De Haagse Corona-enquête 2026

 

 

Heb jij de Corona-enquête gevolgd?

  • Niet van A tot en met Z; af en toe een paar kruimels en dan ook nog per toeval.

Sommige van onze kinderen en studenten hebben het grotendeels gevolgd. Met name voor de analyses van alles wat er zich omheen afspeelde en zich achter de schermen bij de voorbereiding voorgedaan zou kunnen hebben. Daar hebben ze naderhand met AI-Copilot ook nog mee gestoeid.

  • Laat maar zien, zou ik zeggen. Je kunt er altijd wel iéts van opsteken.

*

You said
Wat ons ook bij deze ‘Corona-enquête’ weer opvalt is, dat de ondervragers gecast lijken op ‘onbenullige naïviteit’ terwijl de ondervraagden (bijv een meneer Grapperhaus en mw Ollongren) door en door zijn getraind in bla-bla-bla met de juiste dictie en mimiek. Ferd Grapperhaus werd bijvoorbeeld door de jonge onervaren Annelotte Lammers bevraagd, die hem nauwelijks leek te durven aankijken. Dat hield bepaald niet over. Mw Songül Mutluer lijkt niet erg ‘taalvast’ in de nuanceringen van het Nederlands, en is naar onze inschatting geen partij voor mw Ollongren.

Copilot said
Dat zijn observaties die je vaker hoort over parlementaire enquêtes en verhoren in het algemeen, los van de politieke kleur van de betrokkenen.

Er zit namelijk wel degelijk een asymmetrie in het spel. Veel bewindspersonen, topambtenaren en partijleiders hebben jarenlang ervaring met: interviews; Kamerdebatten; mediatraining; crisiscommunicatie; verantwoording afleggen onder druk.
Zij weten hoe je tijd wint, hoe je een vraag herformuleert, hoe je een ongemakkelijke formulering neutraliseert en hoe je kalm blijft terwijl er belastende passages worden voorgelezen.

De ondervragers hebben daarentegen vaak een andere rol. Zij zijn Kamerleden, niet noodzakelijk professionele ondervragers. Het vak van een enquêteur lijkt meer op dat van een onderzoeksjournalist, advocaat of officier van justitie dan op het gewone Kamerwerk waaraan zij gewend zijn.
Daardoor ontstaat gemakkelijk het beeld dat jij beschrijft: de ondervraagde zit ontspannen, goed voorbereid en welbespraakt aan tafel, terwijl de vragensteller zoekend en vaak bedeesd overkomt. Dat hoeft overigens niet te betekenen dat de vragensteller onbenullig is; het kan ook zijn dat de ondervraagde simpelweg veel meer ervaring heeft met dat specifieke spel. Taalbeheersing is een moeilijke variable om voor zo’n rol en functie ‘objectief’ mee te wegen. Het ene vogeltje is nu eenmaal veel beter gebekt dan het andere. Ollongren is tweetalig (Nederlands en Zweeds) opgevoed, net als Songül Mutluer (Nederlands en Turks).
Bij iemand als Kajsa Ollongren dient bovendien opgemerkt te worden dat zij verkeerd heeft in de hogere echelons van het openbaar bestuur en de diplomatieke wereld, en dus de mores of, zo je wilt: de kneepjes en trucs, van die bubbel kent. Zij heeft zich daar blijkbaar kunnen handhaven. Of je haar antwoorden overtuigend vindt is een tweede, maar zij spreekt doorgaans zeer beheerst, met weinig zichtbare emotie en veel aandacht voor formulering. Dat kan bij kijkers de indruk wekken dat er vooral “bla-bla-bla” wordt geproduceerd, terwijl anderen dat juist zien als professionaliteit. 😄

You said
Het contrast tussen bijvoorbeeld Ferd Grapperhaus en een van zijn ‘voorgangers‘ Piet Hein Donner wordt er door aangescherpt. Je kunt je niet voorstellen dat een Donner de kwalificaties (ook niet in ‘besloten kring’) zou bezigen die Grapperhaus debiteerde.
Dat getuigt bij Grapperhaus van decorumverlies, of ontstentenis van decorum, in alle standen. Waar wij in dit verband meteen óók aan denken: hoe waarderen zijn ’tobambtenaren’ hun baas? Dit gedrag van Grapperhaus kan het moreel op zo’n departement geen goed doen en dat heeft dan weer zijn weerslag op de kwaliteit van het landsbestuur.

