www.nrc.nl/nieuws/2023/06/20/werner-herzog-op-zoek-naar-waarheid-wantrouwen-is-de-natuurlijkste-houding-om-de-wereld-mee-tegemoet-te-treden-a4167649
‘ Eh, ….? Jij ging naar Den Bosch toe, met zoete lieve Gerritje? Wacht even. Zij heette toen: Ramona. Net als de vrouw in de roman Herzog van Bellow. Was ze niet getrouwd ook? Toch?’
– ‘ Klopt. Net als de geliefde van d’Artagnan, Madeleine. Gôh dat je dat nog weet. Dat is zo lang geleden. Hij staat als beeld in Maastricht en Nijmegen. d’Artangnan.’
‘Nou en of ik me haar herinner. Daar komt het door. Je haalt d’Artagnan en Aramis geloof ik door elkaar, met de maitresses bedoel ik. D’ Artagnan was trouwens gefascineerd door Milady De Winter – de boze fee met “the scarlet letter” op een schouder gebrandmerkt. Ik contamineer geloof ik; het was een fleur de lis. Waarom geeft Dumas haar een Nederlandse naam?’
– ‘ De Nederlandse naam komt vast doordat d’Artangnan in Nederland sneuvelde, met een kogel door de nek. Een nekschot dus. Van een musket. Vier zomers terug kwam ik milady De Winter nog in Rouen tegen, gearmd met Emma Bovary. Zeg, jij, en Ramona? Daar heb ik nooit iets van gemerkt. Best jammer. Hadden we een duel op de degen kunnen uitvechten. Jij had toch ooit een vriendin die Madeleine heette? Vanwege Proust en dat kaakje, en die woonde destijds op het Île de la Cité. Althans, daar woonden haar ouders meen ik. Wij liftten meestal naar Parijs, jij en ik. Zij las Céline om haar vader te stangen, daar werd haar vader steevast pisnijdig om. Er stond een magnolia, die over de Seine hing. Dat weet ik ook nog. Vanwege de bloemblaadjes die in het water dwarrelden. Jij vertelde haar – in geolied Frans – dat het de schepen van de Achaeërs (Grieken) waren, die naar Troje zeilden, omwille van Helena – die met haar aanschijn duizend schepen enzovoorts. Dat vond ik een mooi verhaal van jou. De magnolia geurde goddelijk. Kreeg je haar daarmee tussen de lakens? Gôh, dat is lang geleden.’
‘ Ze viel, geloof ik, vooral voor mijn uitleg van Paris en Parijs. Parijs dankt haar naam, via Helena, aan Paris. Zij was veel mooier dan Helena – vond ik echt. Daar kon Céline niet tegenop. Weet je dat ik ooit nog terug ben geweest? Ik ben in schreien uitgebroken bij de herinneringen aan die tijd.’
– ‘ Dat heb je vast van je Duitse grootvader, die sentimentaliteit.’
‘ Die heette Werner, net als Herzog. Lievelingsacteur Klaus Kinsky. Saul Bellow is een van mijn lievelingsschrijvers. Ik had Herzog meegenomen naar Den Bosch, en terwijl ik er daar in las, was ik o zo dankbaar dat ik niet in New York was. Ik rook, hoorde en voelde New York, toen heb ik maar fluks een Bossche Bol gekocht, meteen als lunch. Er stond een magnolia te geurpronken, en het briesje waaide precies de goede kant op.’
