Verborgen identiteit: Esther, Poerim en de Perzen

 

 

Jij kende het verhaal van Esther, anders had je deze prompts niet kunnen verhapstukken.

  • Uiteraard. Ai kan veel, maar niet alles. De gebruiker moet een duit, of meerdere duiten, in het zakje doen. Ai kan combineren, associëren en suggereren en vooral ….: zoeken. Ai kan razendsnel zoeken en combineren. Jij, als gebruiker, moet weten wie, wat en waarnaar je zoekt, wat er wordt gevonden en of je het kunt en wilt gebruiken.

Fascinerend. Trouwens, ik heb onze kinderen sinds lang niet meer zo geabsorbeerd bezig gezien met zulke simpele middelen: enkele flanelborden, een paar scharen, snippers flanel, een pot lijm, prenten, karton en gekleurd papier. Ze maken er hele voorstellingen van. Ongelooflijk. Ze talen helemaal niet naar hun smartfoons. Zelf maken is toch veel leuker.

  • Als je dat maar weet. Heb je gemerkt dat we op 37 kinderen, tien potten lijm en 15 scharen hadden. Ze moesten dus wel met elkaar samenwerken en onderhandelen.

Aha, dat had je met opzet gedaan. Nou, het werkt wél, en in een verbazend goede harmonie.

  • Het is een laboratoriumsituatie; je kunt door observeren de persoonlijkheden en aanleg van de kinderen zien. De video’s kun eventueel later met collega-deskundologen bekijken en analyseren. Alles in een heel natuurlijke setting.

Het verhaal, betoog, college, van Sanne, Doortje en Marianne over het ont-dekken van verstopte paaseieren, vond ik wel érg high brow hoor. Uiterst boeiend, daar niet van maar oef… tjonge…..

Hm, in ieder geval is Wilders het voor mij ook niet.

*

🌟 Waar gaat het boek Esther over?
🧕 De hoofdpersonen
– Esther
een Joodse vrouw die koningin wordt van het Perzische rijk, zonder dat de koning weet dat ze Joods is.
Mordechai – Esthers oom/voogd, die een complot tegen de koning ontdekt.
Koning Ahasveros (Xerxes I) – heerser van het Perzische rijk.
Haman – de machtige adviseur van de koning, die een diepe haat tegen de Joden koestert.
📖 De kern van het verhaal
Esther wordt onverwacht koningin nadat de vorige koningin, Vashti, in ongenade valt.
– Mordechai weigert te buigen voor Haman, wat Haman woedend maakt.
– Haman overtuigt de koning om een decreet uit te vaardigen dat alle Joden in het rijk op een bepaalde dag mogen worden uitgeroeid.
– Mordechai vraagt Esther om haar positie te gebruiken om haar volk te redden.
– Esther riskeert haar leven door ongevraagd naar de koning te gaan — een daad die haar de dood had kunnen kosten.
– Ze onthult haar Joodse identiteit en Hamans complot.
– De koning laat Haman executeren en geeft de Joden toestemming zichzelf te verdedigen.
– De Joden overleven, en de dag van dreiging wordt een dag van feest.
🎉 Het ontstaan van Poerim
Het boek eindigt met de instelling van het Poerimfeest, een vrolijk Joods feest dat de redding van het volk herdenkt. De naam komt van pur (lot), verwijzend naar de lotsing die Haman gebruikte om de dag van vernietiging te bepalen.

🧠 Waarom is Esther zo bijzonder?
Het is het enige bijbelboek waarin God niet expliciet wordt genoemd, wat veel lezers fascineert.
– Het draait om thema’s als identiteit, moed, toeval versus voorzienigheid, en de kracht van één persoon die op het juiste moment opstaat.
– Esther is een van de weinige vrouwelijke hoofdpersonen met een beslissende rol in de geschiedenis van haar volk.

📘 In het boek Esther: geen God, geen Heer, geen JHWH
Wanneer geleerden zeggen dat God niet expliciet wordt genoemd in het boek Esther, bedoelen ze:
– de naam God komt niet voor
– de titel Heer komt niet voor
– de godsnaam JHWH komt niet voor
– er is geen directe verwijzing naar gebed, tempel, offers of profeten.
Het is dus het enige bijbelboek waarin geen enkele directe verwijzing naar God staat.
✝️ En Jezus?
Jezus wordt in het boek Esther natuurlijk ook niet genoemd — maar dat is om een heel andere reden:
– Esther is een boek uit het Oude Testament, geschreven vóór de tijd van Jezus.
– In geen enkel boek van het Oude Testament wordt Jezus bij naam genoemd.

🌟 Waarom is dat opvallend?
Omdat vrijwel alle andere boeken van het Oude Testament wél expliciet over God spreken. Esther is uniek doordat God alleen impliciet aanwezig lijkt — via toevalligheden, omkeringen en timing. Dat maakt het boek theologisch juist zo fascinerend.
Als je wilt, kunnen we ook ingaan op:
– waarom sommige Joodse en christelijke tradities moeite hadden met Esther
– hoe mensen toch “verborgen theologie” in het boek zien
of hoe het boek literair werkt met het thema van verborgenheid.
Laat maar weten welke richting je interessant vindt.

🎭 1. Verborgen identiteit: Esther als spil van het verhaal
Esther verbergt haar Joodse identiteit op advies van Mordechai. Dat is niet zomaar een detail; het is een structureel spanningspunt:
– De lezer weet wie ze is.
– De koning weet het niet.
– Haman weet het niet.
– De onthulling komt precies op het beslissende moment.
Dit is klassieke dramatische ironie: de lezer ziet de bom liggen, maar de personages niet.
🕳️ 2. Verborgen dreiging: Hamans plan
Haman presenteert zijn vernietigingsplan aan de koning zonder het volk te noemen:
“Er is een volk dat verspreid en afgezonderd leeft…”
Hij houdt cruciale informatie achter. De koning tekent een decreet zonder te weten dat het zijn eigen koningin betreft. De dreiging is dus verborgen in bureaucratische taal.
🕰️ 3. Verborgen timing: toeval dat geen toeval lijkt.
Het boek zit vol “toevalligheden” die bijna te perfect zijn:
-De koning kan niet slapen en laat precies het verslag voorlezen waarin Mordechai’s heldendaad staat.
– Esther wordt precies op het juiste moment koningin.
– Haman komt binnen op het moment dat de koning over Mordechai nadenkt.
Literair gezien is dit een manier om verborgen voorzienigheid te suggereren zonder het te benoemen. De tekst knipoogt: je ziet toch wat hier gebeurt?
🪞 4. Verborgen omkeringen: het spiegelende ontwerp
Het boek is opgebouwd als een chiastische structuur (A–B–C–B’–A’), een soort spiegel:
Begin:
– Haman stijgt op, Mordechai wordt vernederd
– Midden: de koning kan niet slapen
– Einde: Mordechai stijgt op, Haman wordt vernederd.
Deze spiegelstructuur versterkt het gevoel dat er een onzichtbare hand aan het werk is. De omkering is het literaire bewijs van verborgen sturing.
🧩 5. Verborgen God: afwezig maar voelbaar
De naam van God ontbreekt volledig, maar:
– er wordt gevast (maar niet expliciet gebeden)
– er zijn toevalligheden die te toevallig zijn
– er is een redding die te precies getimed is.
De tekst nodigt de lezer uit om zelf de verborgen aanwezigheid te ontdekken. Het is bijna een literaire truc: door God niet te noemen, wordt Zijn aanwezigheid juist voelbaarder.
🎭 6. Verborgen en onthuld: de climax
De grote onthulling — Esther die haar identiteit bekendmaakt — is het moment waarop alle verborgen lijnen samenkomen:
– haar identiteit
– Hamans plan
– de dreiging
– de omkering
– de timing
Het is het moment waarop alles wat verborgen was, zichtbaar wordt. Dat is de catharsis van het boek.
✨ Waarom dit zo briljant is
Het boek Esther is literair gezien een meesterwerk omdat het:
– spanning opbouwt door informatie achter te houden
– de lezer medeplichtig maakt aan het geheim
– een wereld toont waarin macht, identiteit en veiligheid altijd precair zijn
– een theologische boodschap geeft zonder theologische taal te gebruiken.
Het is een verhaal dat zegt: Soms werkt het beslissende juist in het verborgene.