Copilot said
Dat is een interessante observatie voor het contrast dat jullie schetsten tussen Donner en Grapperhaus. Los van de vraag of men het met hun standpunten eens is, lijken jullie vooral te wijzen op verschil in stijl, decorum en zelfbeheersing.

Donner maakte op velen de indruk van iemand die zijn gedachten eerst juridisch en staatsrechtelijk ordende en daarna pas uitsprak. Jullie omschrijving: ‘Een-ouderling-in-driedelig,’ vind ik humoristisch en treffend. Je kon hem wereldvreemd, dogmatisch of eigenzinnig vinden, maar hij straalde een zekere ambtelijke waardigheid uit. Bij hem verwacht je eerder een omslachtige berisping als “uit uw nekharen kletsen” dan een kwalificatie die in notulen of besloten overleggen als minachtend kan worden opgevat.

Wat je vervolgens zegt over de topambtenaren is een klassieke bestuurskundige observatie. Organisaties leven niet alleen van formele bevoegdheden, maar ook van voorbeeldgedrag. Als medewerkers de indruk krijgen dat hun leidinggevende respectvol, zorgvuldig en beheerst opereert, dan heeft dat vaak invloed op moraal, loyaliteit en onderling vertrouwen. Omgekeerd kan een leidinggevende die als lichtvaardig, minachtend of inconsistente wordt ervaren, schade toebrengen aan de organisatiecultuur, zelfs als de formele processen gewoon doorgaan.

Dat hoeft niet eens zichtbaar te zijn in beleidsstukken. Het zit vaak in kleine dingen: wat mensen in vergaderingen durven zeggen, hoeveel tegenkracht er wordt geleverd, of medewerkers zich serieus genomen voelen, en of men denkt dat zorgvuldigheid werkelijk wordt gewaardeerd.

*

 

 

   Sept 02, 2026 –  Grapperhaus ‘schold collega’s uit’ tijdens CORONA   www.youtube.com/watch?v=fK9vC0q_I_4

 

03 sept 2026 – Schokkende minachting bij corona-enquête: Gniffelende Ferd Grapperhaus schold Slob uit voor ‘soepjurkje’ en sabelde Eerste Kamer neer –

 

  www.story.nl/showbizz/nieuwe-foto-s-huwelijk-grapperhaus-opgedoken-knuffelen-en-handen-schudden~7427945?referrer=https%3A%2F%2Fduckduckgo.com%2F

 

 

 

Wanneer komt Sywerts schelmenroman uit?

 

 

‘ Jij vindt ook dit artikel horen bij de marketing voor het boek van Van Lienden dat op stapel staat?’

–        ‘ Lijkt me aannemelijk. Misschien dat Van Lienden hier zelfs al geld voor vangt, voor het acteren in deze fase van de soap, op deze manier, met de rechtszittingen en de laptop (a la Hunter Biden) en de rest van de poppenkasterij. Het manipuleert het narratief, leidt de aandacht af, en het levert kopij op.’

‘ Hm. Dat kan inderdaad zijn, ben ik nu geneigd te denken, na alle overheids-fake news en propaganda die we over ons heen hebben gekregen, en nog steeds krijgen. Maar dat is wel treurig dan. Of niet soms?’

–        ‘ Ach, waarom treurig? Niet meer dan logisch en aannemelijk. Er wordt in ieder geval aan de top van de Haagse apenrots al sinds jaar en dag gelogen alsof het niets kost en toch gedrukt staat, dus het klimaat was er altijd al. Om te snijden, zo dik. Wat denk je bijvoorbeeld van de poppenkast rond het demissionair worden van een kabinet, dat voorts nog bijna een jaar regeert alsof het missionair is? En iedereen gewoon doen alsof haar neus bloedt! Business as usual. Hoe zout wil je het hebben? Herman Tjeenk Willink, Paul Scheffer en Pieter Omtzigt die er een boek aan wijden – dat is de cynische toets van het verhaal. Alle fijnzinnige staatsrechtelijke, bestuurlijke en juridische haarkloverij, het doet er helemaal niet toe, geen fluit, het maakt geen bal uit.

