Ingrid Lohmann (2002:89,91): After Neoliberalism. Können nationalstaatliche Bildungssysteme den ,freien Markt’ überleben?
> > > > Bildungspolitische Leitlinie der deutschen Bundesregierung in den 90er Jahren war die Beschaffung von Akzeptanz für die neoliberalistische Umstrukturierung des offentlichen Bildungswesens. Wesentliche Beiträge dazu leistete der vorige Bundespräsident, Roman Herzog. Mit Schlagworten wie “Entlassen wir Schulen und Hochschulen in die Freiheit” und “Unsere Bildungsinstitutionen dürfen nicht zum Schlusslieht werden” bereitete er den Boden für entsprechende Massnahmen (Herzog 1997, 1999). Zielgrosse ist der Abbau Offentlieher Bildung dureh versehiedene Formen der Privatisierung und Kommerzialisierung, mit welchen Bildungsprozesse in Eigentumsoperationen mit Wissen als Ware umgewandelt werden. [89]
Ein Zurück zum Wohlfahrtsstaat wird es also nicht geben, schon gar nicht fiir die Schulen. Der entscheidende Faktor ihrer künftigen Entwicklung ist vielmehr die neue Qualität in der Entfaltung des Kapitalverhältnisses, vulgo Globalisierung. Denn wahrend es auf nationalstaatlicher Ebene kein genügend machtvolles gesellschaftliches Subjekt (Klasse, Schicht, Gruppe) mehr gibt, welches seine ökonomisch-kulturelle Zukunft an das Fortbestehen eines wohlausgebauten öffentlichen Bildungssystems bände, setzen, auch im Raum der nationalen Politik, machtvolle Akteure – Arbeitgeberverbande, transnationale Banken und Konzerne, ihre Stiftungen – auf Kommerzialisierung.
Sie wissen längst, dass sich an offentlichen Einrichtungen bei weitern nicht so viel verdienen lässt wie an privatisierten. Gleichzeitig zieht sich vor Ort die Linie der Auseinandersetzung um Aufrechterhalt oder Abbau öffentlicher Einrichtungen mitten durch die bürgerlichen Mittelschichten.
Bis der Kampf entschieden ist, begnügt sich staatliche Bildungspolitik mit der weiteren Ausgabenreduzierung für die öffentlichen Einrichtungen, sorgt begleitend für weiteren Imagegewinn der Marktideologen und zieht sich ansonsten auf die rigoröse Kontrolle der marktgerechten performance von Schulen und Hochschulen zurück: Mit TIMSS, PISA, LAU und den rankings aller Art werden sie zur Übernahme vorbereitet. < < < <
(2002:89,91) Die verkaufte Bildung. ISBN 978-3-322-95030-7 (eBook) (het citaat is geredigeerd; cursief in het origineel)
*
‘ Het heeft (eigenlijk) niets met mevrouw Mariëlle Paul (VVD) te maken, die Dennis Wiersma opvolgt. We kennen haar niet, maar vast alle succes toegewenst. Misschien lukt haar wat Wiersma niet is gelukt, maar dat lijkt ons uiterst onwaarschijnlijk. Daarvoor is ze vermoedelijk ook niet op die plek neergezet.’
– ‘ Wat was het eerste dat ik hoorde? Wel: mevrouw Paul is een niet-blanke vrouw (Wiersma is een blanke man) en er zijn nog maar enkele maanden te gaan voor de verkiezingen. Zij is blijkbaar van plan om in de (VVD-)politiek te blijven, en de VVD lijkt daar vooralsnog geen bezwaar tegen te hebben.’
‘ Oké, dat laatste betekent hoogstwaarschijnlijk dat er in het onderwijs niets (“ten goede”) mag veranderen. Het citaat van Ingrid Lohmann, omdat het in Duitsland niet veel beter is, zoals D vertelde. D reisde een tijd geleden terug uit Duitsland en ze hoorde in de trein drie vrouwen over de Nederlandse (onderwijs-)politiek praten. Ze spraken onder andere over ene Melanie Schulz (VVD), die D. niet kende – ze heeft later gegoogld.’
– ‘ Dat zou ik ook moeten doen, want wie is Melanie Schulz?’
‘ Die is ooit minister van verkeer en treinen geweest in een Rutte-kabinet, en daar ging het gesprek onder andere even over. Die Melanie Schulz zou tenminste een keer “de Rutte-behandeling” hebben gekregen, zo vertelde een van die vrouwen. Die had bij dezelfde studentenvereniging gezeten als Schulz, en ze had dat van die Rutte-behandeling via-via gehoord. En dat ze van partner Haro zou zijn gescheiden (ik heb gegoogeld). Ze zouden ook “uit-elkaar-zijn-verhuisd,” en nog wat kruimelnieuws – o.a. over “banden” met Ard van der Steur (oud-VVD-minister). Ach, neem het voor wat het waard is, maar ik moest er aan denken vanwege de vele wisselingen/mutaties in de Kaasstolp-bevolking.’
– ‘ Wat ik dan weer hoorde over de poppetjes die “geweigerd” zouden hebben toen hen gevraagd zou zijn geworden of ze op de lijst wilden komen enzovoorts, is, dat het in de meeste gevallen gaat om poppetjes die maar wat graag hadden gewild, maar die door de keuringsdienst van de VVD-waren ongeschikt werden bevonden (geldt ook voor de CDA-poppetjes). Bijvoorbeeld Edith Schippers werd genoemd. Die had er op gerekend vice-première in een volgend kabinet te worden en die zou des duivels zijn geweest door de streek die Rutte had geleverd. Ach, vage praatjes, die net zo goed een broodje aap kunnen zijn. Net als het gerucht dat Franc Weerwind (D66) zou zijn gepolst om naar de VVD over te stappen.’
‘ In ieder geval schijnen zij-die-aan-de-touwtjes-trekken grote dingen met ons voor te hebben. Rutte moet zich intussen bewijzen als supranationale regelritselaar – misschien op EU-niveau – maar hij moet de Haagse politiek ook “politiek bouwrijp” achterlaten. Wat dat betekent, daar mag iedereen naar raden. Misschien dat hij net zo goed een oor aangenaaid krijgt. Wie zal het zeggen.’
*