🔍 Girards idee van “de verborgenheid sinds onheuglijke tijden
Girard gebruikt deze uitdrukking om te beschrijven dat mensen sinds het begin van de menselijke cultuur niet doorhebben hoe hun eigen geweld werkt.
Volgens Girard:
– Samenlevingen stabiliseren zich door zondebokmechanismen.
– Ze projecteren hun interne spanningen op één slachtoffer. [le bouc émissaire = de zondenbok]
– Dat slachtoffer wordt gedood of verbannen.
– De gemeenschap ervaart daarna vrede en ziet het slachtoffer als schuldig of zelfs als heilig.
– Het mechanisme blijft verborgen, omdat mensen geloven dat het slachtoffer werkelijk schuldig was.
De “verborgenheid” is dus: 👉 het niet-doorzien van het eigen collectieve geweld.

🎭 Hoe sluit dit aan bij het boek Esther?
Het boek Esther is geen Girardiaanse tekst, maar het vertoont opvallende parallellen met zijn theorie. Vooral omdat het boek laat zien hoe een samenleving bijna een zondebok creëert — maar het mechanisme wordt doorbroken.
1. 🧨 Haman probeert een zondebokmechanisme te starten
Haman doet precies wat Girard beschrijft:
– Hij identificeert een minderheidsgroep (“een volk dat verspreid leeft”).
– Hij beschuldigt hen van subversie.
– Hij overtuigt de koning dat hun eliminatie vrede en stabiliteit zal brengen.
– Hij kiest een willekeurige dag door het lot (pur > purim) te werpen — een rituele handeling die het geweld legitimeert.
Dit is textbook Girard.
2. 🕳️ De verborgenheid van het geweld
Net als in Girards analyse:
– De koning ziet niet wat er werkelijk gebeurt.
– De bureaucratische taal verhult de moorddadige intentie.
– De meerderheid van het rijk beseft niet dat ze op het punt staan een onschuldig volk te vernietigen.
-Het geweld is gecamoufleerd als rechtvaardigheid — precies Girards punt.
3. 🌟 Esther doorbreekt de verborgenheid. Hier wordt het echt interessant.
Esther onthult:
– haar identiteit; de ware aard van Hamans plan; de onschuld van het Joodse volk; de manipulatie van de macht.
In Girardiaanse termen: 👉 zij maakt het zondebokmechanisme zichtbaar.
En dat is precies wat Girard zegt dat de Bijbel als geheel doet: de Bijbel onthult het mechanisme dat mythen juist verbergen.
4. 🔄 De omkering als anti-zondebok.
In mythen wordt de zondebok gedood en daarna als schuldig voorgesteld.
In Esther gebeurt het omgekeerde:
– De beoogde zondebok (de Joden) wordt gered.
– De aanklager (Haman) wordt ontmaskerd.
– De gemeenschap ziet dat het slachtoffer onschuldig was.
Dat is precies de beweging die Girard ziet in de Bijbelse traditie: 👉 de onschuld van het slachtoffer wordt onthuld.

Beide werken dus met verborgen structuren die de samenleving sturen, en beide laten zien hoe onthulling die structuren kan doorbreken.
✨ Waarom dit zo’n vruchtbare vergelijking is
Esther is een verhaal waarin:
– een minderheidsgroep wordt bedreigd
– een machtige figuur een zondebok creëert
– de gemeenschap blind is voor het geweld
– een onthulling het mechanisme stopt.
Girard zou zeggen: 👉 Esther is een tekst die het zondebokmechanisme niet reproduceert, maar ontmaskert.
Dat maakt het boek Esther — net als veel andere Bijbelteksten — een tegen-mythisch verhaal in Girardiaanse zin.

🎀 Verborgenheid als merkstrategie: “Victoria’s Secret” als culturele metafoor
Als we “Victoria’s Secret” niet letterlijk nemen, maar als cultureel symbool, dan ontstaat een interessante parallel met het literaire spel in Esther.

  1. 🎭 Het geheim als marketingmechanisme
    Het merk speelt met:
    mysterie (het “geheim”)
    selectieve onthulling
    – de spanning tussen wat zichtbaar is en wat verborgen blijft.
    Dat is precies het mechanisme dat het boek Esther literair inzet: 👉 spanning ontstaat doordat de lezer méér weet dan sommige personages.
    2. 🪞 De theatrale onthulling
    De beroemde modeshows van het merk zijn eigenlijk rituelen van:
    opbouw van verwachting,
    – gecontroleerde onthulling,
    – dramatische timing.
    Net als in Esther, waar de onthulling van Esthers identiteit zorgvuldig wordt opgebouwd en op het perfecte moment plaatsvindt.
    3. 🧩 Het spel met identiteit
    “Victoria’s Secret” suggereert een identiteit die: deels fictief is; deels geënsceneerd; deels verborgen.
    Esther doet precies dat: ze leeft met een verborgen identiteit die pas later strategisch wordt onthuld.
    4. 🧠 De lezer als medeplichtige
    In beide gevallen wordt het publiek:
    – in vertrouwen genomen
    – deelgenoot gemaakt van iets dat de personages op het podium niet weten
    – betrokken in een spel van zien en niet-zien.
    Dat is de kern van jouw eerdere punt: 👉 de lezer wordt medeplichtig aan het geheim.

🔥 1. Wat is dat “verborgen ding”?
Het gaat om het zondebokmechanisme:
– Mensen imiteren elkaars verlangens (mimetische begeerte).
– Dat leidt tot rivaliteit en escalatie van geweld.
– De groep projecteert de spanning op één slachtoffer.
– Door dat slachtoffer te doden of te verbannen, keert de vrede terug.
– De gemeenschap gelooft vervolgens dat het slachtoffer schuldig was of zelfs goddelijk.
Het werkelijke mechanisme — dat de gemeenschap zichzelf stabiliseert door collectief geweld — blijft verborgen.
Girard zegt: 👉 Dit is het oudste, meest fundamentele geheim van de menselijke cultuur.
🧩 2. Over wie heeft Girard het?
Hij heeft het over: De mensheid zelf.
Niet over een individu, maar over de mens als soort en hoe cultuur ontstaat.
De mythische tradities
Mythen verbergen volgens Girard het geweld door het slachtoffer als schuldig of goddelijk af te schilderen.
De Bijbelse traditie
Die doet volgens hem het tegenovergestelde: 👉 ze onthult de onschuld van het slachtoffer.
Daarom ziet Girard de Bijbel als een “anti-mythologie”.
📘 3. Waarom is het verborgen? Omdat:
– de gemeenschap werkelijk gelooft dat het slachtoffer schuldig was
– het ritueel van geweld wordt omgeven door sacraliteit
– niemand belang heeft bij het doorzien van het mechanisme
– het mechanisme werkt juist omdat het niet wordt doorzien.
Het is een soort cultureel onbewuste.
🌟 4. Wat maakt de Bijbel volgens Girard uniek?
De Bijbel:
– kiest de kant van het slachtoffer
– laat zien dat de beschuldigingen vals zijn
– ontmaskert de collectieve blindheid
– maakt het mechanisme zichtbaar.
Voor Girard is dat de grote wending in de menselijke geschiedenis.
🎭 5. Hoe past Esther hierin?
Je raakt een interessante snaar: Esther is een verhaal waarin een zondebokmechanisme bijna wordt geactiveerd — maar wordt gestopt door onthulling.
– Haman creëert een zondebok (de Joden).
– De gemeenschap is blind voor het geweld.
– Esther onthult de waarheid.
– Het mechanisme stort in.
Girard zou zeggen: 👉 Esther is een tekst die de verborgenheid doorbreekt.