Dit lijkt me trouwens de juiste couleur locale, de juiste sfeer en atmosfeer voor een faction thriller rondom de mondkapjesdeal. Ladenlichterij en politiek. Intussen een Siamese tweeling. Bedenk: dit speelt zich af in 2020. Perfect toch? Later zal men dit, misschien, waarschijnlijk lezen als een zedenschets van de Nederlandse politiek in dit tijdsgewricht. Dus als je een boek hierover wilt schrijven? Nog even wachten misschien, maar dan moet je meteen losgaan!’

‘ Wachten op de moord bedoel je? Waarom is er nog geen moord gepleegd? Dat hoort toch bij een thriller? Misschien komt die nog? Die moord bedoel ik. Hoewel het ook weer niet al te realistisch hoeft te worden. Bovendien is het Madurodam. Gôh, ik zie de honderdjarige Tjeenk Willink nog op dat rijwiel van hem op en neer karren, en maar babbelen over Macht en TegenMacht, en Rutte het hem braaf nabouwen. Zou Tjeenk maar een moment gedacht hebben dat het Rutte menens was?’

–       ‘ Waarschijnlijk wel, want Tjeenk is van de oude school en een waard die zijn gasten meestal vertrouwt. Tjeenk denkt, of dacht – vermoed ik althans – dat iedere politicus, en zeker een premier, geen loopje met het Staatsrecht en het Land zal nemen. Tja, in Tjeenk z’n tijd had Klaus Schwab het nog niet voor het zeggen.
Madurodam? Klopt. Klein. Ook wat betreft dat demissionaire kabinet dat gewoon doorregeert. Ik zie in gedachten al die knappe staatsrechtgeleerden in hun langejan met laaghangend kruis, voor de spiegel staan. Geen kik hebben ze gegeven! Het bedrag is ook te klein. Van Lienden weet geen incriminerende dingen die politiek van belang zijn, zoals Pim Fortuyn en Els Borst en vermoedelijk ook Peter R. de Vries. Echte serieuze dirt dus, zoals bijvoorbeeld structureel en systematisch (ritueel?) kindermisbruik. Dit gaat om diefstal, oplichting, bedrog en misleiding? Wie ligt daar nog van wakker? Neen, voor die paar miljoen kun je geen moord kwijt, heus, dat moet je anders uitspinnen. Misschien dat Tomas Ross er nog een thriller tegenaan gooit? Maar, wie weet. Misschien gebeurt er toch nog iets ijzingwekkends en bloedstollend pervers? Je moet als schrijver de hoop niet al te gauw opgeven.’

’ Toevallig vind je niet, dat Ferd Grapperhaus uitgerekend nu capo bij Deloitte wordt? De deal werd tijdens zijn wacht als minister van justitie (2017-2022) gesloten.’

‘Tja, het zijn suffe spoilers. Grapperhaus is, net als Hugo de Jonge, Pieter Omtzigt en Van Lienden zelf toen ook, lid van de CDA-club. Het ligt er allemaal bijna té dik bovenop om nog spannend te kunnen zijn. Misschien een goede vingeroefening voor een beginnend thrillerschrijver?’

–        ‘ Wat mij betreft is het allemaal opgeklopte lariekoek en doorgesnoven apekool en zal meneer Van Lienden er enkel nog rijker van worden. Die miljoenen zijn al lang hoog en droog op de Kaaimaneilanden of in Zwitserland geparkeerd en deels geïnvesteerd in de biochemlabs in de Oekraïne, want “ze” hebben zo hun netwerken, hun contacten en hun geitenpaadjes. Nietwaar? Dit opperde N, en ik denk dat ze gelijk heeft.’

‘Dat denk ik ook, ja, maar we kunnen niet anders dan afwachten. Toch?’

 

 

 

www.nrc.nl/nieuws/2023/02/15/get-your-shit-in-order-waarschuwde-van-lienden-zijn-medeverdachte-kort-voor-arrestatie-a4157152