‘ Het artikel van Matthias Rooduijn laat zich goed lezen parallel aan het boek van – de net door Rupert Murdock gecancelde – Tucker Carlson. Carlsons vraag geformuleerd voor Nederland: wat zou er gebeuren als grote aantallen Nederlanders snapten waar het bij het stikstofsteekspel precies over gaat, behalve over landjepik door de “overheid” die de boeren weg wil hebben. Of indien wij zouden snappen waarom “Nederland” meneer Zelensky nog steeds steunt? De Oekraïne is nog steeds corrupt, niemand weet waar die miljarden aan wapens heen gaan, dus, ik wil maar zeggen. Waarom de Toeslagenslachtoffers maar geen genoegdoening krijgen. Welke Nederlander snapt dat?’
– ‘ Snapt iemand wat ze met onze pensioenen gaan doen? Dat we zo passief blijven, is een teken van machteloosheid en zeker niet van vertrouwen. Dat wil de nomenklatoera weliswaar gretig als vertrouwen interpreteren, maar daar is geen sprake van. Ik vertrouw de politici voor geen cent, maar ik kan niets uitrichten. Althans niet binnen de geldende (wettelijke) kaders. Machteloos. Dus pak ik maar een krimi, waarin enkele “verantwoordelijken” geneutraliseerd worden. Of ik kijk naar een maffia movie. Inderdaad, ik heb de laatste tijd inderdaad tammere stukjes over de hedendaagse Nederlandse politiek voorbij zien komen, dat deze pennenvrucht van meneer Rooduijn, alleen, ook hij ….’
‘ Ook hij rept met geen woord over het referendum. Vreemd. Dat thema is er intussen blijkbaar als taboe zo grondig ingestampt, dat een artiest die serieus wil worden genomen, er maar niet meer over begint. Net als kritische geluiden over de niet-aflatende instroom van exoten, taboe zijn, indien je tenminste je baan wil houden, omdat je geen multimiljonair bent, zoals Tucker Carlson, die het zich kan veroorloven er een robuuste eigen mening op na te houden en daar ook voor uit te komen. Dit is uiteraard speculeren over motieven en drijfveren, omdat we niet in de hoofden en harten van mensen kunnen kijken.’
– ‘ Serieus genomen door de partijen die er voor hem of haar toe doen, bedoel je. Meneer Rooduijn ziet er uit alsof hij nog niet meteen morgen met pensioen kan, dus ook zijn werkgever zal meespelen bij de afwegingen wat wel en wat niet te schrijven. Vermoed ik. Maar. Maar, het kan natuurlijk altijd nog zijn dat de artiest uit diepe en zuivere theoretische, en misschien ook godsdienstige, overwegingen niet in het referendum gelooft, echter, dan vind ik meneers Rooduijns stuk daarmee in tegenspraak.’
‘ De tekening van Cyprian Koscielniak past goed bij wat wij denken: blijven hozen, in plaats van de lekken dichtstoppen. De variant van dweilen, moppen, met de kraan open. Rooduijn zegt: “aanmodderen”.’
– ‘ Waarom denk je dat “ze” de hele Haagse Kamer (de Kaasstolp) en omstreken met modder aan de muren hebben volgespoten?’
‘ Modderschuiten met vlaggen, 150-plus? Misschien? Ik denk eerder dat “ze” als de dood waren voor een figuratief tafereel, omdat er altijd wel weer een goochemerd zal zijn die dat verbindt aan “ons” slavernijverleden, of de discriminatie van deze of gene, kortom gezeik en gelamenteer. Laat dat maar aan die overspannen geesten over. Aan modder kan niemand zich een buil vallen en waarschijnlijk voelt men zich daar in thuis? Het staat meteen perfect symbool voor het aspiratieniveau van de Haagse Kaasstolpers. Ach wat nou. Wat weet ik nou van Kunst af? Wat had je over die aanslagen in Rotjeknor binnengekregen?’
– ‘ Die ontploffingen worden in de media geïsoleerd behandeld en routinematig in verband gebracht met drugs. Enkelen van de jongelui opperden dat zo’n verband met drugs weliswaar voor de hand lag en passabel was, zo lang je het daar maar niet bij liet, maar verder en dieper wilde gaan. Wat Rooduijn de hartekreet ontlokt: ”Doe wat!” Er wordt echter al heel wat gedaan, alleen gebeurt dat nog hap-snap en ongecoördineerd. Dat is de makke van de broeierig ontevreden massa: geen structuur (geen goede complotten) en geen leiders. Dat kan echter veranderen en dan móet er gewoon een andere politiek gevoerd worden. Voor scenario’s die dan zouden kunnen gaan gelden, moeten we we bij faction-schrijvers zijn. Zoals Michel Houellebecq bijvoorbeeld. Die vertellen verhalen die als het ware tangentiaal raken aan de werkelijkheid waarin wij in een bepaalde periode verkeren. Tenminste, als ze hun boeken willen slijten. Of ze moeten in het genre science fiction werken, dat is dan meteen voor iedereen duidelijk. Die gebeurtenissen “kùnnen gewoon niet.” ’
‘ Dat tangentiaal raken, is de kern van faction, dat maakt dat een verhaal nog onder fictie kan worden gerangschikt, of anders een mengsel van harde feiten en kneedbare verzinsels. Houellebecq vind ik een aparte categorie, omdat die super-tangentiale verhalen neerzet, die bijna altijd profetieën blijken te zijn.’
www.nrc.nl/nieuws/2023/05/12/de-middenpartij-is-uitgespeeld-a4164532