  1. Jezus als archetypische zondebok
    Je hebt gelijk: in Girardiaanse termen is Jezus dé archetypische zondebok:
    bouc émissaire: de menigte keert zich tegen één slachtoffer
    agnus Dei: het lam dat geslacht wordt
    – beschuldigd, vernederd, uitgeleverd, gedood “voor de vrede”
    Maar: in tegenstelling tot mythische zondebokken wordt Jezus in de evangelies niet als schuldig, maar als onschuldig gepresenteerd. Dat is voor Girard de breuklijn van de geschiedenis.
  2. Wat was verborgen “sinds de grondlegging der wereld”?
    Niet Jezus, maar:
    – dat alle culturen draaien op zondebokmechanismen
    – dat hun vrede gebouwd is op collectief geweld
    – dat mythen dat geweld maskeren door het slachtoffer als schuldig of goddelijk te presenteren.
    De “verborgen dingen” zijn dus: 👉 het structurele verband tussen geweld, religie en sociale orde.
  3. Dus: is het “vreemd” dat Jezus verborgen blijft?
    Ik zou het zo formuleren, in Girardiaanse geest:
    Niet Jezus is verborgen,
    – maar wij verbergen wat zijn verhaal over ons zegt.
    We houden liever vast aan:
    – een God die het zo gewild zou hebben
    – een wereld waarin slachtoffers toch “ergens” schuldig zijn
    – een orde die niet rust op onze eigen collectieve agressie.
    In die zin is de agnus Dei tegelijk volledig onthuld én praktisch verborgen: niet omdat Hij onzichtbaar is, maar omdat wij het niet willen zien.

Ik ben benieuwd: raak jij hier vooral door gefascineerd op het niveau van theologie, van cultuurkritiek, of ook existentieel—wat dit zegt over jouw eigen neiging tot “zondebok-denken”?

🎯 1. Eerst even scherp: Girard gaat nooit over groepen, maar over mechanismen
Girard analyseert menselijke dynamieken, niet etnische of politieke groepen. Zijn theorie zegt:
– elke gemeenschap kan een zondebokmechanisme activeren
– elke gemeenschap kan zichzelf uitzonderlijk verklaren
– elke gemeenschap kan haar eigen geweld verhullen.
Het is dus nooit: “die groep doet dat”, maar: 👉 “dit mechanisme kan overal optreden waar mensen samenleven.”

Dat is een belangrijk uitgangspunt om niet in het soort denken te vervallen dat Girard juist probeert te ontmaskeren.

🧩 2. Wat Girard wel zegt over slachtofferschap en uitzonderingsclaims
Girard waarschuwt dat in de moderne wereld — waarin het zondebokmechanisme steeds zichtbaarder is geworden — iedere groep de neiging kan krijgen om:
– zichzelf als uniek slachtoffer te presenteren
– morele immuniteit te claimen
– kritiek te framen als aanval op de eigen identiteit
– het eigen geweld te rechtvaardigen als “defensief”

Hij noemt dat de “victim competition” van moderne samenlevingen.

Dat is een structurele analyse, geen beschuldiging aan een specifieke partij.

🧠 3. Maken zionisten gebruik van het zondebokidee?
Girardiaans geformuleerd:
Sommige zionisten gebruiken slachtofferschap als legitimatie.
Sommige anti-zionisten doen precies hetzelfde.
– Het mechanisme is niet uniek voor één groep.
Het is een menselijk patroon, geen etnisch of politiek kenmerk.
Girard zou zeggen: 👉 Zodra je één groep aanwijst als “de gebruikers van het zondebokmechanisme”, ben je zelf al in het mechanisme gestapt.

🔍 4. De echte Girardiaanse vraag luidt dus:
Niet: “Doen zionisten dit?” Maar: “Hoe werkt het zondebokmechanisme in dit conflict — aan alle kanten?” Dat is een veel vruchtbaarder, minder polariserend perspectief.

Als je wilt, kunnen we verder gaan in:
– hoe mimetische rivaliteit werkt in geopolitieke conflicten
– waarom slachtofferschap in de moderne wereld zo’n machtige retoriek is
– hoe Girard kijkt naar nationalisme en identiteit
– of hoe je Girard kunt toepassen zonder zelf in zondebokdenken te vervallen.
Laat me weten welke richting je wilt verkennen.

🛒 1. Van zondebok naar “slachtoffer-kapitaal”
Girard zegt dat in traditionele samenlevingen het zondebokmechanisme verborgen was. In de moderne wereld is het ontmaskerd — en daardoor werkt het niet meer zoals vroeger.
Gevolg: niemand wil nog dader zijn,
– iedereen wil slachtoffer zijn
– slachtofferschap wordt een bron van morele autoriteit
– groepen concurreren om wie het “echte” slachtoffer is.
Dat is wat jij meteen herkent als marktlogica.

📣 2. Slachtofferschap als marketingstrategie
In een wereld waarin morele legitimiteit schaars is, ontstaat een soort symbolische markt:
– slachtofferschap = morele geloofwaardigheid
– morele geloofwaardigheid = politieke macht
– politieke macht = toegang tot middelen, aandacht, bescherming.
Dus: 👉 slachtofferschap wordt verkocht, gebrand, geframed, gepositioneerd.
Niet per se cynisch — vaak oprecht — maar wel strategisch.

🧩 3. Hoe werkt dat volgens Girard? Girard zou zeggen:
– De moderne wereld heeft het zondebokmechanisme doorzien.
– Daardoor kan niemand meer openlijk zeggen: “Wij offeren iemand op.”
– Dus verschuift de strijd naar: “Wij zijn het slachtoffer, niet zij.”
– Dat is de mimetische rivaliteit op het niveau van slachtofferschap.
Het is een paradox: 👉 hoe meer we gevoelig worden voor slachtoffers, 👉 hoe meer groepen strijden om die status.

🧠 4. Waarom voelt het zo “marketingachtig”?
Omdat moderne politiek en cultuur: medialogisch zijn; narratief gedreven; gericht op framing; afhankelijk van publieke sympathie; concurrerend zijn in een aandachtseconomie.
Slachtofferschap is daarin een premium product.
Het levert: empathie; legitimiteit; immuniteit tegen kritiek; morele superioriteit.
Dat is precies wat marketing doet: waarde creëren door framing.

🎯 5. Dus: kun je zeggen dat groepen “slachtofferschap in de markt zetten”?
Ja — maar alleen als je het structureel bedoelt, niet als beschuldiging aan één partij.
Girard zou zeggen:
– moderne samenlevingen zijn post‑zondebok
– maar niet post‑mimetisch
– dus verschuift de rivaliteit naar het domein van slachtofferschap
– en dat domein wordt gemediatiseerd, gecommercialiseerd, gepolitiseerd.
In die zin is slachtofferschap een valuta geworden en wordt steeds vaker als pasmunt gebruikt.

📚 Bestaan er boeken over de marketing van slachtofferschap (al dan niet i.c.m. religie)?
Kort antwoord:
Er bestaan wél boeken die religie expliciet analyseren als marketingfenomeen, maar boeken die slachtofferschap als bewuste marketingstrategie behandelen in combinatie met religie zijn zeldzamer. Wel zijn er werken die raken aan framing, victimologie, religieuze positionering en strategisch gebruik van slachtofferschap in maatschappelijke context.
Hier zijn de meest relevante titels die wél bestaan en aansluiten bij jouw thema:

📘 1. De marketing van God — Ch. Schwietert
Dit is het meest directe boek over religie als marketingproduct.
Het behandelt kerken als merken, het Vaticaan als multinational, en past klassieke marketingmodellen toe op religieuze instituties.
Waarom relevant voor jouw vraag:
Het benadert religie volledig ongegeneerd als marktproduct.
– Het bespreekt marktaandeel, klantverlies, positionering en strategie.
– Hoewel het niet expliciet over “slachtofferschap” gaat, toont het hoe religies zichzelf strategisch positioneren.
📘 2. Slachtoffers: Onderzoek, beleid en praktijk — Van Doorn e.a.
Een omvangrijk handboek over victimologie, framing van slachtoffers en beleid.
Waarom relevant:
Het gaat niet over marketing, maar wel over hoe slachtofferschap maatschappelijk wordt geconstrueerd en ingezet.
– Dit kan dienen als theoretische basis voor het analyseren van “slachtofferschap als strategie”.
📚 3. Bestaan er boeken die openlijk de marketing van slachtofferschap bespreken?
Niet in de vorm van een “marketingbijbel van slachtofferschap”. Wel bestaan er academische werken over:
Victimhood culture (Bradley Campbell & Jason Manning — Engelstalig)
Identity politics & victim framing
– Religieuze martelaarschap-narratieven
– Politieke communicatie waarin slachtofferschap strategisch wordt ingezet.
Maar deze worden doorgaans niet als marketingboeken gepresenteerd — eerder als sociologie, psychologie of cultuurkritiek.

📘 Is Philip Kotler nog steeds in zwang?
Ja — maar anders dan vroeger.
Kotler is nog steeds een van de meest geciteerde marketingauteurs ter wereld, maar zijn klassieke werken (zoals Marketing Management) worden tegenwoordig gezien als:
Fundamenteel, maar
Te traditioneel voor moderne digitale en gedragsgerichte marketing.

