Naarmate Niet-Westerse migranten minder vertrouwen in de overheid, de instituties, hebben, zijn ze beter ingeburgerd. Ook ondermijning is aan de orde

 

 

‘ Dat klinkt aannemelijk, althans volgens de redenatie van het CBS zoals in dit Trouwstukje weergegeven wordt, als we het tenminste juist interpreteren. Maarre …..  de Nederlandse instituties doen er alles aan om die kloof te dichten hoor, met name door het vertrouwen van Nederlanders in het leger, de politie en rechters, te eroderen, te slopen.’

–        ‘ Je klinkt sarcastisch, maar ik snap denk ik wat je bedoelt – tenminste als dit bericht correcte informatie verschaft en wij het correct interpreteren. Wat jij zegt, betekent in feite dat wij, Nederlanders, hartverwarmend solidair zijn. Wij willen immers dat de exoten inburgeren, dus passen wij ons aan bij hun niveau van vertrouwen of wantrouwen. Wij stellen ons vertrouwen naar beneden, omlaag, en omhoog (meer wantrouwen) bij.’

‘ Wie is er nou sarcastisch? Maar het klopt. Luister nog maar eens: “Dat vertrouwen [dus bij/van de migranten] neemt echter af naarmate mensen langer in Nederland wonen. Voor elke institutie, van het leger tot de Europese Unie en van kerken tot de pers, geldt dat immigranten die veertig jaar of langer in Nederland wonen er minder vertrouwen in hebben dan immigranten die hier korter dan vijf jaar zijn.”
Dus de exoten burgeren goed in, want de niveaus van wantrouwen van autochtone en allochtone Nederlanders groeien naar elkaar toe. Wanneer de autochtonen en allochtonen even wantrouwend zijn, dan zijn beiden ingeburgerd. Als bij de een het wantrouwen toeneemt en bij de ander het vertrouwen afneemt, dan komt op een bepaald punt een “compromis” uit de bus. Toch? Wat een manier van redeneren zeg. We lijken wel Haagse politici.’

–        ‘ Hm, Haagse politici, neen, dank je hartelijk, liever niet. Compromis vind ik te postief. In plaats van compromis zou ik evenwicht gebruiken. Het beroerde is dat het onderscheid tussen vertrouwen en wantrouwen dan weg is, en dat werkt absoluut desoriënterend. Denk maar aan de situatie waar geen verschil bestaat tusen dag en nacht (lees Nooit meer slapen van W.F. Hermans! Het Poollicht gaat niet uit en Alfred Issendorf raakt allengs steeds meer van slag), links en rechts, droog en nat, enzovoorts. Mensen moeten kunnen onderscheiden, discrimineren. We moeten over vertrouwen en wantrouwen kunnen blijven spreken, over hoog en laag, binnen en buiten..

Goed. Even zonder dollen: ik zou veel liever zien dat zowel bij de Nederlanders als bij de exoten de niveaus van vertrouwen in de respectieve instituties en publieke diensten, zouden groeien, toenemen. We leven tenslotte in an affluent society. Vertrouwen zou een vanzelfsprekende commodity moeten zijn, waaraan geen gebrek is, geen schaarste. Helaas is dat bij een neoliberale ideologie niet mogelijk, want die ideologie predikt: ieder-voor-zich en naai elkaar zo veel en zo vaak als je kunt een oor aan.

Recent schoolvoorbeeld: de heist en hoax van Sywert van Lienden en het CDA. Meneertje Van Lienden bedondert ons allemaal (Hugo de Jonge, CDA, verkwist immers Belastinggeld!) met waardeloze mondkapjes en wordt met zijn beide compagnons, multimiljonair. Geen enkel verschil met de slimmerikken die miljarden binnenharken door vanachter computers met onuitspreekbaar grote bedragen over de wereld te schuiven, en die wereld (onze wereld!) daardoor te dé-stabiliseren. Het kán en mág allemaal. Nog gekker: de boeven worden als helden gezien, want ze zijn rijk.

Ik denk – maar misschien is het wishful thinking –  dat indien de Nederlanders een groot en toenemend vertrouwen in de genoemde instituties zouden hebben, de exoten vanzelf zouden worden meegetrokken, omhoog, dus ook méér vertrouwen gaan koesteren (mooi hè, dat koesteren). Beide groepen emanciperen. Zou dat niet mooi zijn?’

