Hoe we hierop komen? Iemand die weleens een boek leest, vergeleek de ‘Drietrap’ van Mark met de tragedie van Nederland: “Eerst 14 jaar Mark Rutte, toen Dick Schoof en nu dan Rob Jetten.” Dit is leuk om aan de jongelui voor te leggen als voorbeeld en om ze hiermee te laten stoeien.
- Zeker, zeker, en om ze met Ron Unz kennnis te laten maken. Daarnaast sluit dit mooi aan bij het ‘sterke-man-verhaal’ van Ruth ben Ghait. Trump de bunkerbouwer. Maar Rutte als NAVO-SG vermijdt de oorlog niet. Integendeel: ‘hij verlengt de oorlogen juist, en hij maakt ze erger! Nou ja, hij léént zich ertoe.’
Precies. Dat is de humor van Marx. Ken uw klassieken en ga nooit meer stemmen.
*
De tweetrap “eerst als tragedie, dan als farce” is van Karl Marx. Hij formuleert dit in Der achtzehnte Brumaire des Louis Bonaparte (1852), waar hij Hegel corrigeert: grote historische gebeurtenissen keren terug — de eerste keer als tragedie, de tweede keer als farce.
Bron — Marx’ analyse van de staatsgreep van Louis Bonaparte (Napoleon III).
Marx verwijst naar een opmerking van Hegel in diens Philosophy of History over Caesar en Napoleon: politieke revoluties worden pas “gerechtvaardigd” wanneer ze zich herhalen. Marx neemt dit idee van herhaling over, maar vervormt het polemisch: herhaling is geen bevestiging van noodzakelijkheid, maar een teken van ideologische leegte. De tweede verschijning is een karikatuur van de eerste.
Direct na de tragedie–farce-formule volgt Marx’ beroemde zin: “Men make their own history, but they do not make it just as they please…”
Marx stelt dat de revoluties van 1642 en 1789 de “doden” opriepen om hun strijd te verheerlijken, terwijl 1848 de doden opriep om de strijd te vermijden.
*
