*

‘Een prachtige, antieke vaas, die al sinds 1997 staat te pronken in het museum Allard Pierson in Amsterdam, wordt woensdag teruggegeven aan het Italiaanse eiland Sicilië. Uit onderzoek blijkt dat de eeuwenoude vaas waarschijnlijk door de lokale tombaroli uit een graf is geroofd en daarna doorverkocht. Het bewijs daarvan is een oud fotonegatief.’

Cyril Rosman,  AD 07 oktober 2026

Wanneer je nog even wacht, kun je deze vaas – of een replica ervan – op de zwarte markt kopen. Of andersom. In ieder geval hebben ‘de Sicilianen’ de suffe Nederlanders weer eens afgetroefd.

Onze overbuurvrouw (een archeologe): ‘Het braafste baasje van de klas willen wezen en door hele wereld voor gek versleten worden. Ach, wat deert het ook: Ze doen heel Nederland in de uitverkoop…. ’

De buurman: ‘Maar wij Nederlanders zijn toch ook een volk van zeeschuimers, kolonisatoren en rover-plunderaars….? Dat is gewoon de Nederlandse volksaard en identiteit! We hebben zelfs onze polderdelta van Neptunus geroofd. De man heet niet voor niets Leeghwater.  Nomen omen, of niet soms? Leeg water, laag water ….. stoei daar maar eens met Ai mee.’

*

Zouden ze een replica van deze vaas gemaakt hebben? Dat kan tegenwoordig zelfs van hetzelfde materiaal, zodat de replica echter is dan het origineel. Daar hoef je Walter Benjamin niet eens voor te kennen. Je hoeft dan niet per se naar Sicilië of Indonesia af te reizen, om het origineel te bekoekeloeren.

• Daar raak je aan een belangrijk punt: het af en aan reizen naar de locatie waar het origineel zich bevindt, maakt belangrijk onderdeel uit van het commerciële model dat de druiloor-deugmensen voor zichzelf hebben bedacht: snoepreisjes en netwerken. Ze gaan bijvoorbeeld liever een paar keer per jaar naar Indonesia om de artefacten daar, ter plekke, te knuffelen, dan dat ze er hier een paar replica’s van zouden hebben staan. Uiteraard brengen ze bij die gelegenheden (ons belasting-)geld mee, ‘voor de conservering van die kunstschatten.’ Vraag ze maar eens naar de bonnetjes.
  Natuurlijk moet je bij zulke replica-projecten alles waterdicht afkitten waar het om ‘auteursrechten’ zou kunnen gaan, want alles draait uiteindelijk om geld, hoe vroom en verheven ze er ook over kwezelen, kwekken en kwakzalveren.

Er zouden legio Indonesiërs zijn die liever hadden dat hun culturele erfenis in Nederlandse musea geconserveerd zou worden, dan dat ze in het (‘corrupte’) Indonesia worden gestald. ‘Bij ons in Indonesia is het maar afwachten of ze niet verpieteren of misschien zelfs verkwanseld worden.’ Dat kunnen ze uiteraard nooit hardop zeggen.
Zo gaat dat, terwijl de technische mogelijkheden voorhanden zijn.

• Je zou de zaak zelfs kunnen omkeren: wanneer Nederland hoogwaardige replica’s van (Indonesische) artefacten zou bezitten, compleet met de documentatie en op foto, zouden ze ooit weleens bewaarloon aan Indonesia (of welk land dan ook) in rekening kunnen brengen, mocht de nood aan de man komen.

Zo intelligent – en te goeder trouw, want tenslotte gaat om de Kunst – zullen ‘ze’ vrees ik niet zijn. Ze zijn kampioen korte-termijn-knoeien; geen visie alstublieft!
Hoe staat het eigenlijk met de Elgin Marbles? Die hebben we nog een paar maal in London bezichtigd, maar Griekenland heeft toch een aangenamer klimaat.

• Ach, rillen in Londen en die vreselijke Engelse thee slurpen, heeft ook z’n charmes, hoewel ik vandaag de dag toch niet zo gauw meer naar London zou gaan, als je begrijpt wat ik bedoel. In de zomer, slapen in een Londons park en ontbijten en douchen voor twee, drie pond, in een hotel tegenover. Vandaag de dag is dat levensgevaarlijk en toch is het nog niet eens zó lang geleden dat we het deden.

So you still didn’t loose your marbles ….?