📘 Wat zijn de “nieuwe heilige boeken” van marketing?
Hier zijn de hedendaagse equivalenten van de “marketingbijbel”:

* Ai geeft een lijst met boeken *

 

 

🧩 Wat was er aan de hand met Charles Schwietert?
📌 De kern van de affaire
In november 1982 werd Charles “Charl” Schwietert (VVD) benoemd tot staatssecretaris van Defensie
– Na slechts drie dagen moest hij alweer aftreden.
– Reden: onwaarheden in zijn curriculum vitae.
– Hij beweerde doctorandus te zijn, maar had nooit een universitaire studie afgerond.
Hij beweerde luitenant te zijn geweest in het Nederlandse leger, maar was in werkelijkheid korporaal.

Dit maakte hem jarenlang het voorbeeld van een politieke carrière die instortte door gesjoemel met het cv.

📚 Was er sprake van een gekocht proefschrift?
Niet precies. Er was geen gekocht proefschrift, maar wel een niet-erkend diploma:
– In 1994 behaalde Schwietert alsnog een “universitair” diploma aan Hawthorne University in Salt Lake City.
– Later bleek dat deze instelling niet erkend was door de academische gemeenschap.
– In 1998 werd zelfs een aanklacht ingediend omdat hij met vervalste papieren zou zijn toegelaten.
Dit voedde achteraf het beeld dat hij vaker zijn academische status mooier voorstelde dan die was.
🧭 Overige relevante feiten
Zijn drie dagen als staatssecretaris waren jarenlang de kortste bewindsperiode ooit in Nederland.
Hij werkte daarna o.a. als communicatieadviseur en in internationale zakelijke functies.
Een latere benoeming bij Robeco (1991) werd teruggedraaid vanwege negatieve publiciteit rond zijn verleden.

🧩 Conclusie
Je herinnering is dus spot-on: Schwietert viel in 1982 keihard door de mand door gefingeerde academische titels en militaire rang, en later bleek ook zijn “latere” diploma niet erkend. Het is een van de bekendste Nederlandse cv-affaires uit de politieke geschiedenis.

Ai verstrekt een gedetailleerde lijst die iedereen in de openbare bronnen kan nazoeken, vinden en verifiëren.
DISCLAIMER: dat lezen is slecht voor de nachtrust en je loopt het risico dat je tanden en haren tijdens het lezen spontaan uitvallen.

 

 

* * *

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Addergebroed

 

 
‘ Neen, neen, neen, addergebroed slaat niet op politieke nomenklatoeristen uit Den Haag, want dan zou het nooit in de krant komen,’ zegt Rinne sussend en met een knipoog.  ‘ Bovendien: onder de Haagse kaasstolpers bevinden zich natuurlijk geen Farizeeën en Sadduceeën. Ben je mal, uiteraard niet. Die zouden we toch nooit als volksvertegenwoordigers kiezen? Jezus noemt de booswichten adderengebroed. Die mogen voor straf straks niet met de Prominenten naar Naarden om het prollenfestijn bij te wonen en krokodillentranen te plengen, bij de gedachte aan het lijden van Jezus.’
‘ Je hebt gelijk,’ zegt Marieke, ‘bovendien is die Jeroen van Wijngaarden een partijgenoot van Sander Dekker, ook een VVD’er dus: “Het is moeilijk vechten tegen dit soort addergebroed,” zegt hij. Dat slaat dus op de booswicht, want die VVD’ers gaan mekaar niet in het openbaar voor adder staan uitmaken. Zou die Dekker een adder aan zijn borst hebben gekoesterd, of wist hij van tevoren dat hij expendable is en straks als beloning enorm omhoog valt? Nadat hij de GGZ definitief de vernieling in heeft geholpen. Volgens dezelfde formule als Eric Wiebes bij de Belastingdienst. En die Dekker heeft ook nog de opdracht om de rechtsbijstand te vervormen. De jongen wordt door zijn uitzendbureau zeer hoog ingeschat. Die beschikt over een destructieve, verwoestende, inborst.’
Rinne: ‘ Nou, nou, niet zo negatief zeg. Moet je eens  kijken wat hier staat: het kabinet trok liefst 28 miljoen euro extra uit voor de forensische zorg. Terwijl datzelfde kabinet slechts 32 miljoen kon besteden aan de nieuwe huisstijl van de Haagse burelen. Dat is maar 4 miljoen meer. Schandalig, toch? Hadden de hommels die 32 miljoen bij de 28 miljoen kunnen doen, dan hadden we een blitse huisstijl gehad en dus een kwalitatief superbe politiek. Nu wordt het behelpen. Alles vanwege adders. Neen, hier kunnen de Haagse hommels echt niets aan doen hoor. Dit is pure overmacht.’
‘ ’t Komt door die veiligheid,’ zegt Marieke, ‘ Dekker moet pal staan voor de veiligheid, want dat staat op de gevel van het Ministerie waar hij woont en op alle briefpapier en zo. Ze hadden die tent natuurlijk gewoon weer Justitie moeten noemen. Maar ja, dan zien de burgers geen verandering en dus geen vooruitgang.
Sheila Sitalsing is wel heel erg hard hoor, met haar vaststelling dat het in dat ministerie nog veel onveiliger is dan in de jungle erbuiten. Alsof er daar alleen giftige slangen slissend door de gangen zouden wriemelen. Om dat te verbloemen, noemen ze het dan Ministerie van Veiligheid. Heel slim. Psychologisch uitgekookt. Die jongens kun heus je om een boodschap sturen. Hier is diep, maar dan ook héél diep, over nagedacht.’
‘ Zielig hè?’ zegt Rinne, met een snik in zijn stem,’ het is bijna Pasen, en dan Paul Scheffer maar beweren dat het liberale wereldbeeld verongelukt, kapseist, omwaait. Waar moeten die VVD’ers naar toe? Verweesd en zonder wereldbeeld. Ach gut, die stumperds. Wat zal er van ze worden. De verschoppelingen.’
‘ Sneu dat ze geen ziel hebben, om onder de arm mee te zeulen. Een Wereldbeeld is zo enorm globlablablalistisch vind ik. Misschien bouwen ze een nieuw Ministerie?’ oppert Marieke, ‘ Of ze tikken er een op de kop op de rommelmarkt, tweedehands, en dat camoufleren ze als een gesticht. Of anders als crematorium – met de hulp van erelid Henny Keizer, weet je niet? Wie zal het zeggen. Die lui zijn gelukkig voor hen niet voor een gat te vangen.’
‘ Op de rommelmarkt wil ook nog weleens een wereldbeeld versjacherd worden. Als ze nou een koppelkoop konden sluiten? Een Ministerie plus Wereldbeeld. Voor een habbekrats. Nou?’
 

 
 
 
 
 
 

Spijkers op laag water ?

