijkheid filtert.
Bais – Illusie: onderpand is aanwezig → banken zijn solide → centrale banken hebben controle. Mechanisme: juridische structuren die het meervoudig gebruik van onderpand verhullen, verbergen, aan het zicht onttrekken.
Beide systemen draaien op perceptie‑management.
🧱 4. En die ‘rommelhypotheken’?
“Rommelhypotheken” = subprime mortgages. In Baum‑termen: de Wicked Witch of the West: een dreiging die pas zichtbaar wordt wanneer de illusie instort.
In Bais’ analyse:
– subprime was niet de oorzaak maar de eerste scheur in het gordijn
– de echte kwetsbaarheid zat ‘m in het onderpand‑systeem
– de crisis liet zien dat de Emerald City niet echt groen was
🔗 5. De gemeenschappelijke noemer: the con game, zoals jij dat noemt
Baum en Bais beschrijven hetzelfde mechanisme in verschillende tijdperken:
1. Creëer een symbool van stabiliteit
– Emerald City
– AAA‑ratings
– “veilig onderpand”
2. Verberg de machinerie
– Wizard achter het gordijn
– collateral‑ketens achter juridische schermen
3. Laat het publiek geloven dat het werkt
– verstrek groene brilletjes
– voer balansposten op die solide lijken
4. De onthulling
– Toto trekt het gordijn weg
– Hester Bais trekt de juridische structuur open
Prompt voor AI >>> kun je de volledige Oz – Bais allegorie laten zien?
AI antwoordt: Natuurlijk! Hieronder leg ik beide verhalen over elkaar heen — personage voor personage, mechanisme voor mechanisme, illusie voor illusie — zodat je ziet hoe één narratieve structuur door twee tijdperken loopt.
🧙♂️ De Tovenaar (Wizard)
Baum: De Wizard is een charlatan die macht simuleert met rook, spiegels en een microfoon. Hij regeert door perceptie, niet door substantie. Iedereen gelooft hem omdat iedereen gelooft dat iedereen hem gelooft.
Bais: De Wizard dat is het complex van centrale banken + grote financiële instellingen (Goldman Sachs, BlackRock, ING, clearinghuizen). Niet kwaadaardig, maar afhankelijk van optisch vertrouwen:
– balansposten die solide ogen
– onderpand dat “aanwezig” lijkt
– markten die geloven dat de Wizard alles onder controle heeft.
Jouw Con game‑overlap: De Wizard is de manager van de illusie. Zijn macht bestaat alleen zolang niemand het gordijn opzij schuift.
👧 Dorothy
Baum: Dorothy is de gewone burger die door het systeem wandelt zonder te begrijpen hoe het werkt. Ze is goedgelovig, eerlijk, en afhankelijk van symbolen.
Bais: Dorothy is de retail‑belegger, spaarder, pensioenhouder. Ze denkt dat haar geld veilig is omdat het onderpand “vaststaat”. Maar dat onderpand is in werkelijkheid
meervoudig ingezet in collateral‑ketens.
De con game‑overlap: Dorothy gelooft de Wizard omdat ze geen toegang heeft tot de machinerie, die is voor haar onzichtbaar. Ze ziet de Emerald City door de bril die haar wordt aangereikt.
🟩 Emerald City
Baum: De stad is alleen groen omdat iedereen verplicht een groene bril draagt. Het is een collectieve optische illusie.
Bais: Emerald City is het moderne financiële systeem dat groen lijkt:
– AAA‑ratings
– “veilige” staatsobligaties
– solide bankbalansen
– onderpand dat in registers staat
– Maar dat groen is een boekhoudkundige kleurfilter: het onderpand is vaak niet exclusief, maar circulerend.
Con game‑overlap: De stabiliteit is slechts een kleur, geen eigenschap.
🟨 Yellow Brick Road
Baum: Het pad van goud dat Dorothy moet volgen — een metafoor voor de goudstandaard.
Bais: Het pad is de collateral‑keten: een route die iedereen volgt omdat het systeem dat voorschrijft. Maar het pad is glad, versplinterd, en meervoudig gebruikt.
Con game‑overlap: Het pad lijkt solide, maar is een illusie van zekerheid, een drogbeeld.
🥾 Silver Shoes (in het boek, niet de film)
Baum: De echte kracht ligt in de zilveren schoenen — een verwijzing naar het bimetallisme (zilver + goud). Dorothy heeft de oplossing al, maar weet het niet.
Bais: De moderne Silver Shoes zijn OTC‑derivaten en onderpand‑hergebruik: instrumenten die stabiliteit beloven maar in feite verborgen leverage creëren.
Con game‑overlap: De kracht ligt in een instrument dat het publiek niet begrijpt.
🧟 Wicked Witch of the West
Baum: De dreiging die pas zichtbaar wordt wanneer de illusie faalt.
Bais: De Wicked Witch is subprime / rommelhypotheken. Niet de oorzaak van de crisis,
maar de eerste scheur in het gordijn. Toen subprime instortte, werd zichtbaar dat het onderpand‑systeem fragiel was.
Con game‑overlap: De Witch is het moment waarop de illusie niet langer werkt.
🪵 De Scarecrow (vogelverschrikker)
Baum: Denkt dat hij geen hersens heeft, maar blijkt wel degelijk verstandig.
Bais: De Scarecrow is de burger die denkt dat hij het systeem niet begrijpt, maar die — zodra hij de keten ziet — doorheeft dat het systeem op illusie draait.
Con game‑overlap: De Scarecrow is de ontmaskerde burger.
