“ God dobbelt niet (met het universum) “

 

www.nrc.nl/nieuws/2022/05/24/ruben-l-oppenheimer-a4126379

*

‘ Dat beweerde Albert Einstein, ja: “God doesn’t play dice.” Dus zijn dit in elk geval geen dobbelstenen van de god van Einstein. Maar naar de gallemiezen gaan, doen we volgens de cartoon desniettemin en wel vanwege een van de zes afgebeelde manieren, of misschien een combinatie. Bijvoorbeeld bij gebrek aan voedsel in combinatie met een virus.’

–        ‘ Wacht even, volgens deze cartoon kunnen we volgens jou op zes manieren van de aardbol verdwijnen. Als het tenminste dobbelstenen zijn en er op de zijden die we niet te zien krijgen, geen andere afbeeldingen staan.’

‘ Dat klopt. Zo lees ik deze cartoon, maar ik krijg nog meer associaties. Want: de actualiteit. ’

–        ‘ De actualiteit? Hm, ik ben benieuwd. Gaat het dan nog wel om dobbelen? Om een echte loterij? Zes mogelijkheden, die zijn te overzien. In feite is het eerder zelfmoord, dan een kans maken het te overleven.  Waar ben jij op uit?’

‘ Jawel, en we mogen ze volgens deze cartoon zelf uitkiezen. Dus Russische roulette. In dit geval. Tot op zekere hoogte, een vorm van. Vanwege de actualiteit. Met die zelfmoord ga je overigens de goede kant op met je gedachten, want daar zijn we natuurlijk met ons allen mee bezig. Met zelfmoord. Door onze manier van leven – misschien kun je beter zeggen: onze manier van doodgaan. Dit had ik nog niet bedacht, maar ik vind het helemaal bij dit verhaal passen: zelfmoord. Knap. Het komt verderop vanzelf ter sprake.’

–        ‘ ? ? ‘

‘ De actualiteit. Als ik het je vertel, zeg je: Oóóóó, natúúúrlijk. Je weet dat het in The Deer Hunter werd gespeeld met een revolver waarin zes patronen kunnen. Ik gebruik voor mijn verhaal ook de revolver met zes patronen, anders wordt het te ingewikkeld. Het eerste geval van Russische roulette zou zijn voorgekomen in een verhaal van Lermontov, met een of meerdere één-schots-pistolen, maar laten we het op een revolver met zes schoten houden, zoals gebruikt in The Deer Hunter. Hoe meer patronen je in de kamer stopt, hoe groter de kans dat je je een kogel in je kop schiet.’

–        ‘ Die scene herinner ik me. Robert de Niro doet drie patronen in de kamer en hij houdt in plaats van Christopher Walken de revolver tegen zijn eigen hoofd. Dat is de list, want De Niro heeft dan drie kogels om de vijand bij verrassing te overrompelen. Dat vond ik erg slim bedacht. De Vietcong kon dat onmogelijk bevroeden. Ik begin geloof ik jouw gedachtegang te achterhalen. Russische roulette. Russisch vanwege de actualiteit. Knap gevonden hoor.’

‘ Nou, dat valt best mee. Het getal zes (zes patronen), en de afbeeldingen op de dobbelstenen verwijzen overduidelijk naar het Rusland-Oekraïne-conflict (de zonnebloemolie), de kernraket en het energietekort aan de benzinepomp. Vladimir Putin heeft een kernoorlog kunnen voorkomen, maar dat had ook anders kunnen aflopen. Het was toch een vorm van Russische roulette wat daar werd opgevoerd.’

–        ‘ Ja, ja, en we doen het helemaal zelf, met die rokende pijpen en virussen die muteren en zich verspreiden en dat alles in een exponentiële relatie met de groei (“het herstel”) van de vliegvakantiebranche. Meer vluchten en meer vakantiebestemmingen (bij voorkeur naar goedkope shithole countries), dat werkt als een tierelier. Ten eerste wordt er ongans veel fossiele brandstof verstookt (hoezo energieschaarste?) door de vliegtuigen, en ten tweede, door alle exoten en de exotische vakantiebestemmingen, vieren de virussen, bacteriën and-what-have-you uitzinnig feest. Die vliegen eerste klas de aardbol over. We importeren zelfs illegale exoten (omdat ze zwart je grasveld maaien, je zwembad schoon houden en je was doen). Gewoon, even aan een boom met exoten schudden is meestal al voldoende, maar vaak komen ze vanzelf onze kant op. Kortom: we doen het hééélemaal zelf. Toch gek hè, om je dat te realiseren. We stammen van lemmingen af en helemaal niet van slimme apen.’

‘ Zie je wel, ik heb je voorspeld dat je zou ontdekken wat er in de cartoon zit. De meeste Oppenheimer-cartoons kun je na enig koekeloeren afpellen. Je móet ze ook afpellen, uitkleden. Soms lukt het ook niet hoor, dan zijn ze zelfs mij te hermetisch.’

–        ‘Nou, jij kunt misschien pellen en schillen, maar ik zou dit niet zo hebben verzonnen hoor.’

‘ Dat komt vast nog wel. Gewoon veel doen, en veel goede boeken lezen, veel goede films zien, naar mooie schilderijen kijken en naar mooie muziek luisteren, alles om je fantasie soepel en lenig te houden. En, voor het pure plezier uiteraard.
Trouwens, je kunt de associaties in dit geval via The Deer Hunter doortrekken naar parallellen met de Vietnam-oorlog – en tot op zekere hoogte ook met de soaps in Irak en vooral Afghanistan. Zinloze exercities. “We” leren gewoon niet van gemaakte fouten. Straks komt de Taiwan-soap, ongetwijfeld. Dat zal me een feest worden. Duimen maar dat Xi zijn kop koel houdt. Je hoeft echt geen kristallen bol te hebben om de meeste naargeestigheden te zien aankomen. Het toetreden tot de NAVO door Finland en Zweden, legt nu al een hypotheek op de komende Taiwan-soap. Heel vreemd dat “ze” dat maar niet schijnen te snappen. Die causaliteiten. Het ligt allemaal zo voor de hand.’

–        ‘ Ik vermoed dat bepaalde categorieën gangsters en booswichten hun lucratieve verdienmodellen op deze “hardleersheid” hebben gebouwd en gegrondvest. Reken maar dat ze onze hardleersheid uitbaten tot en met! Trouwens, was Albert Einstein met zijn relativiteitstheorie niet een voorvader van de atoombom? ’

‘ Ach alles is relatief, nietwaar?  Om deze posting te besluiten kom ik terug op jouw gedachte van zelfmoord in verband met de tekening van Ruben Oppenheimer. Inderdaad: zie de vlakken van de dobbelstenen als de kogels in een revolver met zes kamers (de six shooter van Sam Colt). Iedere kamer bevat dan een patroon. Gebruik je zo’n volledig geladen revolver bij Russisch roulette zoals in The Deer Hunter, dan pleeg je geheid zelfmoord. Dan is het geen roulette meer. Dit doen we al tijden massaal, zij het in een vertraagd afgespeelde film, en bij stukjes en beetjes.’