 
‘ Is terrorisme een godsdienst of een religie?
Terrorisme kan beide zijn: godsdienst en religie,’  beweert Been, ‘ neem de Indiase Thuggee, die waren verbonden – religare – door hun godsdienst, waarbij godin Kali de hoofdrol speelde, en hun roofmoorden hadden het effect van terreurdaden. Ze stichtten angst en onzekerheid. Nog niet eens meteen haat. Inderdaad, het hangt ervan af uit wiens standpunt je het bekijkt en welke frames je hanteert.
Misschien dat je het kunt vergelijken met de Mau-mau uit Kenia, hoewel daar een politiek motief als drijfveer fungeerde.  De Kenianen wilden onafhankelijkheid en gebruikten een cultureel begrepen terreurmiddel (de sporen van een luipaardklauw) om de bevolking ervan te weerhouden de kolonialen te dienen. Hier komt het begrip magie mee om de hoek kijken: godsdienst, magie, religie, terreur, bijgeloof, nog meer smaken?’
Dauwpunt: ‘ Dat zou een her-ijking van het begrip terrorisme betekenen. Je poneert dit naar aanleiding van het frame-stukje van Hans de Bruijn op de site van Trouw, neem ik aan?’
‘Ja, De Bruijn pakt niet helemaal door, vind ik, want hij stelt de volgens mij verkeerde diagnose waar het om het oogmerk, de reden, het doel, van terrorisme gaat. De reden van terreur is volgens mij: destabilisering, chaos en onzekerheid veroorzaken. Niet meteen haat zaaien. Dat is hooguit een bijproduct, een spin off, zo je wilt. Desnoods verhef je terrorisme tot religie, een godsdienst die samen-bindt, religare, door de daad die de dader lid maakt van een aparte club en haar tegelijk buiten de normale gemeenschap plaatst. Bijvoorbeeld, mafiosi werden pas als volwaardig lid (a made man)  beschouwd, nadat ze een moord hadden gepleegd en de eed van omertá (zwijgplicht) hadden afgelegd. Een ritueel geheel. Door de moord konden ze ook niet meer terug. Door de eed en moord waren ze met elkaar verbonden. Hun terreur zaaide angst.’
‘ Maar veróórzaakt terrorisme chaos, of krijgt terrorisme zijn kans indien er al chaos, anomie, “wetteloosheid” heerst, of op zijn minst wordt ervaren? Als de stemming en de maatschappelijke sfeer er voor heerst? Die 17-jarige Nieuwzeelandse eiergooier is op de keper beschouwd net zo goed een terrorist, zij het een ludieke – ludiek, zeker in de context van Pasen. Tussen het ei en Pasen bestaat immers een godsdienstige, religieuze, relatie als je aan christendom denkt en de symbolische betekenis van het ei daarin: ab ovo. Ad fundum en ab ovo!’
‘ Leegdrinken en opnieuw beginnen,’ zegt Dauwpunt, ‘ dat lijkt me wel wat als godsdienst. Bacchus als Opperheer. Heeft terrorisme geen religie, of heeft elke religie terrorisme nodig om een volwassen religie te zijn? Tja, het gaat om de definitie van termen. Wat bedoel je met godsdienst en met religie en met terrorisme? Daarbij moet je proberen zo ver mogelijk van het metaforische mijnenveld te blijven.’
Been: ‘Chaos, vind ik een bruikbaar bestanddeel, ja. Angst en haat zijn er ingrediënten bij, dat kan. Die priesters, die knapen mis-bruiken (geen woordspeling bedoeld met de katholieke mis), stichten een opperste desoriëntatie in de kudde. Zij beschamen vertrouwen, zij plegen verraad. Maar wat is beter – en voor wie?: de priesters aan het kruis spijkeren, of het misbruik herdefiniëren en een plaats geven in het geheel van de santenkraam, die toch al zo veel toeters en bellen heeft?’
‘Wie het weet mag het zeggen.’
‘ Laat ik die anecdote over meneer pastoor en de gebroeders Van Leeuwen delen, dat zorgt misschien voor ontspanning.’
‘Vertel.’
‘ Meneer pastoor rijdt op een zondag in zijn automaatje door de Brabantse dreven, op weg naar de kerkdienst. Ziet hij aan de horizon, in het weiland, een billboard. Hé, dat ding stond er vorige week nog niet.
O ja, denkt meneer pastoor, die is vast van Sjeng en Sjon van Leeuwen. De jongens hebben de ijzerwarenzaak van pa overgenomen en ze gaan het helemaal anders doen. Grootser, moderner en met gebruik van alle mediamiddelen. Nou, ik ben benieuwd.
Meneer pastoor komt dichterbij en hij ziet op dat bord een christus aan het kruis, met de tekst: “Christus hangt al eeuwen, met spijkers van Van Leeuwen.“  Tja, tja, denkt meneer pastoor, het is origineel, maar neen, neen, zo gade niet met onzenlieven heer om, zunne? Ik zal het de jongskes – ik heb ze nota bene zelf nog gedoopt! – toch duidelijk maken.
Na de dienst komen Sjeng en Sjon enthousiast naar meneer pastoor toe gehuppeld: “Wâ vinde ge van ons reclamebord, meneer pastoor?”
Meneer pastoor legt rustig uit dat het weliswaar wervend is bedoeld en erg origineel oogt, maar dat het echt niet door de beugel kan. Neen, jongens dit moet heus anders. Dit heeft onzenlieven heer zo niet verdiend.
‘Wel, a gij het zegt, dan mot het maar. We zullen het veranderen.’
Volgende zondag rijdt meneer pastoor dezelfde weg die hij al jaren rijdt en hij is toch benieuwd naar het reclamebord van Sjeng en Sjon.
Tuf, tuf en wat ziet hij? Op het bord prijkt een leeg kruis, met de tekst: “Christus van het kruis gepleurd! Met spijkers van Van Leeuwen, was dit nooit gebeurd!
Hmm, het blijft moeilijk, denkt meneer pastoor, want ze doen hun best, maar ik ga het ze wel weer vertellen.
Enfin, na de mis, Sjeng en Sjon naar meneer pastoor. Is het zo goed, meneer pastoor?
Nou, niet helemaal jongens. Ik blijf bedenkingen houden tegen jullie aanpak van dit issue.
Sjeng en Sjon zijn terneergeslagen en ze gooien de handdoek in de ring. Wel, zeggen ze tegen meneer pastoor, dan moet gij het maar doen hoor, want wij weten het niet meer.
Meneer pastoor vertrekt geen spier en houdt zich groot, want hij is tenslotte een belangrijke notabeel in de biotoop. Meneer pastoor weet en kan alles en hij heeft een directe lijn met hunnie omhoog. Dus zegt hij ferm dat hij het varkentje wel zal wassen. Hij zal persoonlijk voor een ordentelijk wervend reclamebord zorgen. Desnoods via een mirakel en de maagd Maria. Dat laatste zegt hij niet hardop.
Thuisgekomen op de pastorie trommelt meneer pastoor de koster en de huishoudster op om te brainstormen op het billboard van Sjeng en Sjon van Leeuwen.
Na uren intensief brainstormen, onderbroken door hartige glazen gewijd borrelwater en de nodige weesgegroetjes, is de klus dan eindelijk geklaard.
Ze sjouwen het bord naar de wei en meneer pastoor belt de broers Van Leeuwen om te melden dat de kogel door de kerk is. Het bord staat er.
Sjeng en Sjon stappen meteen in hun bolide en scheuren naar het weiland.
Hé zegt Sjon, er staat niks op man.
Jawel, jawel, zegt Sjeng, rij eens wat dichterbij.
Het bord lijkt van een afstand blanco, maar als je er dicht genoeg bij staat, kun je heel goed lezen:

“ Sjeng & Sjon van Leeuwen zijn soms enorme zeikers, maar …… ze maken wél héééle goeie spijkers!”

 

 
 
 
 

Spijkers op laag water ?