‘ Tja, het klinkt mooi, maar helaas: dat neoliberalisme hè. Luister, dit is ook een mooie: “ Niet-westerse immigranten hebben minder vertrouwen in hun medemens dan westerse immigranten en Nederlanders zonder migratieachtergrond. Het vertrouwen van hun kinderen, de tweede generatie, is nog lager.”
Dat povere en slinkende vertrouwen bij de kinderen zou een verklaring kunnen, let wel: kùnnen, zijn voor het in zo groten getale naar Syrië trekken van bepaalde jongelui om daar een IS-kalifaat te stichten, waar ze zich helemaal thuis en zichzelf zouden kunnen voelen. Nota bene: het gaat hier om tweede of zelfs derde, generatie (arbeids-)immigranten.
Dit vind ik geen geruststellende gedachte – in relatie tot het door het CBS gesignaleerde afnemende vertrouwen.
Ook al niet omdat de jongelui daar in de Syrische zandbak, niet echt een boost in vertrouwen in de medemens krijgen. Integendeel. Indien zulke personen naar Nederland terugkeren, hebben ze hoogstwaarschijnlijk nog minder dan geen vertrouwen (kàn dat? nog minder dan niets?) in “de” medemens. Brrrrr, dat doet mij aan zombies denken: ze zien er als gewone mensen uit, maar van binnen is het helemaal niet pluis.’

–        ‘ Wat vind je hiervan:  “Het CBS schrijft dat het vertrouwen in de medemens vooral wordt bepaald in de kinderjaren, vaak in het land van herkomst. Daardoor zou het moeilijker zijn dit vertrouwen op latere leeftijd te ervaren als het er als kind niet is geweest.”

Het eerste deel van de bewering klopt met wat ik bij de colleges psychologie geleerd heb: de basis voor vertrouwen (of wantrouwen) wordt al in de baarmoeder gelegd, maar …. ho wacht even het staat er wel, alleen wat ongelukkig geformuleerd. Uiteraard wordt ieder immigrantenkind geboren in haar land van herkomst, dat is logisch, en het komt als migrant in een land van aankomst, met dat rugzakje. Alleen ligt het aan de basis die het meekrijgt, aan de ouders, het gezin, wat voor begin-/starthouding zo’n kind heeft. Komt een kind uit een nest met vertrouwen – ongeacht waar, in welk land, dat nest was – dan heeft het een gunstige start in het leven als het om vertrouwen gaat. Denk ik.’

‘ Okay, maar neem nou ter illustratie van “soorten/niveaus van vertrouwen” twee domeinen: de juristerij, de magistratuur en het bestuurlijke apparaat. Ik bedoel concreet: de affaire van Landsadvocaat Pels Rijcken en de Toeslagenaffaire-soap. Bij beide domeinen gaat het om (morele) corruptie. Aleen hebben migranten vooral te maken met de directe gevolgen van de politiek-ambtelijke corruptie bij het blunderen met hun toeslagen, terwijl het bij Pels Rijcken om corruptie-op-een-etherischer-niveau gaat.
De morele corruptie die bij Pels Rijcken en de Minister van Justitie aan de orde is, is niet onmiddellijk voelbaar, of zelfs maar zichtbaar, zelfs niet voor de gewone ingeburgerde Nederlandse burger. Ook volledig ingeburgerde Nederlanders herinneren zich deze corruptie bij de Landsadvocaat nu al niet meer. Wie leest er nu zo’n artikel als dat van meneer Van Maanen? Toch schrijft Van Maanen over ondermijning, door een minister, die beweert ondermijning te bestrijden. Pels Rijcken zou immers de laan moeten worden uitgestuurd als Landsadvocaat. Dat zulks niet gebeurt, vind ik een vorm van ondermijning.’

–        ’ Je hebt gelijk. De heer Van Maanen, die de casus Pels Rijcken en de minister Ferd Grapp. nog eens voor het voetlicht haalt, is gepensioneerd en kan zijn kritiek (nu nog) veilig spuien, zonder repercussies voor zijn carrière of inkomen.’

‘ Nu nog wel, maar zijn er geen wetten in de maak die het bekritiseren van “een instituut” als de Landsadvocaat strafbaar stellen? Artikelen zoals prof Gerrit van Maanen die over Pels Rijcken schrijft, zouden in de niet al te verre toekomst best kunnen worden gekwalificeerd als opruiïng en ondermijning (in goed Nederlands: sedition and subversion).

Vanwege de corona.’

–        ‘ Uiteraard vanwege de corona. Laten we maar hopen dat we het helemaal verkeerd hebben begrepen en laten we ons gewoon bij de MSM-versies van het nieuws houden.’

‘ Goed, maar ik kan het toch niet laten om het boek van Ellen Pasman (ISBN: 978 90 446 47495) aan de orde te stellen, over de juridisch-moreel-ethische aspecten en dimensies  die bij de Toeslagen-soap in de verdrukking en benauwenis raken. Dat doet mevrouw Pasman goed uit de doeken, en lees af en toe ook eens in het Advocatenblad. Het is allemaal utopie, ik weet het, maar enkel dystopie dat wordt op den duur wel erg saai en somber.’

* * *

Hoe langer migranten in Nederland wonen, hoe minder vertrouwen ze hebben in de samenleving

Petra Vissers – Trouw,  4 augustus 2021, 01:00

 

Pels Rijcken kan onder geen enkel beding landsadvocaat blijven –  NRC, di. 3 augustus 2021

Dat het interne controlesysteem niet kon voorkomen dat er criminele activiteiten plaatsvonden zegt genoeg, aldus