‘Moral disengagement’?

*   PARKEER  *

 

‘”Vanwaar deze combinatie van Bandura en Bruining? Bandura ‘kende’ ik wel – van ooit werkgroepen sociale psychologie, lang geleden – maar cartoonist Bruining kende ik nog niet en ik kwam hem per toeval tegen. Doet dit bij jou belletjes rinkelen?”‘

  • ‘”Jawel, jazeker. Bandura is lang geleden, maar moral disenagement is actueler dan ooit, vermoed ik. Denk aan de vele aanslagen die vandaag de dag gepleegd worden, zoals de recente giga-explosie aan de Tarwekamp in Den Haag. Me dunkt dat de bedenkers en uitvoerders van zo’n aanslag – waarbij met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid doden zouden vallen – haar of zijn morele kaders (tijdelijk) in de ijskast heeft gezet – dit liedje versimpelt de zaken héél erg. Bij de Israëlische soldaten die kinderen en vrouwen afschieten in Gaza, lijkt me dat in ieder geval aan de orde, want een geestelijk ‘normaal’ mens laat in ieder geval kinderen met rust, is mijn overtuiging althans. Wanneer scherpschutters moedwillig kinderen door het hoofd schieten, dan lijkt me zo’n leger in verregaande staat van (morele) verloedering te verkeren en dat kan nooit lang goed gaan. Zeker in het geval van Israël niet, want dat land heeft een relatief kleine bevolking waarvan bijna iedereen of actief in het IDF meedoet, of hand-en-spandiensten verleent. Die mensen zullen elkaar steeds vaker tegenkomen. Waar heb je het op een verjaardagsfeestje dan over met elkaar? Ik heb deze week tien, twintig kinderen door het hoofd geschoten en jij?””

‘”Dat het Tarwekamp-gebeuren heel veel weg heeft van een (semi-)miltaire operatie, daar lijken steeds meer mensen die ik erover hoor praten,  het over eens te zijn. Van de omvang van de explosie tot en met het tijdstip (de vroege ochtenduren). Daar is over nagedacht. Dat akkevietje is niet door burgeramateurs verhapstukt, hoe graag de officiële bronnen ons dat ook willen doen geloven. Indien je de context wijder maakt en met AI en ChatGPT aan de gang gaat, ontvouwen zich boeiende narratieve vergezichten met erg originele scenario’s. Bekijk-luister het uitgebreide interview met Tomas Ross nog maar eens, over faction-reconstructies.”‘

  • ‘”De combinatie van deze twee Bruining-cartoons vind ik treffend: Trump (de VS met zijn machtige Israëllobby) en Netanyahu die een Groot-Iraël als doel-aan-de-horizon zet, het zijn twee handen op een buik; ze drijven uni-sono de Palestijnen in Gaza en de WestBank in het kleinste hoekje dat nog maar mogelijk is, in de hoop en verwachting dat “het” tenslotte weggaat. Ik zeg er meteen bij dat ik hier ook geen oplossing voor zou weten, en het wordt steeds uitzichtlozer en moreel gezien hoe langer hoe naargeestiger.”‘

‘”Moreel desangagement veronderstelt dat er nog zoiets als een moreel kompas zou bestaan, maar ook dat gaat steeds meer op een fopspeen lijken.”‘

………………….   …………………   …………………….

………………….   …………………   …………………….

 

Gezienus Bruining is a young Dutch illustrator and cartoonist. He got his art degree in 2015, and his cartoons, which are already very good, show tremendous promise.  Check out more of his work on his website.

*

People do not usually engage in harmful conduct until they have justified to themselves the morality of their actions. Social and moral justifications sanctify harmful practices by investing them with honorable purposes. Righteous and worthy ends are used to justify harmful means. The moral imperative enables people to preserve their sense of self-worth even as they inflict harm on others. Sanctify is used as a generic term for diverse ways of justifying the rightness of harmful practices. It includes not only religious justifications but also ideological, social, economic, and constitutional forms.
Rapid radical shifts in destructive behavior through moral justification are most strikingly revealed in the military. The conversion of socialized individuals into dedicated fighters is achieved not by altering their personalities, aggressive drives, or moral standards but by cognitively reconstruing the morality of killing so that soldiers can do it free from self-censure. In this new context of moral obligation, soldiers see themselves as fighting ruthless oppressors, protecting cherished values, honoring their country’s obligations, preserving world peace, and saving humanity from subjugation. With commitment to the justness of the cause, killing becomes an act of heroism.
Soldiers are returned to civilian life without going through a moral resocialization process. On discharge, moral standards are reengaged so that violent conduct is again deterred by self-sanctions.

Albert Bandura (2016:35-36): Moral Disengagement: How People Do Harm and Live with Themselves.            ISBN-13: 978-1-4641-6005-9 (het citaat is geredigeerd)

*