 
‘ Is terrorisme een godsdienst of een religie?
Terrorisme kan beide zijn: godsdienst en religie,’  beweert Been, ‘ neem de Indiase Thuggee, die waren verbonden – religare – door hun godsdienst, waarbij godin Kali de hoofdrol speelde, en hun roofmoorden hadden het effect van terreurdaden. Ze stichtten angst en onzekerheid. Nog niet eens meteen haat. Inderdaad, het hangt ervan af uit wiens standpunt je het bekijkt en welke frames je hanteert.
Misschien dat je het kunt vergelijken met de Mau-mau uit Kenia, hoewel daar een politiek motief als drijfveer fungeerde.  De Kenianen wilden onafhankelijkheid en gebruikten een cultureel begrepen terreurmiddel (de sporen van een luipaardklauw) om de bevolking ervan te weerhouden de kolonialen te dienen. Hier komt het begrip magie mee om de hoek kijken: godsdienst, magie, religie, terreur, bijgeloof, nog meer smaken?’
Dauwpunt: ‘ Dat zou een her-ijking van het begrip terrorisme betekenen. Je poneert dit naar aanleiding van het frame-stukje van Hans de Bruijn op de site van Trouw, neem ik aan?’
‘Ja, De Bruijn pakt niet helemaal door, vind ik, want hij stelt de volgens mij verkeerde diagnose waar het om het oogmerk, de reden, het doel, van terrorisme gaat. De reden van terreur is volgens mij: destabilisering, chaos en onzekerheid veroorzaken. Niet meteen haat zaaien. Dat is hooguit een bijproduct, een spin off, zo je wilt. Desnoods verhef je terrorisme tot religie, een godsdienst die samen-bindt, religare, door de daad die de dader lid maakt van een aparte club en haar tegelijk buiten de normale gemeenschap plaatst. Bijvoorbeeld, mafiosi werden pas als volwaardig lid (a made man)  beschouwd, nadat ze een moord hadden gepleegd en de eed van omertá (zwijgplicht) hadden afgelegd. Een ritueel geheel. Door de moord konden ze ook niet meer terug. Door de eed en moord waren ze met elkaar verbonden. Hun terreur zaaide angst.’
‘ Maar veróórzaakt terrorisme chaos, of krijgt terrorisme zijn kans indien er al chaos, anomie, “wetteloosheid” heerst, of op zijn minst wordt ervaren? Als de stemming en de maatschappelijke sfeer er voor heerst? Die 17-jarige Nieuwzeelandse eiergooier is op de keper beschouwd net zo goed een terrorist, zij het een ludieke – ludiek, zeker in de context van Pasen. Tussen het ei en Pasen bestaat immers een godsdienstige, religieuze, relatie als je aan christendom denkt en de symbolische betekenis van het ei daarin: ab ovo. Ad fundum en ab ovo!’
‘ Leegdrinken en opnieuw beginnen,’ zegt Dauwpunt, ‘ dat lijkt me wel wat als godsdienst. Bacchus als Opperheer. Heeft terrorisme geen religie, of heeft elke religie terrorisme nodig om een volwassen religie te zijn? Tja, het gaat om de definitie van termen. Wat bedoel je met godsdienst en met religie en met terrorisme? Daarbij moet je proberen zo ver mogelijk van het metaforische mijnenveld te blijven.’
Been: ‘Chaos, vind ik een bruikbaar bestanddeel, ja. Angst en haat zijn er ingrediënten bij, dat kan. Die priesters, die knapen mis-bruiken (geen woordspeling bedoeld met de katholieke mis), stichten een opperste desoriëntatie in de kudde. Zij beschamen vertrouwen, zij plegen verraad. Maar wat is beter – en voor wie?: de priesters aan het kruis spijkeren, of het misbruik herdefiniëren en een plaats geven in het geheel van de santenkraam, die toch al zo veel toeters en bellen heeft?’
‘Wie het weet mag het zeggen.’
‘ Laat ik die anecdote over meneer pastoor en de gebroeders Van Leeuwen delen, dat zorgt misschien voor ontspanning.’
‘Vertel.’
‘ Meneer pastoor rijdt op een zondag in zijn automaatje door de Brabantse dreven, op weg naar de kerkdienst. Ziet hij aan de horizon, in het weiland, een billboard. Hé, dat ding stond er vorige week nog niet.
O ja, denkt meneer pastoor, die is vast van Sjeng en Sjon van Leeuwen. De jongens hebben de ijzerwarenzaak van pa overgenomen en ze gaan het helemaal anders doen. Grootser, moderner en met gebruik van alle mediamiddelen. Nou, ik ben benieuwd.
Meneer pastoor komt dichterbij en hij ziet op dat bord een christus aan het kruis, met de tekst: “Christus hangt al eeuwen, met spijkers van Van Leeuwen.“  Tja, tja, denkt meneer pastoor, het is origineel, maar neen, neen, zo gade niet met onzenlieven heer om, zunne? Ik zal het de jongskes – ik heb ze nota bene zelf nog gedoopt! – toch duidelijk maken.
Na de dienst komen Sjeng en Sjon enthousiast naar meneer pastoor toe gehuppeld: “Wâ vinde ge van ons reclamebord, meneer pastoor?”
Meneer pastoor legt rustig uit dat het weliswaar wervend is bedoeld en erg origineel oogt, maar dat het echt niet door de beugel kan. Neen, jongens dit moet heus anders. Dit heeft onzenlieven heer zo niet verdiend.
‘Wel, a gij het zegt, dan mot het maar. We zullen het veranderen.’
Volgende zondag rijdt meneer pastoor dezelfde weg die hij al jaren rijdt en hij is toch benieuwd naar het reclamebord van Sjeng en Sjon.
Tuf, tuf en wat ziet hij? Op het bord prijkt een leeg kruis, met de tekst: “Christus van het kruis gepleurd! Met spijkers van Van Leeuwen, was dit nooit gebeurd!
Hmm, het blijft moeilijk, denkt meneer pastoor, want ze doen hun best, maar ik ga het ze wel weer vertellen.
Enfin, na de mis, Sjeng en Sjon naar meneer pastoor. Is het zo goed, meneer pastoor?
Nou, niet helemaal jongens. Ik blijf bedenkingen houden tegen jullie aanpak van dit issue.
Sjeng en Sjon zijn terneergeslagen en ze gooien de handdoek in de ring. Wel, zeggen ze tegen meneer pastoor, dan moet gij het maar doen hoor, want wij weten het niet meer.
Meneer pastoor vertrekt geen spier en houdt zich groot, want hij is tenslotte een belangrijke notabeel in de biotoop. Meneer pastoor weet en kan alles en hij heeft een directe lijn met hunnie omhoog. Dus zegt hij ferm dat hij het varkentje wel zal wassen. Hij zal persoonlijk voor een ordentelijk wervend reclamebord zorgen. Desnoods via een mirakel en de maagd Maria. Dat laatste zegt hij niet hardop.
Thuisgekomen op de pastorie trommelt meneer pastoor de koster en de huishoudster op om te brainstormen op het billboard van Sjeng en Sjon van Leeuwen.
Na uren intensief brainstormen, onderbroken door hartige glazen gewijd borrelwater en de nodige weesgegroetjes, is de klus dan eindelijk geklaard.
Ze sjouwen het bord naar de wei en meneer pastoor belt de broers Van Leeuwen om te melden dat de kogel door de kerk is. Het bord staat er.
Sjeng en Sjon stappen meteen in hun bolide en scheuren naar het weiland.
Hé zegt Sjon, er staat niks op man.
Jawel, jawel, zegt Sjeng, rij eens wat dichterbij.
Het bord lijkt van een afstand blanco, maar als je er dicht genoeg bij staat, kun je heel goed lezen:

“ Sjeng & Sjon van Leeuwen zijn soms enorme zeikers, maar …… ze maken wél héééle goeie spijkers!”

 

 
 
 
 