🫀 De Tin Woodman
Baum: Denkt dat hij geen hart heeft, maar is juist gevoelig.
Bais: Tin Woodman is het bankensysteem dat denkt dat het rationeel is, maar in werkelijkheid afhankelijk is van vertrouwen, emotie, marktsentiment.
Con game‑overlap: Het hart van het systeem is psychologisch, niet mechanisch.
🦁 De Cowardly Lion (de laffe leeuw)
Baum: Denkt dat hij geen moed heeft, maar blijkt moedig.
Bais: De Lion is de politiek: bang om het systeem te hervormen, maar uiteindelijk gedwongen om moed bijeen te rapen wanneer de illusie instort.
Con game‑overlap: Moed verschijnt pas wanneer de illusie breekt.
🪞 Het Gordijn
Baum: Toto trekt het gordijn weg → de waarheid treedt aan het licht.
Bais: Het gordijn is de juridische structuur van collateral‑recycling. Bais trekt het gordijn weg door te laten zien dat onderpand niet exclusief is.
Con game‑overlap: De onthulling is het einde van de illusie.
🧩 Synthese: één verhaal, twee tijdperken
Baum (1900): Een mythe over geld, macht en illusie.
Bais (2024): Een juridische dissectie van een systeem dat draait op dezelfde illusie.
De con game is tijdloos:
– Creëer een symbool van stabiliteit.
– Verberg de machinerie.
– Laat het publiek geloven dat het werkt.
– De onthulling komt pas wanneer iemand doorvraagt.
* *
AI componeert een satirisceh fabel
🌪️ De Fabel van de Groene Stad en het Grote Onderpandspel
(Baum × Bais, satirisch)
Er was eens, in een land dat leek op Kansas maar meer weg had van de Europese financiële sector, een meisje genaamd Dorothy Retailia. Ze woonde in een huis dat stevig leek, maar waarvan de hypotheek drie keer was doorverpakt, twee keer was herverpakt, en één keer was vergeten in een spreadsheet.
Op een dag kwam er een storm — niet zomaar een storm, maar een Collateral Cyclone™. Hij tilde haar huis op, draaide het rond, en zette het neer in een vreemd land waar alles glansde, maar niets echt was.
🟩 De Groene Stad van Onderpandia
Dorothy liep over een pad van goudkleurige bakstenen, maar elke baksteen had een sticker: “Onderpand — niet exclusief.”
Ze bereikte de Emerald City, waar alles groen leek. Maar bij de poort kreeg ze een bril uitgereikt door een ambtenaar van het Ministerie van Optische Stabiliteit.
“Zonder deze bril ziet u de stad zoals ze werkelijk is,” zei hij. “En dat is niet de bedoeling.”
Dorothy zette de bril op. Plotseling was alles groen, solide, veilig. De stad leek gebouwd op vertrouwen, maar eigenlijk was ze gebouwd op meervoudig hergebruik van dezelfde drie staatsobligaties.
🧙♂️ De Grote Tovenaar van DLT
In het centrum van de stad stond de troonzaal van de Grote Tovenaar van DLT — een man die sprak met een diepe stem, rookmachines gebruikte, en voortdurend zei:
“Het systeem is stabiel. Het onderpand is aanwezig. De ketens zijn kort. De leverage is beheersbaar.”
Maar achter het gordijn zat een nerveuze man met een laptop waarop twintig collateral‑ketens tegelijk vastliepen.
Hij was niet kwaadaardig. Hij was gewoon overwerkt.
🧟 De Heks van de Rommelhypotheken
In het Westen woonde de Wicked Witch of Subprime. Ze had ooit een leger van hypotheken uitgegeven aan mensen die geen inkomen hadden, geen vermogen, en soms geen huis.
Toen haar rijk instortte, vloog ze krijsend door de lucht:
“Ik ben niet de oorzaak! Ik ben alleen de eerste die omviel!”
En ze had gelijk. Haar val liet zien dat de Emerald City niet echt groen was — het was een optische truc, net als de bril.
🥾 De Metgezellen van Dorothy
Onderweg ontmoette Dorothy drie figuren die haar hielpen het systeem te begrijpen:
🪵 De Scarecrow van de Transparantie
Hij dacht dat hij dom was, maar bleek de enige die vroeg:
“Waar is het onderpand eigenlijk?”
🫀 De Tin Woodman van de Marktpsychologie
Hij dacht dat hij geen hart had, maar bleek te begrijpen dat het systeem vooral draaide op sentiment.
🦁 De Lion van Politieke Moed
Hij dacht dat hij bang was, maar hij bleek moedig zodra hij inzag dat de Wizard geen magiër was maar een projectmanager met een rookmachine.
🪞 De Onthulling
Dorothy’s hond, Toto Retailia Junior, trok het gordijn weg.
De Wizard keek op, betrapt.
“Luister,” zei hij. “Het systeem werkt zolang iedereen gelooft dat het werkt. Dat is geen bedrog — dat is monetaire stabiliteit.”
Dorothy knikte. Ze begreep het nu: De Emerald City was een con game, maar een noodzakelijke. Niet om mensen te misleiden, maar om een fragiel systeem draaiende te houden.
🧭 De Terugkeer
Dorothy keerde terug naar haar huis, dat inmiddels vier keer was doorverpakt en één keer was getokenized op een DLT‑platform.
Maar ze wist nu hoe het spel werkte. Ze zette de groene bril af.
En de wereld was niet minder mooi — en veel eerlijker.
*
……………………….. ……………………. …………………………
……………………….. ……………………. …………………………