‘ Jij had een discussie met onze Amerikaanse vrienden over het lied van Oliver Anthony?’
– ‘ Hm, vooral of alleen over een regel: “And the obese milkin’ welfare.” Die zin trok volgens hen het hele lied onderuit, want deze zin kapittelt de sloeber-tokkies die junkfood consumeren en daardoor dik (vetzuchtig, obees) worden, en die naar hun idee door Anthony geschamperd (kan dat?) worden. Maar, zeggen zij, het lied is gericht tegen de politici (wij zeggen meestal: de politieke nomenklatoera), de politici maken er een puinzooi van.’
‘ Anthony geeft de tokkies naar mijn idee inderdaad net zo goed een veeg uit de pan. De politieke nomenklatoera is de bron van alle narigheid en ongerief? Daar ben jij het mee eens?’
– ‘ Jawel, grotendeels, jazeker, want dat zien we me dunkt real time om ons heen gebeuren en plaatsgrijpen. Wat voor niveau hebben de meeste trekpoppen die bijvoorbeeld als bewindspersoon in Nederland figureren nou? Dat wordt alleen maar beroerder en naargeestiger. In Amerika, ja, maar ook in Nederland. De meesten zijn inmiddels niet anders dan schmierende komedianten. Ze worden door de talent-scouts uitgezocht op het vermogen met een stalen gezicht glashard te liegen en ze moeten bij wijze van spreken als test, vijf kapotte ijskasten aan een Eskimo kunnen verkopen. Toch?’
‘ Heb je de Amies kunnen overtuigen?’
– ‘ Was dat mijn bedoeling? Mijn idee was enkel een andere frame, een ander bril, te suggereren. Toevallig stond er een stuk van Folkert Jensma in de prollenkrant van vandaag. Dat stuk gaat over vetzucht bij de nomenklatoera – metaforisch. Alleen haalt geen mens het blijkbaar in zijn hoofd om daar kritisch naar te kijken en er vraagtekens bij te zetten. Het past in het kader van: een bankier of politieke bobo die een paar miljard wegsluist, komt daar gewoon mee weg, want dat doen “ze” nu eenmaal. Maar …. als jij als bijstandstrekker een tas met boodschappen van vader of moeder krijgt, dan is Nederland te klein. Dan word je als fraudeuur aan het hout gespijkerd en met rotte tomaten bekogeld.‘
‘ Dat stuk van Jensma gaat toch over de Toeslagen-soap? Hoezo obesitas?’
– ‘ Nou, lees deze passages eens: > > > > Daarbij gaat het tot nu toe om in totaal ongeveer 29.500 ouders. Bij de laatste Voorjaarsnota is 1,3 miljard euro extra uitgetrokken voor de hersteloperatie, de totale kosten worden nu geschat op maar liefst 7,1 miljard.
Van dat bedrag is ongeveer 5,1 miljard bestemd voor directe compensatie aan de gedupeerden, een bedrag dat op een rechtvaardige manier verdeeld moet worden. De kosten voor de uitvoering stijgen. In de eerste twee jaren van de hersteloperatie, 2021 en 2022, ging respectievelijk 18 procent en 23 procent van het herstelbudget naar het ambtelijk apparaat: personeel en huisvesting. Dat is nu gegroeid naar 30 procent, mede door inzet van externe organisaties.
Het aantal herstelambtenaren, aanvankelijk geschat op 1.700, zou volgend jaar op 2.350 moeten uitkomen. Bijna vier keer zoveel medewerkers als de hele Onderwijsinspectie. De bezwaar- en beroepsafdelingen moeten groeien van 300 naar 660 arbeidsplaatsen. Deze uitbreiding blijft echter achter „vanwege een krappe arbeidsmarkt”. De laatste bezwaren van ouders zouden eind 2026 afgerond moeten zijn. < < < <
Kijk eens naar de toename van de “overhead”: van 18 procent naar 30 procent.’
‘ Aáááh, en het aantal ambtenaren gaat van 300 naar 660. Ik snap het: de politiek-bestuurlijke nomenklatoera profiteert van, en parasiteert op, de ellende die zij zelf heeft veroorzaakt, aangericht en gesticht, en die nomenklatoera vreet zich tonnetje rond middels huisvestingkosten en personele kosten (inclusief de in te huren externen, die uiteraard vriendjes-van-vriendjes-van-vriendjes zullen blijken te zijn).
Net als bij de proxy-oorlog in de Oekraïne, is het ook in Den Haag vooral in het belang van de nomenklatoera om deze draak zo lang mogelijk te laten voortduren, want zij verdient er het meeste aan. De nomenklatoera melkt de Toeslagen-ellende gewoon uit! De gedupeerden, gaan net als de ongelukkige Oekraïners, door de gehaktmolen. Wat bizar dat niemand dit doorheeft.’
– ‘ Wat ik maar wilde zeggen. Kijk eens, het hoeft niet de ópzet of de bedoeling te zijn dat dit op deze manier uitpakt, maar de resultaten tonen aan dat de nomenklatoera er vet van sopt. Laten we naar de gevolgen van (ook ónbedoeld) beleid kijken. Dat is het enige wat we kunnen doen. Mensen kunnen van alles beweren en bezweren, maar ik kan in niemands hoofd en hart koekeloeren. Jij wel?’
‘ Neen, dat is waar. Sjonge, sjonge …. mevrouw de staatssecretaris Aukje de Vries kiepert er nog een emmer verbale treif achteraan zie ik:
> > > > Staatssecretaris De Vries schrijft de Kamer dat ze wil versnellen en verbeteren via „alternatieve routes”. Bijvoorbeeld liever mediation en (civiele) vaststellingsovereenkomsten dan bestuursrechtelijke procedures. Met zo’n civiele overeenkomst moet de ouder ‘meer regie’ krijgen, hoopt ze. Bovendien verwacht ze tijdwinst: tegen zo’n afspraak kan geen beroep worden ingesteld.