“Akeldama” – unzeitgemäβ

 
‘ Als Judas Iskariot, in de hof van Getsemane, Jezus Christus niet de kus des doods had gegeven, dan was Jezus niet gekruisigd door de Romeinen (wegens sedition, opruiïng tegen de keizer van Rome, niet vanwege blasfemie)  en had Jezus niet uit de dood kunnen verrijzen. Dus Judas was een sine qua non.’ Willemijn zegt het peinzend. ‘Vreemde redenering, maar okay, het gaat om geloof en godsdienst, dus om machtige mythologie.’
Semanur: ‘ Je – of liever gezegd: Ruben L. Oppenheimer – loopt wel een ietsje op de zaken vooruit, want Pasen is pas over drie, vier, weken. Dus schorten we jouw lezing nog even op, en kiezen vooralsnog voor de Broederkus van Leonid en Erich. Die was trouwens bijna net zo dodelijk. Totdat Gorby de Verlosser met zijn perestroika en glasnost op de proppen kwam.
Een caveat: de val van de muur en de nasleep daar na, moeten we beslist niét interpreteren als een klinkende en definitieve overwinning van het liberale Kapitalisme en zijn goddeloze Vrije Markt, maar als bewijs dat het goddeloze Sovjet-Communisme niet levensvatbaar bleek. Van God los, dat gaat blijkbaar toch niet goed. Best stichtelijk om te bedenken, zo voor Pasen.’
Willemijn: ‘ Juist. De nagel op de kop. Het sovjet-communisme dielf (!) het onderspit en niet: het kapitalisme overwon. Of zoals Johan de Verlosser placht te zeggen: Ajax kan niet van Barcelona winnen, maar Barcelona kan wel van Ajax verliezen. Politieke pipo’s zouden meer naar voetbalprofeten moeten luisteren. Misschien dat ze zich dan niet steeds vaker buiten spel spelen, zoals Tom-Jan Meeus hier beschrijft.  Overigens: de Romeinse keizer werd wel degelijk als een god vereerd, dus Jezus was wel degelijk een beetje iconoclastisch bezig hoor. Geef de keizer wat des keizers, enzovoorts.’
Semanur: ‘ Ruben Oppenheimer tekent Peppi en Kokkie, of Bassie en Adriaan, in de coulissen. Kortom, de ene clowneske kliek wordt verruild voor een andere. Die ewige Wiederkunft/-kehr des Gleichen. Het is ook en tegelijk retro, want carnaval is al geweest. Mosterd na de laatste-avondmaaltijd. Stirb und werde, si le grain ne meurt. Sorry, beetje melig. Mooi, die “nagel” van jou: aan het kruis nagelen. Stabat mater aan de grond genageld, dolorosa en lacrimosa. Mooie beelden, mooie muziek.
Jesse Klaver als de messias, als een maar al te willige christus, want Jesse wil o zo graag op het pluche. Desnoods via en ten koste van de uitverkoop van Groen Links en zijn kiezers en van heel Nederland als het moet.’
Willemijn: ‘ Nou, best goed hoor, jouw lezing, want de tekening brengt het niet-eigentijdse van de politieke pipo’s – unzeitgemäβheit – perfect in beeld: of te vroeg, of te laat. Overal en altijd die slechte timing. Net als neoliberale politici dat wereldwijd plegen te doen en te laten. Plus, inderdaad, het nakende verraad van Klaver. Want wie nu nog niet doorheeft wat men aan Rutte heeft, die is echt gesjocht en compleet niet-sjakie.’
Semanur: ‘ Mwah. Slechte timing, mwah, ook, maar vooral losgezongen van de realiteit en geen empathisch vermogen. Weet je, James Kennedy geeft de “bevindelijke politici” – de ècht-bevindelijke, dus niet het type CDA – een volgens mij heel goed advies. Hij haalt in zijn boek Bezielende verbanden met instemming Wim van de Donk aan, van de WRR, die de kerken waarschuwt “niet te enthousiast in te gaan op uitnodigingen om samen te werken met de overheid” want “vanuit de marge kunnen kerken veel meer betekenen.” Kijk naar de wijze waarop ook de CU door Rutte wordt gepiepeld. Nu is Arie Slob de pineut, want zijn collega op Onderwijs, Engelshoven van D66, heeft zich tactisch gestort op vrouwenquota op hoge posities en geld geven aan grote telescopen en meer van die nietszeggende thema’s en gebakken-lucht-issues, terwijl ze Slob met het Cornelius Haga als hete aardappel opzadelt.’
Willemijn: ‘ Hear, hear! Ze zijn gewoon niet gewetenloos en gehaaid genoeg voor die Haagse slangenkuil vol slangenolieverkopers en voltijd-ladenlichters. Misschien, misschien, zou ik zelfs op de CU durven, willen, stemmen, want qua intentie en goede trouw neem ik ze best serieus, als ze maar heilig beloven niet in een kabinet te gaan zitten en zéker niet een club waar de neoliberalen onder iemand als Mark Rutte de boventoon voeren. Daar hebben ze gewoon het soort mensen niet voor! Dan worden ze gepiepeld, net als de andere politieke merken. Terwijl zij juist oprecht voor de inhoud en het algemeen belang gaan. Neem ik vooralsnog maar aan. In mijn familie kom ik ze namelijk voortdurend tegen: rechtschapen en brave lieden.’
Semanur: ‘ Precies. De kloof tussen de beroepspolitici en het volk dat hen kiest en dat zij zogenaamd vertegenwoordigen, representeren, die kloof wordt almaar groter. Denk alleen maar aan de enormitiet van de veel-te-vroege-invoering van de euro, overhaast: vollkommen unzeitgemäβ. Met alle naargeestige consequenties van dien. De euro werd rücksichtlos ingevoerd. Door megalomane egotrippers. Ondanks de vele goedonderbouwde en ampel historisch geÏlustreerde waarschuwingen.’
Willemijn: ‘ Dat ben ik met je eens, en de politieke pipo’s en jojo’s leren er ook niet van, getuige thans en nu het ongeremd en ongecontroleerd laten instromen van de vele exoten. Politici leven in een andere werkelijkheid. Losgezongen van de onze. Waarom moeten we eigenlijk op ze blijven stemmen?’
Semanur: ‘ Moeten, hoezo moeten? Ga jij nog stemmen dan? Dan ben je net zo hardleers als die lui op wie je stemt. Trouwens, met een beetje duwen en trekken en veel goede wil, kun je in de bloedakker een verwijzing naar de vastgoedbubbel zien, want de bloedakker – in het Aramees: akeldama – zou door Judas zijn gekocht met de dertig zilverlingen die hij voor zijn verraderskus kreeg. Dus hier komt het vastgoed in beeld.’
Willemijn: ‘ Jakkes, die uitgestorte ingewanden op de bloedakker, uit Handelingen 1: 17-18. Brrrr, letterlijk spilling his guts.’
Semanur: ‘ Spilling his seed on the ground. Vruchteloze leuter-politiek, zoals bij de gemeenschap van Onan en Tamar.’
Willemijn: ‘Leuheuk, die leuter van jou, in deze context! Die Onan, rare gup, ook zo fundamenteel unzeitgemäβ.’
‘Happy elections, everybody! Met veel paaseitjes en zo.’
‘ Amin.’
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

