‘op de doos’

 

 

Donald Trump op de doos. Dit kan op de omslag van de Economist, omdat alleen Nederlands-taligen, native speakers, met een zekere algmene ontwikkeling en enige kennis van bargoens (slang), weten welke betekenissen ‘doos’ kan hebben, onder andere toilet (de plee) en vagina.

  • Het zou een Ruben Oppenheimer-cartoon kunnen zijn. ‘Deze man heeft overal schijt aan,’ beweerde een dame met een zwaar Texaans accent: ‘ook schijt aan democratie en aan vrouwen; misschien nog het meeste aan vrouwen.’

Juist. ‘Daar veegt ‘ie z’n vette reet mee af,’ beaamden haar beide vriendinnen. En toen waren ze weg, na nog even naar ons te hebben gewoven.

  • Zag jij dat ze de roman van Roth bij zich hadden? Is dat niet frappant?

Misschien, als je niet even dóórdenkt.

  • Hoe bedoel je?

Nou, het zou kunnen dat je morgen, op koningsdag, voordat je op je kleedje je spullen mag verkopen, wordt overhoord op je kennis van het Wilhelmus. De identiteitsfilter.

  • Aaaaah, op die manier bedoel je. Maar dan is de Roth-roman zo actueel als maar kan zijn, inclusief de waarschuwing van Roth tegen fascisme.

Zo is dat. Lees de Des Moins speech van Lindbergh eens. Roth laat zijn roman niet voor niets beginnen met angst: ” In deze herinneringen regeert de angst, een voortdurende angst.” De roman Het complot tegen Amerika is zo actueel als maar zijn kan. Amerika wordt van binnenuit aangevallen. De geïmmigreerde Joden die dachten dat Amerika voor hen het beloofde land was, kwamen tot de ontdekking dat ze ook in Amerika niet veilig waren. Herinner je je de affaire Rosenberg? Dat Joodse echtpaar is terechtgesteld.

De Homestead Act. Het Homestead 42-programma (in de vertaling: Eigen Erf) lijkt op papier een integratieprogramma, maar het is in feite een verspreidingspolitiek: Joodse gezinnen worden uit hun wijken gehaald en verspreid over het land. In de romanwerkelijkheid van Roth welteverstaan. De échte Homestead Act van 1862 diende in feite om de Amerindianen van hun jachtgronden te verdrijven. Roth projecteert dit in zijn roman op het Amerika van de twintigste eeuw. ‘Die settler mentaliteit van de Amerikanen tóen, vind je een op een terug bij de Israëli van nú.’

Dit is de Nederlandse ‘spreidingwet-soap’ achterstevoren, ondersteboven en binnenstebuiten. De Nederlandse politieke zombies laten exoten binnen, stampen ze in azc’s en menen ze te kunnen integreren in de Nederlandse maatschappij door ze over het land te verspreiden. ‘Het is alsof ze giftige mest over ons land uitrijden,’ hoorden we mensen zeggen. ‘De aanval op Nederland, komt van binnenuit’ van de kant van politici die wij democratisch hebben gekozen en die we domweg maar blijven kiezen, binnen een politiek systeem en stelsel dat dysfunctioneel en verrot is. ‘We keep doubling down‘ zeiden de Amerikanen op de camping in ***. Niet te geloven eigenlijk: als iets bewezen fout gaat, dan doen we er – in plaats van er subiet mee te stoppen – nog een schepje bovenop. Hoogopgeleid als we zijn. Dat is puur suïcidaal. Vandaar dat suïcidale empathie zo’n treffende titel is, en het boek van Gad Saad compleet wordt doodgezwegen.

  • Het is niet toevallig dat W, F en T in hun leesclub-werkgroepen deze boeken (van Roth en Saad) bespreken. Of wel? En bijna niemand van die clubs gaat er nog stemmen.

Jij hebt er trouwens ook nog een schepje bovenop gedaan door het boek van Yasha Mounk onder de aandacht te brengen. Nu willen ze dat boek óók nog behandelen, want het draait inderdaad om identiteit. Vanuit een ander perspectief bekeken. Dat thema kun je aan de hand van romans behandelen, maar ook via ‘ordentelijke literatuur’ die je normaal in je academische curriculum voorgeschoteld zou moeten krijgen. Eigenlijk schrijnend. De werkgroepdeelnemers zouden deze stof natuurlijk op hun diverse onderwijsinstellingen aangereikt hebben moeten krijgen. Quod non.

  • Nou, nou, het is de pot die de ketel een verwijt maakt, want jij kwam met Empire of fear van Ben Barber aanzetten, maar dat vonden ze even te veel van het goede dus dat hebben ze voorlopig opgezouten en in de reserve geplaatst.

Dat we met ons onderwijs al lang op de bietenbrug glibberen, glijden, glippen en hellingafwaarts strompelen, weten we al, dus daar gaan we het niet nógeens over hebben. Dat zou trekken aan een dood paard zijn.

*

    www.economist.com/weeklyedition/2026-04-25