Ook belooft ze dat de overheid eerder ‘causaliteit’ zal aannemen, tussen de schade en het toeslagenincident. Nadelige financiële consequenties voor ouders van rechterlijke uitspraken, worden zoveel mogelijk beperkt. Als de staat wint en geld mag terugvorderen, wordt daarvan afgezien.
Verder spiegelt de staatssecretaris meer „aanvullende routes” voor, buiten de rechter om, ook met externe begeleiding, bedoeld om de drempel te verlagen en de snelheid te vergroten. Maar ze ziet ook een nadeel: „Het effect kan zijn dat zich meer ouders dan voorzien aanmelden, hetgeen een effect heeft op de snelheid waarmee iedereen geholpen wordt.”
Juist ja. Als er zich meer ouders aanmelden, veroorzaken dié de vertragende overlast. Is dit nou politiek-bestuurlijk slim, of gewoon misselijk? Wat vonden de Amerikanen van dit frame? ‘
– ‘ Verrassend. Ze gingen het nader bestuderen, zeiden ze.’
‘ Heb je nog een link gelegd met Koslowski? Wat die zegt, is in dit kader ook interessant: als je iemand beschermt en verzorgt dan verwerf je daarmee tevens zeggenschap (ik neem Macht en Herrschaft voor het gemak samen) over zo’n persoon. Dit idee is niet alleen interessant in de Amerikaanse context, maar ook in de Nederlandse context. Deze mensen is hun afhankelijkheid in de loop van de jaren grondig ingewreven, dunkt mij. Bovendien: de populatie van gedupeerden door overheids-politiek-falen kan tevens als boksbal voor de nomenklatoera als boksbal fungeren, om zijn perverse machtsimpulsen en geldingsdrang op te botvieren. Dat is ziek, natuurlijk, maar wel “lekker,” of denk je van niet? Sommigen van die gedupeerden pleegden zelfmoord. Hoeveel zijn dat er? Neemt dat aantal toe? Over de zelfmoorden onder de gepeste en gesarde boeren lezen we ook nooit iets.’
– ‘ Hoeveel zelfmoorden? Dat weet ik niet, maar dat is zo na te gaan.’
‘ Ik ben benieuwd wat onze Amerikaanse vrienden hiermee doen.’
– ‘ Ik ook. We zouden er nog op terugkomen.’
‘ Toch ook raar, dit wat ik hier lees over “calculerende burgers” en “casino-procederen.” Dat zijn zeer onbeholpen en ongewisse “verdienpogingen” van de zwakkere partij, de onderliggende partij. De sterke partij plundert de Staatsruif zoals te doen gebruikelijk op wettige wijze, volgens de regels. Bijvoorbeeld via de overhead, inhuren van externe, outsourcen en welke trucs ze nog meer hebben verzonnen.’
– ‘ Zo gaat dat in deze wereld van neocons. O ja, over die regel bij Anthony, die kun je óók uitleggen als verwijt aan de wappies: jullie laten je omkopen met een fooi (een bordje linzensoep, weet je nog? Esau) door de nomenklatoera, die jullie van een alibi voorzien om zich vol te vreten en jullie eronder te houden en af te knijpen.’
‘ Ik heb het boek van Ellen Pasman (Kafka in de Rechtsstaat) bijna uit en het is onwaarschijnlijk waar de noemenklatoera toe in staat is. Vaak heeft het veel weg van openlijk treiteren, maar dan op een heel zakkerige manier. Op bladzijde 136 bijvoorbeeld: ” Vlak voor de bijeenkomst liet Hoekstra de Tweede Kamer weten hoe aan een beperkt aantal ouders hun leesbare dossier persoonlijk zou worden bezorgd door een ambtenaar met een toelichting waarom was teruggevorderd en waarom je als fraudeur was gezien. In een persoonlijk gesprek kon de informatie die niet gemakkelijk te begrijpen was, worden besproken.
Daarvoor waren in een bijlage circa 125 afkortingen van het gebruikte jargon uitgeschreven. Als de ouders echt wilden weten hoe het zat, dan konden zij nu hun hart ophalen. Het is het type bureaucratische transparantie dat tegelijkertijd een teken van onmacht en afleiding is. De therapeutische benadering was bedoeld om de gemoederen te kalmeren, meer dan om echte antwoorden te geven.
’s Avonds kwam ook de premier in het partycentrum in Rijswijk. Enkele ouders hadden een compensatie ontvangen, de meesten niet, en evenmin hun dossier. Sommigen van de ongeveer tweehonderd ouders verwachtten er veel van, maar anderen doorzagen ook het oppoetsen van het geschonden imago van de premier en noemden het een show. Zij spraken vooral met ambtenaren omdat de ministers veraf stonden. De premier zelf sprak een klein aantal ouders en maakte veel, heel veel selfies met hen. Ook registreerden televisiecamera’s glinsteringen in zijn ogen, terwijl zijn collega op een afstand toekeek. En toen vertrok hij weer, al pratend met journalisten.”
Degenen die die 125 afkortingen uit hebben geschreven, moeten zich kostelijk gamuseerd hebben, zich er niet van bewust zijnde dat hun dit lot ook zo maar kan blijken te zijn beschoren. Nou, je zou het ze van harte toewensen en dan liefst in verhevigde mate en met diepere ellende.’
– ‘ Wie weet.’