“Akeldama” – unzeitgemäβ

 
‘ Als Judas Iskariot, in de hof van Getsemane, Jezus Christus niet de kus des doods had gegeven, dan was Jezus niet gekruisigd door de Romeinen (wegens sedition, opruiïng tegen de keizer van Rome, niet vanwege blasfemie)  en had Jezus niet uit de dood kunnen verrijzen. Dus Judas was een sine qua non.’ Willemijn zegt het peinzend. ‘Vreemde redenering, maar okay, het gaat om geloof en godsdienst, dus om machtige mythologie.’
Semanur: ‘ Je – of liever gezegd: Ruben L. Oppenheimer – loopt wel een ietsje op de zaken vooruit, want Pasen is pas over drie, vier, weken. Dus schorten we jouw lezing nog even op, en kiezen vooralsnog voor de Broederkus van Leonid en Erich. Die was trouwens bijna net zo dodelijk. Totdat Gorby de Verlosser met zijn perestroika en glasnost op de proppen kwam.
Een caveat: de val van de muur en de nasleep daar na, moeten we beslist niét interpreteren als een klinkende en definitieve overwinning van het liberale Kapitalisme en zijn goddeloze Vrije Markt, maar als bewijs dat het goddeloze Sovjet-Communisme niet levensvatbaar bleek. Van God los, dat gaat blijkbaar toch niet goed. Best stichtelijk om te bedenken, zo voor Pasen.’
Willemijn: ‘ Juist. De nagel op de kop. Het sovjet-communisme dielf (!) het onderspit en niet: het kapitalisme overwon. Of zoals Johan de Verlosser placht te zeggen: Ajax kan niet van Barcelona winnen, maar Barcelona kan wel van Ajax verliezen. Politieke pipo’s zouden meer naar voetbalprofeten moeten luisteren. Misschien dat ze zich dan niet steeds vaker buiten spel spelen, zoals Tom-Jan Meeus hier beschrijft.  Overigens: de Romeinse keizer werd wel degelijk als een god vereerd, dus Jezus was wel degelijk een beetje iconoclastisch bezig hoor. Geef de keizer wat des keizers, enzovoorts.’
Semanur: ‘ Ruben Oppenheimer tekent Peppi en Kokkie, of Bassie en Adriaan, in de coulissen. Kortom, de ene clowneske kliek wordt verruild voor een andere. Die ewige Wiederkunft/-kehr des Gleichen. Het is ook en tegelijk retro, want carnaval is al geweest. Mosterd na de laatste-avondmaaltijd. Stirb und werde, si le grain ne meurt. Sorry, beetje melig. Mooi, die “nagel” van jou: aan het kruis nagelen. Stabat mater aan de grond genageld, dolorosa en lacrimosa. Mooie beelden, mooie muziek.
Jesse Klaver als de messias, als een maar al te willige christus, want Jesse wil o zo graag op het pluche. Desnoods via en ten koste van de uitverkoop van Groen Links en zijn kiezers en van heel Nederland als het moet.’
Willemijn: ‘ Nou, best goed hoor, jouw lezing, want de tekening brengt het niet-eigentijdse van de politieke pipo’s – unzeitgemäβheit – perfect in beeld: of te vroeg, of te laat. Overal en altijd die slechte timing. Net als neoliberale politici dat wereldwijd plegen te doen en te laten. Plus, inderdaad, het nakende verraad van Klaver. Want wie nu nog niet doorheeft wat men aan Rutte heeft, die is echt gesjocht en compleet niet-sjakie.’
Semanur: ‘ Mwah. Slechte timing, mwah, ook, maar vooral losgezongen van de realiteit en geen empathisch vermogen. Weet je, James Kennedy geeft de “bevindelijke politici” – de ècht-bevindelijke, dus niet het type CDA – een volgens mij heel goed advies. Hij haalt in zijn boek Bezielende verbanden met instemming Wim van de Donk aan, van de WRR, die de kerken waarschuwt “niet te enthousiast in te gaan op uitnodigingen om samen te werken met de overheid” want “vanuit de marge kunnen kerken veel meer betekenen.” Kijk naar de wijze waarop ook de CU door Rutte wordt gepiepeld. Nu is Arie Slob de pineut, want zijn collega op Onderwijs, Engelshoven van D66, heeft zich tactisch gestort op vrouwenquota op hoge posities en geld geven aan grote telescopen en meer van die nietszeggende thema’s en gebakken-lucht-issues, terwijl ze Slob met het Cornelius Haga als hete aardappel opzadelt.’
Willemijn: ‘ Hear, hear! Ze zijn gewoon niet gewetenloos en gehaaid genoeg voor die Haagse slangenkuil vol slangenolieverkopers en voltijd-ladenlichters. Misschien, misschien, zou ik zelfs op de CU durven, willen, stemmen, want qua intentie en goede trouw neem ik ze best serieus, als ze maar heilig beloven niet in een kabinet te gaan zitten en zéker niet een club waar de neoliberalen onder iemand als Mark Rutte de boventoon voeren. Daar hebben ze gewoon het soort mensen niet voor! Dan worden ze gepiepeld, net als de andere politieke merken. Terwijl zij juist oprecht voor de inhoud en het algemeen belang gaan. Neem ik vooralsnog maar aan. In mijn familie kom ik ze namelijk voortdurend tegen: rechtschapen en brave lieden.’
Semanur: ‘ Precies. De kloof tussen de beroepspolitici en het volk dat hen kiest en dat zij zogenaamd vertegenwoordigen, representeren, die kloof wordt almaar groter. Denk alleen maar aan de enormitiet van de veel-te-vroege-invoering van de euro, overhaast: vollkommen unzeitgemäβ. Met alle naargeestige consequenties van dien. De euro werd rücksichtlos ingevoerd. Door megalomane egotrippers. Ondanks de vele goedonderbouwde en ampel historisch geÏlustreerde waarschuwingen.’
Willemijn: ‘ Dat ben ik met je eens, en de politieke pipo’s en jojo’s leren er ook niet van, getuige thans en nu het ongeremd en ongecontroleerd laten instromen van de vele exoten. Politici leven in een andere werkelijkheid. Losgezongen van de onze. Waarom moeten we eigenlijk op ze blijven stemmen?’
Semanur: ‘ Moeten, hoezo moeten? Ga jij nog stemmen dan? Dan ben je net zo hardleers als die lui op wie je stemt. Trouwens, met een beetje duwen en trekken en veel goede wil, kun je in de bloedakker een verwijzing naar de vastgoedbubbel zien, want de bloedakker – in het Aramees: akeldama – zou door Judas zijn gekocht met de dertig zilverlingen die hij voor zijn verraderskus kreeg. Dus hier komt het vastgoed in beeld.’
Willemijn: ‘ Jakkes, die uitgestorte ingewanden op de bloedakker, uit Handelingen 1: 17-18. Brrrr, letterlijk spilling his guts.’
Semanur: ‘ Spilling his seed on the ground. Vruchteloze leuter-politiek, zoals bij de gemeenschap van Onan en Tamar.’
Willemijn: ‘Leuheuk, die leuter van jou, in deze context! Die Onan, rare gup, ook zo fundamenteel unzeitgemäβ.’
‘Happy elections, everybody! Met veel paaseitjes en zo.’
‘ Amin.’
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Radicale radicalisatie

 
Toos: ‘ Als je terugkomt van “het Front” en het eerste wat je zegt is: “Wir haben es nicht gewusst,” dan ben je voor mij zeer succesvol geradicaliseerd hoor.’
Mika: ‘ Radicaal geradicaliseerd. Maar misschien staat dit schlemiel in de cartoon van Bas van der Schot gewoon aan de verkeerde grens? Ik bedoel: er zijn toch geen grenzen meer? Multiculti ist gescheitert, zegt akela Angela. Dus wat maakt het uit voor welke slagboom je staat?’
Toos: ‘ Precies wat je zegt: er bestaan geen grenzen meer, dus ook geen grensoverschrijdend gedrag. Vandaar deze cartoon, die niet eens meer dubbelzinnig, ambigue is. Weetjewat? Stuur het gezinnetje naar het Oosten, ik bedoel niet het verre oosten, maar het oosten waar ze zijn taal spreken.’
Mika: ‘ Als klap op de vuurpijl kun je in het gezinnetje ook nog eens het iconische stelletje uit Bethlehem zien. Neen, oostwaarts is echt de meest voor de hand liggende richting: Dort schaffen sie es. Bei der mutti Merkel.’
Toos: ‘Ja toch? Nog ruim vijf weken en het is Pasen. Nou? Wat wil je nog meer aan symboliek? The second coming?’
Mika:  ‘ Inderdaad. Ze zijn wat aan de vroege kant, maar men kan niet vroeg genoeg beginnen. Voor de duidelijkheid staat eronder “de ex-IS-er.”
Toos: ‘ Tja, maar zou jij dat gewusst haben? Ex-is, kan “was” betekenen, een WAS-er. Ik zeg maar wat.’
Mika: ‘ En dan die driekleur. Foei! Neen, dit type is helemaal fout hoor.’
Toos: ‘ De ultieme test zou zijn om hem en de vrouw “Scheveningen” te laten zeggen, het shibboleth.’
Mika: ‘ Och ja. Daar had ik niet aan gedacht. Spreken ze het correct uit, dan komen ze in aanmerking voor Bad, bed en brood.’
Toos: ‘ Zo niet, dan sture men ze meteen en onherroepelijk terug, de woestijn in.’
Mika : ‘ Nou, als dat tenminste mag, van de EU-bovenbazen in Brussel. Het is vast tegen de Verlichting en niet in overeenstemming met de euro en het Compact van Marrakesh en zo.’
Toos: ‘Akkoord. Laten we dan zelf maar aan het migreren slaan.’
Mika: ‘ Waar naartoe?’
Toos: ‘ Hmmm, daar zeg je wat. Weet je wat, we verbieden Bas gewoon dit soort cartoons te tekenen en alle cartoonisten over de hééééle wereld ook.’
Mika: ‘ Dát lijkt me enige oplossing. Want dit soort cartoons brengt de burger maar op verkeerde gedachten en zet de deur open voor ongecontroleerde associaties.’
Toos: ‘ Dat kunnen we niet hebben. Dat verstoort de economische groei en schopt onze consumptiepatronen in de war. Daar moeten we meteen radicaal paal en perk aan stellen.’
Mika: ‘Net wat je zegt. Voor je het weet, staan de Chinezen met z’n miljoenen voor de poort.’
Toos: ‘ Op de VK-site staat een “interview” met een ex-ISstrijder, schuilnaam Yago. Neem voor het gemak aan dat het echt is en geen fake interview, dan is zo’n jongen door-en-door burgerlijk: “de IS bood het hele pakketje.” Waarom kan zo’n gup niet gewoon in Nederland burgerlijk zitten wezen? Ik vind dit aandoenlijk-tragisch, maar niet onvoorstelbaar. Anything goes.’
Mika: ‘ Anything goes, indeed. Deze Yago is de klos, terwijl een type als Marco Kroon net zo verknipt is geraakt. Het is maar net aan welke kant je staat. O ja, ik heb naar die Trump fixer Cohen zitten kijken, tijdens die hoorzittingen. Het is allemaal doodnormaal. Niks kan je meer verwonderen.’
Toos: ‘Kijk liever naar de parodieën die nu al de ronde doen. Die zijn intussen veel echter dan the real stuff.’
Mike: ‘ Eigenlijk heeft Bas Schot gelijk: deze IS-jongens zijn gewoon cartoon-/stripfiguren. Net als Donald Trump en Mike Cohen dat zijn.’