
‘ De Rabobank vervult voortaan dus vooral een rol die vergelijkbaar is met rating agencies als Moody’’s, Fitch, Standard & Poors en de rest. Dat ligt in de rede, want in dit neoliberale tijdperk zijn “samen” en “wij” geen courante termen meer. Alles draait om ik en mij. Wat zou de Rabobank hier als verdienmodel bij hanteren, wie worden er wijzer van en wie worden er in feite beoordeeld door deze attitude-omzwaai van de ooit coöperatieve bank?’
– ‘ Op die laatste vraag zou mijn antwoord luiden: de politici, vooral de Rutte-kabinetten gedurende de afgelopen elf jaar. Door dereguleren en privatiseren van alles wat los en vast zit, maar bovenal door het onbetrouwbare optreden van meneer Rutte. Dat politici vaak economisch met de waarheid omspringen, kan iedereen begrijpen en tot op zekere hoogte bilijken, maar zoals Rutte het doet, dat gaat te ver, dat is een karikatuur.
De centrale inzet bij dit alles rond de stikstof is natuurlijk de landbouwgrond. Hoe het uitpakt, zullen we zien. Dat wil zeggen, als we daar betrouwbare deskundige duiding en uitleg bij krijgen, want hoe de financiële stromen lopen en wie er waar en op welk moment aan de touwtjes trekt dat is een heidens karwei om uit te zoeken en te reconstrueren.’
‘ G. en P. mailden een tip om naar de uitzending van Café Weltschmerz van 10 augustus 2022 te kijken. Kees van der Pijl en Siep Stuurman praten met elkaar over “de politiek die voor zichzelf is begonnen.” Ze laten zich weinig meer aan de kiezer gelegen liggen.
– ‘ Dat weten toch al enige tijd? Om de vier jaar komen de politici ons paaien om op ze te stemmen, en zodra ze op het pluche zitten, doen ze waar ze zelf zin in hebben, terwijl ze ons wijs maken dat we daar zelf voor hebben gekozen. Door op hen te stemmen. Het is natuurlijk onze eigen schuld dat we blijven stemmen, terwijl er niets te kiezen valt. We vragen er om bedot te worden.’
‘ Daar hebben Van der Pijl en Stuurman het ook over: er is geen relatie tussen de “volksvertegenwoordigers” en het volk. Wanneer het volk dat door krijgt, dan zijn de rapen pas echt gaar. Dat zal echter nog een poos op zich laten wachten, denk ik, omdat het volk helemaal is geconditioneerd op vermaak en comsumptie. Die zien enkel de show en het spektakel dat de komedianten brengen.
Ik zag overigens het boek van Van der Pijl – De Pandemie van de angst – bij F. liggen. Drie exemplaren. Ik heb het doorgebladerd en de inhoud lijkt me best de moeite waard.’
– ‘ Die is het ook, alleen heeft het boek geen register en vind ik de bibliografische gegevens onoverzichtelijk.’
‘ Ja, dat is ergerlijk. Dat gebeurt steeds meer, dat uitgevers zich er met een Jantje van Leiden vanaf maken. Ze plakken wat bedrukte bladzijden tussen twee omslagen en hup, weer een boek.’
– ‘ Bizar eigenlijk, want ze hebben de hulpmiddelen ter beschikking. Hoewel ik met MSWord ook nog nooit een register heb gemaakt. Heel veel toeters, tierelantijnen en bellen, maar lang niet alle functioneel. Mijn grootouders werkten ooit met Wordperfect en ze moesten alle papers en scripties met een register inleveren, en natuurlijk de dissertaties. Mijn ene oma heeft zelfs twee dissertaties gewrocht. Met prima registers, een puike bibliografie en solide notenapparaat. Zo hoort het natuurlijk ook.’
‘ Het boek van Van der Pijl lag in zevenvoud in zo’n straatbibliotheek, vertelde F. Ze heeft er drie weken geleden drie van meegenomen en toen ze er eergisteren langs fietste stonden de vier exemplaren er nog steeds. Nou ja, kopen zou ik het niet, maar deze kregen we om niet. De inhoud is oké, maar het is onhandig vormgegeven.’
– ‘ Vroeger was ook niet alles beter hoor. Hier, dit boek van wijlen Bart Tromp (De wetenschap der politiek, 1995, ISBN 90 6695 11 7) heeft alleen een namenregister, maar wel een goede bibliografie.
Kun je je voorstellen dat Tromp ooit een van de ideologen van de PvdA was? Dat was in de tijd waar Stuurman en Van der Pijl het over hebben, de normale tijd dus.’
‘ Je kunt zo’n boek laten digitaliseren met OCR en dan zelf een register er op maken. T. en F. doen dat. Die hebben de er middelen en contacten voor, en ze doen het voor ons tegen kostprijs – ik meen 0,02 cent per pagina – kun je er terecht. Je betaalt eigenlijk alleen de papierkosten.’
